जीन्स पॅंट्सला फॅशनचे चिन्ह मानले जाते. मोठ्या उत्साहात स्टाईलिश दिसण्यासाठी प्रत्येक वयोगटातील पुरुष आणि स्त्रिया अनेक आकर्षक रंगांच्या जीन्स घालतात. परंतु जीन्स परिधान करणे मुळात कामगार आणि कामगार आणि कारखान्यात काम करणारे नाविक यांच्याशी संबंधित आहे. या लोकप्रिय पोशाखाचा शोध कसा लागला, हे जाणून घेणे खूप रंजक ठरेल. औद्योगिकीकरणानंतर, टिकाऊ आणि मळखाऊ अशा कपड्यांची आवश्यकता युरोपमधील कामगार आणि खलाशींना भासली. सोळाव्या शतकात, युरोपने भारतीय खडबडीत सूती कपडा आयात करायला सुरुवात केली. या कपड्याला ‘डुंगारी’ असे म्हणत. काही काळानंतर भारतातही हे कापड निळ्या रंगात रंगविले जायचे आणि मुंबईत डोंगरी किल्ल्याजवळ विकले जायचे. खलाशांना हे कपडे अनुकूल, सोयीस्कर वाटत. त्यापासून बनवलेले पायजमे खलाशांनी, नाविकांनी घालण्यास सुरुवात केली. खांद्यापासून पायजमापर्यंतच्या या ड्रेसला ‘डंगरी’ असे म्हणतात. असेच दिसणारे कपडे म्हणजे कार्गो सूट. जे खलाशी आणि एअरमन परिधान करतात. डंगरी आणि जीन्समधील फरक असा आहे की डंगरीमधील धागा रंगीत असतो. जीन्स तयार झाल्यानंतर रंगविले जातात. जीन्स सामान्यत: निळ्या, काळा आणि राखाडी रंगात असतात. ज्या ‘नीळ’ने हे कपडे रंगविले जात, ती भारत किंवा अमेरिकेतून येत असे. पण जीन्सचा जन्म युरोपमध्ये झाला होता. 1600 च्या दशकाच्या सुरुवातीच्या काळात, इटलीच्या ट्युरिन शहराजवळ, चीअरीमध्ये जीन्सचे कपडे तयार केले गेले. हे जेनोवा हार्बरमधून विकले गेले. जेनोवा स्वतंत्र प्रजासत्ताकाची राजधानी होती. ज्याची नौसेना बर्यापैकी शक्तिशाली होती. जीन्सच्या कपड्यापासून सर्वप्रथम नौसेनेच्या नाविकांसाठी पँट्स बनवले होते. नाविकांना अशा पॅन्टची आवश्यकता होती. ते कोरडे किंवा ओले देखील घातले जाऊ शकतात. हे जीन्सचे कपडे मोठ्या जाळ्यामध्ये बांधून समुद्राच्या पाण्याने धुण्यात यायचे. समुद्राच्या पाण्याने त्यांचा रंग उडून जायचा आणि ते पांढरे पडत. अशाप्रकारे, बर्याच लोकांच्या मते जीन्स हे नाव जेनोवाकडून आले आहे. जीन्स बनविण्याचा कच्चा माल फ्रान्समधील निम्स शहरातून यायचा. ज्याला फ्रेंच भाषेत ‘देनिम’ म्हणत. म्हणूनच त्याच्या फॅब्रिकला ‘डेनिम’ हे नाव पडले. एकोणिसाव्या शतकात अमेरिकेत सोन्याचा शोध लागला. त्या काळास गोल्ड रश म्हणतात. सोन्याच्या खाणीत काम करणाऱ्या मजुरांना मजबूत कपड्यांचीही गरज होती. 1853 मध्ये, लियोब स्ट्रॉस नावाच्या व्यक्तीने मोठ्या प्रमाणात कपडे पुरवठा करण्याचा व्यवसाय सुरू केला. नंतर लियोबने आपले नाव बदलून लेव्ही स्ट्रॉस केले. लेव्ही स्ट्रॉस यांना जेकब डेव्हिस नावाच्या व्यक्तीने जीन्स नावाच्या ट्राऊजरचे खिसे जोडण्यासाठी मेटल रिव्हट वापरण्याची सूचना दिली होती. डेव्हिसला त्याचे पेटंट घ्यायचे होते. पण त्याच्याकडे पैसे नव्हते. सन 1873 मध्ये, लेव्ही स्ट्रॉसने कॉपर रिव्हट्ससह ‘वेस्ट ओव्हर ऑल’ बनविणे सुरू केले. तोपर्यंत हे अमेरिकेत जीन्सचे नाव होते. सन 1886 मध्ये, लेवी स्ट्रॉसने या ट्राऊजरवर लेदर लेबल लावण्यास सुरुवात केली. या लेबलांवर दोन घोडे विपरीत दिशेने जात ट्राउझर खेचताना दिसतात. याचा अर्थ असा की हे ट्राउझर्स इतके मजबूत आहेत की दोन घोडेदेखील तो फाडू शकत नाहीत. विसाव्या शतकात हॉलिवूडच्या काउबॉय चित्रपटांनी जीन्सला खूप लोकप्रिय केले. परंतु फॅशनमध्ये ती विसाव्या शतकाच्या आठव्या दशकापासूनच आली.
