बदलत्या जीवनशैलीमुळे प्रत्येक व्यक्‍तीच्या दैनंदिन दिनक्रमात बरेच बदल झाले आहेत. या पार्श्‍वभूमीवर लोक छोट्या छोट्या गोष्टींसाठी ताण घेताना दिसतात, जे हळूहळू नैराश्‍याचे रूप धारण करते.

यामुळे भारतात आत्महत्या करणाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाल्याचे दिसून येत आहे. जर एखादी व्यक्‍ती 10 सेकंदांसाठी आपल्या भावनांवर नियंत्रण ठेवू शकते, तर ती आत्महत्या करू शकत नाही, असे एका अभ्यासाद्वारे स्पष्ट झाले आहे.

आत्महत्येची प्रमुख कारणे
– नैराश्‍य प गंभीर आरोग्य समस्या प कुटुंबातील समस्या प आर्थिक अडचणी प मानसिक समस्या प ऑफिसच्या कामात अपयशी
आत्महत्या करण्यापूर्वी एखाद्या व्यक्‍तीमध्ये काही बदल होतात. जर हे वेळीच ओळखले गेले, तर एखाद्या व्यक्‍तीचा जीव वाचू शकतो.

आत्महत्या करणाऱ्या व्यक्‍तीमध्ये पुढील लक्षणे दिसतात –

– स्वतःमध्ये हरवून जाणे प एकटे असणे प नकारात्मक विचार प मरण्याचे वारंवार विचार प खोटे बोलणे प लोकांपासून दूर राहणे प नकारात्मक कृती
पुढील काही उपाय वापरून एखाद्या व्यक्‍तीच्या मनातून नैराश्‍याचा विचार काढून टाकता येईल.

– लोकांमध्ये मिसळा
लोकांना भेटा आणि आपले विचार कुटुंबातील सदस्यांसोबत मांडत राहा. अशा वेळी कुटुंब आणि मित्रांसोबत असणे खूप महत्त्वाचे आहे. जवळच्या लोकांकडून प्रेम, आपलेपणा आणि आपुलकी मिळवणे नकारात्मक विचारांवर मात करण्यास मदत करते.

– रुग्णाला एकटे सोडू नका
जर कोणी उदासीनता किंवा तणावाशी झुंज देत असेल तर त्याला एकटे सोडू नका. यामुळे त्याच्या मनात आत्महत्येचे विचार निर्माण होऊ शकतात, त्यामुळे तुम्ही त्याच्यासोबत राहा आणि त्याला प्रोत्साहित केल्यास चांगले परिणाम दिसून येतील.

– संगीत ऐका
नैराश्‍याला तोंड देण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे तुमचे आवडते संगीत ऐकणे. गाणी ऐकल्याने मन शांत होते आणि मनाला दिलासाही मिळतो. यामुळे केवळ नैराश्‍यच नाही तर आत्महत्येचा विचारही मनातून बाहेर पडतो.

– पुरेशी झोप
पुरेशी झोप न घेणे हे एखाद्या व्यक्‍तीच्या नैराश्‍याचे सर्वात मोठे कारण ठरू शकते. ज्यामुळे नंतर आत्महत्या होऊ शकते. अशा परिस्थितीत, आपण दररोज किमान 7-8 तास झोप घेणे महत्त्वाचे आहे.

– व्यायाम
व्यायामामुळे तुम्ही केवळ शारीरिकच नाही तर मानसिकदृष्ट्याही निरोगी राहता. या नैराश्‍यामुळे तुमच्या आजूबाजूला कोणताही आजार फिरकणार नाही. यासाठी तुम्ही तुमच्या दैनंदिन दिनक्रमात प्राणायाम, ध्यान किंवा इतर कोणताही योगा करू शकता.

-आरोग्याला पोषक अन्न खा
आपल्या आहारात सकस व पोषक पदार्थांचा समावेश करा जेणेकरून आपण शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या निरोगी राहाल. यासाठी फळे आणि भाज्या, फळांचा रस, कडधान्य, नट्‌स, डार्क चॉकलेट, एवोकॅडो इत्यादी आहारात घ्या.

– मानसतज्ज्ञांशी बोला
जर तुम्ही घरी काही समस्येमुळे सतत त्रस्त असाल तर त्याबद्दल जवळच्या व्यक्‍तीशी बोला. जर तुम्हाला त्यानंतरही आत्महत्येचे विचार येत असतील तर हेल्पलाइन किंवा अनुभवी मानसतज्ज्ञांशी बोला.