Stock Market : परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रीमुळे आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर 25 टक्के शुल्क (टॅरिफ) लावण्याच्या घोषणेमुळे भारतीय शेअर बाजारात चढ-उतारांचा कारभार पाहायला मिळाला आणि अखेरीस बाजार घसरणीसह बंद झाला. गुंतवणूकदारांनी ट्रम्प यांच्या शुल्काच्या निर्णयाचा सामना केला असला तरी, व्यवहाराच्या शेवटच्या तासात बाजारात विक्रीचा दबाव वाढला, ज्यामुळे बाजार कोसळला.

बाजाराची स्थिती:

बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजचा (बीएसई) 30 शेअर्सचा सेन्सेक्स 545.81 अंकांच्या घसरणीसह 80,695.50 वर उघडला. सुरुवातीला तो आणखी खाली घसरला आणि 80,695 अंकांपर्यंत पोहोचला. नंतर काही काळात तो 1000 अंकांनी वर गेला आणि हिरव्या निशाणीत आला. मात्र, शेवटी 296.28 अंक किंवा 0.36 टक्क्यांच्या घसरणीसह तो 81,185.58 वर स्थिरावला.

त्याचप्रमाणे, नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजचा (एनएसई) निफ्टी-50 देखील मोठ्या घसरणीसह 24,642.25 अंकांवर उघडला. कारभाराच्या दुसऱ्या टप्प्यात तो हिरव्या निशाणीत परतला, परंतु अखेरीस विक्रीचा दबाव वाढल्याने तो 86.70 अंक किंवा 0.35 टक्क्यांनी घसरून 24,768 वर बंद झाला.

टॉप गेनर्स आणि लूझर्स:

सेन्सेक्समधील कंपन्यांपैकी टाटा स्टीलचा शेअर सर्वाधिक 2.20 टक्क्यांनी घसरला. याशिवाय सन फार्मा, अदानी पोर्ट्स, रिलायन्स, एनटीपीसी, एशियन पेंट्स, एल अँड टी, टायटन आणि भारत इलेक्ट्रॉनिक्स यांचे शेअर्स घसरणीत बंद झाले. दुसरीकडे, हिंदुस्तान युनिलिव्हर सर्वाधिक वाढीसह बंद झाला. तसेच, इटर्नल, आयटीसी, कोटक बँक, पॉवर ग्रिड आणि टेक महिंद्रा यांनी वाढ नोंदवली.

ब्रॉडर मार्केट्स आणि सेक्टोरल कामगिरी:

निफ्टी मिडकॅप 100 निर्देशांक 0.93 टक्के आणि निफ्टी स्मॉलकॅप निर्देशांक 1.05 टक्के घसरणीसह बंद झाले. सेक्टोरल आघाडीवर निफ्टी मेटल आणि निफ्टी फार्मा निर्देशांकांमध्ये मोठी घसरण नोंदवली गेली. निफ्टी ऑइल अँड गॅस निर्देशांकात सर्वाधिक 1.48 टक्के घसरण झाली.

ट्रम्प यांचा 25% शुल्काचा निर्णय:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 1 ऑगस्टपासून भारताच्या उत्पादनांवर 25 टक्के शुल्क लावण्याची घोषणा केली. याशिवाय, रशियाकडून इंधन खरेदीवर ‘दंड’ आकारण्याचीही त्यांनी घोषणा केली. यापूर्वी एप्रिलमध्ये ट्रम्प यांनी भारतावर 26 टक्के प्रत्युत्तरात्मक शुल्क लावण्याची घोषणा केली होती. सध्या भारतातून अमेरिकेला होणाऱ्या निर्यातीवर 10% बेसलाइन शुल्क आणि 1 ऑगस्ट 2025 पासून 25% अतिरिक्त शुल्क (काही वस्तूंवर दंडासह) लागू आहे.

हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा भारत आणि अमेरिका पाच फेऱ्यांच्या तीव्र चर्चेनंतरही 1 ऑगस्टपूर्वी अंतरिम व्यापार करार अंतिम करण्यात अयशस्वी ठरले आहेत. अमेरिकी प्रशासनाने आपल्या व्यापारी भागीदार देशांवर कठोर देश-विशिष्ट प्रत्युत्तरात्मक शुल्क लावण्याची अंतिम मुदत 1 ऑगस्ट ठेवली होती.

जागतिक बाजारांचे चित्र:

आशियाई बाजारांमध्येही बहुतांश निर्देशांक घसरणीत होते. हाँगकाँगचा हँग सेन्ग आणि चीनचा सीएसआय 300 निर्देशांक सर्वाधिक तोट्यात राहिले, कारण शुल्क लागू होण्याची अंतिम मुदत जवळ येत आहे. ट्रम्प यांनी भारतावर टीका करताना म्हटले आहे की, भारत हा जगातील सर्वाधिक शुल्क आकारणाऱ्या देशांपैकी एक आहे आणि त्याचे व्यापारी नियम “कठोर आणि आक्षेपार्ह” आहेत. रशियाकडून ऊर्जा आयातीसाठी भारतावर आणखी निर्बंध लावण्याचीही त्यांनी चेतावणी दिली आहे.

नवीन शुल्क व्यवस्थेनुसार भारतावर सर्वाधिक दर लावण्यात आला आहे. व्हिएतनामवर 20%, इंडोनेशियावर 19%, जपानवर 15% आणि ब्राझीलला 50% शुल्कापासून तात्पुरती सूट देण्यात आली आहे.

रुपयावर दबाव:
या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय रुपयाही दबावाखाली आला आहे. ऑफशोर ट्रेडिंगमध्ये रुपया 0.9 टक्क्यांनी घसरून डॉलरच्या तुलनेत 88 पर्यंत पोहोचला. आता विदेशी चलन बाजाराचे लक्षही रुपयाच्या चालीवर असेल.

यूएस फेडरल रिझर्व्हचा निर्णय:
अमेरिकी फेडरल रिझर्व्हने सलग पाचव्या वेळी व्याजदरात कोणताही बदल केला नाही, ज्यामुळे सप्टेंबरमध्ये संभाव्य व्याजदर कपातीच्या अपेक्षा मंदावल्या आहेत. ट्रम्प यांच्या दबावानंतरही फेडने आपली भूमिका कायम ठेवली आहे. ब्लूमबर्गनुसार, फेडच्या बैठकीत 30 वर्षांत पहिल्यांदा दोन गव्हर्नरांनी या निर्णयाला विरोध केला. फेड चेअरमन जेरोम पॉवेल यांनी सांगितले की, “अजूनही अनेक अनिश्चितता कायम आहेत.”

अमेरिकी अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टिकोनातून, 2025 च्या दुसऱ्या तिमाहीत चलनवाढ समायोजित जीडीपी वाढ 3 टक्क्यांवर घसरली आहे, जी यंदाच्या पहिल्या सहामाहीच्या तुलनेत कमी आहे.

ट्रम्प यांच्या इतर घोषणा:

ट्रम्प यांनी सेमी-फिनिश्ड कॉपर आयातीवर 50 टक्के शुल्क लावले, ज्यामुळे कॉपरच्या किमतीत मोठी घसरण झाली. याशिवाय, भारताच्या रशियन तेल आयातीवरही त्यांनी निशाणा साधला आहे, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती जूननंतरच्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचल्या आहेत.

कालच्या बाजाराची चाल:
बुधवारी भारतीय शेअर बाजार जागतिक संकेतांमध्ये चढ-उतारांनंतर अखेरीस हिरव्या निशाणीत बंद झाला. आशियाई बाजारांतून मिळालेले मिश्र संकेत आणि अमेरिकेत ट्रम्प शुल्काची अंतिम मुदत संपण्यापूर्वी गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेतली, ज्यामुळे बाजारात दिवसभर अस्थिरता राहिली. तरीही, एल अँड टी आणि भारती एअरटेल यांसारख्या दिग्गज शेअर्समध्ये ताज्या खरेदीमुळे सेन्सेक्स आणि निफ्टीला आधार मिळाला.

सेन्सेक्स 81,594.52 अंकांवर मजबुतीने उघडला. सुरुवातीच्या वाढीनंतर बाजारात काहीशी घसरण झाली, परंतु सेशनच्या दुसऱ्या टप्प्यात सेन्सेक्स मर्यादित श्रेणीत फिरत राहिला. व्यवहाराच्या शेवटी तो 143.91 अंक किंवा 0.18 टक्क्यांच्या वाढीसह 81,481.86 वर बंद झाला.

निफ्टी-50 देखील 24,890.40 वर मजबूत उघडला. दिवसभरात तो 24,771.95 च्या खालच्या आणि 24,902 च्या उच्च पातळीवर गेला. अखेरीस तो 33.95 अंक किंवा 0.14 टक्क्यांच्या वाढीसह 24,855 वर बंद झाला.