वॉशिंग्टन : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जागतिक व्यापारात टॅरिफ युद्ध सुरू केल्यानंतर अवघ्या सहा महिन्यांच्या कार्यकाळात आपला उत्तराधिकारी जाहीर करून खळबळ उडवून दिली आहे. ट्रम्प यांनी उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हन्स यांना आपल्या ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ (मागा) चळवळीचे “सर्वात संभाव्य उत्तराधिकारी” म्हणून घोषित केले आहे. यासोबतच परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबियो यांच्याही 2028 च्या निवडणुकीत महत्त्वाच्या भूमिकेची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. व्हन्स आणि रुबियो यांच्यावर ट्रम्प यांचा विश्वास – ट्रम्प यांनी मंगळवारी (6 ऑगस्ट) व्हाईट हाऊसमधील एका पत्रकार परिषदेत सांगितले की, उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हन्स हे मागा चळवळीचे नेतृत्व करण्यासाठी “सर्वात संभाव्य” उमेदवार आहेत. “न्यायाच्या दृष्टिकोनातून, ते उपराष्ट्राध्यक्ष आहेत आणि उत्कृष्ट काम करत आहेत,” असे ट्रम्प म्हणाले. त्यांनी परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबियो यांचेही कौतुक केले आणि ते व्हन्स यांच्यासोबत “काही ना काही स्वरूपात” एकत्र येऊ शकतात, असे संकेत दिले. याचा अर्थ रुबियो 2028 मध्ये व्हन्स यांच्यासोबत उपराष्ट्राध्यक्ष पदाचे उमेदवार असू शकतात, अशी शक्यता आहे. 2028 च्या निवडणुकीसाठी तयारी – ट्रम्प यांनी यापूर्वी फेब्रुवारीत व्हन्स यांना “सक्षम” म्हटले होते, परंतु उत्तराधिकारी म्हणून त्यांचे नाव जाहीर करण्यास नकार दिला होता. त्यावेळी त्यांनी याबाबत बोलणे “खूप लवकर” असल्याचे म्हटले होते. मात्र, आता त्यांनी प्रथमच व्हन्स यांना मागा चळवळीचे संभाव्य नेतृत्व म्हणून पुढे केले आहे. याशिवाय, रुबियो यांना उपराष्ट्राध्यक्ष पदासाठी संभाव्य उमेदवार म्हणून पुढे केले आहे. ट्रम्प यांनी यावेळी गृहसुरक्षा मंत्री क्रिस्टी नोएम आणि ॲटर्नी जनरल पॅम बॉन्डी यांच्यासह इतर काही नेत्यांचाही उल्लेख केला, ज्यांना भविष्यात मोठी जबाबदारी मिळू शकते. व्हन्स आणि रुबियो यांची पार्श्वभूमी – 40 वर्षीय जेडी व्हन्स हे माजी मरीन असून, 2023 ते 2025 या काळात ओहायोचे सिनेटर होते. ‘हिलबिली एलेजी’ या पुस्तकाचे लेखक असलेले व्हन्स ट्रम्प प्रशासनाच्या दुसऱ्या कार्यकाळात महत्त्वाची भूमिका निभावत आहेत. दुसरीकडे, 53 वर्षीय मार्को रुबियो हे माजी फ्लोरिडा सिनेटर असून, सध्या परराष्ट्रमंत्री आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार म्हणून काम पाहत आहेत. व्हन्स आणि रुबियो हे दोघेही यापूर्वी उपराष्ट्राध्यक्ष पदासाठी स्पर्धेत होते, परंतु आता ते ट्रम्प यांच्या धोरणांना पाठिंबा देत जवळून काम करत आहेत. व्हन्स यांनी रुबियो यांना “अत्यंत सक्षम आणि विश्वासू” सहकारी तसेच “जवळचा मित्र” असे वर्णन केले आहे. टॅरिफ युद्ध आणि राजकीय खळबळ – ही घोषणा अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा ट्रम्प यांनी भारतासह अनेक देशांवर रशियन तेल खरेदीच्या मुद्द्यावरून टॅरिफ वाढवण्याची धमकी दिली आहे. त्यांनी भारताला “चांगला व्यापारी भागीदार नाही” असे म्हटले आहे, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापारात तणाव वाढला आहे. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी व्हन्स आणि रुबियो यांना पुढे करून रिपब्लिकन पक्षातील आपला प्रभाव टिकवण्याचा प्रयत्न केला आहे. 2028 साठी मागा चळवळीचे भवितव्य – अमेरिकेच्या घटनेनुसार (22व्या दुरुस्तीनुसार), ट्रम्प यांना तिसऱ्या कार्यकाळासाठी निवडणूक लढवता येणार नाही. तरीही त्यांनी यापूर्वी तिसऱ्या कार्यकाळाची शक्यता व्यक्त केली होती. मात्र, मंगळवारी सीएनबीसीच्या ‘स्क्वॉक बॉक्स’ या कार्यक्रमात त्यांनी तिसऱ्या कार्यकाळासाठी “कदाचित निवडणूक लढवणार नाही” असे सांगितले. त्यांनी आपले मतदान सर्वेक्षणातील आकडे सर्वोत्तम असल्याचेही नमूद केले. व्हन्स आणि रुबियो यांच्या नेतृत्वाखाली मागा चळवळ पुढे नेण्याचा ट्रम्प यांचा मानस आहे. येत्या काही वर्षांत रिपब्लिकन पक्षाचे नेतृत्व आणि 2028 ची निवडणूक यावर या घोषणेचा मोठा परिणाम होऊ शकतो. या निर्णयामुळे अमेरिकेच्या राजकारणात नवी चर्चा सुरू झाली असून, मागा चळवळीचे भवितव्य कसे असेल, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
