Thalassemia: आजच्या काळात निरोगी राहण्यासाठी शरीरातील रक्तप्रवाह सुरळीत असणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. रक्ताच्या माध्यमातून शरीरातील प्रत्येक अवयवापर्यंत ऑक्सिजन पोहोचतो. पण या प्रक्रियेत काही बिघाड झाला, तर गंभीर आजार उद्भवू शकतात. अशाच धोकादायक आजारांपैकी एक म्हणजे थॅलेसेमिया. थॅलेसेमिया हा एक आनुवंशिक रक्तविकार आहे. या आजारात शरीर पुरेशा प्रमाणात हिमोग्लोबिन तयार करू शकत नाही. हिमोग्लोबिन हे लाल रक्तपेशींमध्ये असलेले प्रोटीन असून ते शरीरभर ऑक्सिजन पोहोचवण्याचं काम करतं. हिमोग्लोबिन कमी झालं किंवा तयारच झालं नाही, तर शरीरात ऑक्सिजनची कमतरता निर्माण होते आणि अनेक समस्या उद्भवतात. (Thalassemia) जागतिक स्तरावर या आजाराचे प्रमाण वाढत आहे. अंदाजानुसार, जगभरात सुमारे १३ लाखांहून अधिक लोक थॅलेसेमियाने ग्रस्त आहेत. दरवर्षी सुमारे ४० हजार मुलं या आजारासह जन्माला येतात. गंभीर रुग्णांना आयुष्यभर ठराविक अंतराने रक्त चढवावं लागतं, कारण त्यांच्या शरीरात स्वतःहून पुरेसं हिमोग्लोबिन तयार होत नाही. थॅलेसेमिया मुख्यतः दोन प्रकारचा असतो, माइनर आणि मेजर. माइनर प्रकारात लक्षणं हलकी असतात आणि व्यक्ती सामान्य आयुष्य जगू शकते. मात्र, मेजर थॅलेसेमियामध्ये परिस्थिती गंभीर असते आणि रुग्णाला नियमित ब्लड ट्रान्सफ्यूजनची गरज भासते. हा आजार आई-वडिलांकडून मुलांमध्ये जातो, त्यामुळे तो पूर्णपणे टाळता येत नाही. Thalassemia: “थॅलेसेमिया अलर्ट: वेळेत ओळख नाही तर आयुष्यभर रक्त चढवावं लागू शकतं!” या आजाराची लक्षणं त्याच्या तीव्रतेनुसार दिसतात. शरीरात सतत थकवा जाणवणं, कमजोरी, त्वचा पिवळी पडणं, श्वास घेण्यास त्रास होणं आणि हृदयाची धडधड वाढणं ही सामान्य लक्षणं आहेत. लहान मुलांमध्ये शारीरिक वाढ मंदावते, वजन आणि उंची कमी राहते. काही प्रकरणांमध्ये हाडं कमजोर होणं आणि मेंदूशी संबंधित समस्या देखील दिसू शकतात. दरवर्षी ८ मे रोजी आंतरराष्ट्रीय थॅलेसेमिया दिन साजरा केला जातो. या दिवसाचा उद्देश लोकांमध्ये या आजाराबाबत जागरूकता निर्माण करणं आणि वेळेवर तपासणीचं महत्त्व सांगणं हा आहे. (Thalassemia) थॅलेसेमिया पूर्णपणे बरा होणारा आजार नाही, पण योग्य काळजी घेतल्यास त्यावर नियंत्रण ठेवता येतं. तज्ञांच्या मते, लग्नापूर्वी रक्त तपासणी करणं अत्यंत गरजेचं आहे. त्यामुळे हा आजार पुढच्या पिढीत जाण्याचा धोका कमी करता येतो. गर्भावस्थेदरम्यानही तपासण्या करून बाळावर परिणाम होतो का, हे समजून घेता येतं. (Thalassemia) एकूणच, थॅलेसेमिया हा गंभीर पण नियंत्रित ठेवता येणारा आजार आहे. वेळेवर तपासणी, योग्य उपचार आणि जागरूकता यामुळे या आजाराचा धोका कमी करता येऊ शकतो.
