Sensex And Nifty | वर्तमानपत्र वाचताना, टीव्ही पाहताना किंवा मोबाईलवर बातम्या पाहताना शेअर मार्केटशी संबंधित अशा बातम्या वाचण्यात येतात की सेन्सेक्सने एवढी विक्रमी पातळी गाठली आहे किंवा सेन्सेक्समध्ये घसरण झाल्याने गुंतवणूकदारांचे लाखो रुपयांचे नुकसान झाले आहे. अशा परिस्थितीत सेन्सेक्स आणि निफ्टी काय आहेत याबद्दल सर्वसामान्यांना उत्सुकता वाटणे स्वाभाविक आहे. या शब्दांसोबत लोकांच्या नफा-तोट्याचा संबंध आहे. तसेच, जर तुम्ही शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करण्याचा किंवा ट्रेडिंग करण्याचा विचार करत असाल तर त्यांच्याबद्दल जाणून घेणे खूप महत्वाचे आहे. आज आप या लेखात सेन्सेक्स आणि निफ्टी म्हणजे काय? याबाबत माहिती जाणून घेणार आहोत.

सेन्सेक्स आणि निफ्टी हे दोन प्रमुख निर्देशांक आहेत. सेन्सेक्स हा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) शी जोडलेला निर्देशांक आहे, तर निफ्टी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) शी जोडलेला आहे. हे दोन्ही निर्देशांक शेअर बाजारातील चढ-उतार मोजण्याचे काम करतात. तथापि, जेव्हा कोणी निफ्टी म्हणतो तेव्हा त्याचा अर्थ निफ्टी 50 असा होतो.

सेन्सेक्स म्हणजे काय? ( Sensex And Nifty )

सेन्सेक्स हा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज म्हणजेच बीएसईचा बेंचमार्क निर्देशांक आहे. म्हणून त्याला BSE सेन्सेक्स असेही म्हणतात. सेन्सेक्स हा शब्द संवेदनशील आणि निर्देशांक मिळून बनला आहे. त्याला संवेदनशील निर्देशांक देखील म्हणतात. प्रथम 1986 मध्ये हे स्वीकारले गेले होते. ते 13 विविध क्षेत्रातील 30 कंपन्यांच्या शेअर्समधील चढ-उतार दर्शविते. या शेअर्समधील बदलांमुळे सेन्सेक्समध्ये चढ-उतार होतात. तसेच, फ्री फ्लोट पद्धतीने सेन्सेक्सची गणना केली जाते.

निफ्टी 50 म्हणजे काय?

नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंजचा निफ्टी 50 हा देखील बाजाराचा प्रमुख निर्देशक आहे. निफ्टी हा शब्द राष्ट्रीय आणि पन्नास मिळून बनला आहे. नावानुसार, या निर्देशांकात 14 क्षेत्रातील 50 भारतीय कंपन्यांचा समावेश आहे. हे BSE पेक्षा अधिक वैविध्यपूर्ण आहे. BSE प्रमाणे, ते लार्ज कॅप कंपन्यांच्या बाजारातील कामगिरीचाही मागोवा घेते. हे 1996 मध्ये लॉन्च केले गेले होते आणि ते फ्री फ्लोट मार्केट कॅपिटलायझेशनच्या आधारावर मोजले जाते.

निफ्टी आणि सेन्सेक्स इतके महत्त्वाचे का आहेत?

भारतीय शेअर बाजारातील चढ-उतार सूचित करणारे हे दोनच निर्देशांक नाहीत. याशिवाय अनेक निर्देशांक देखील समाविष्ट केले आहेत, जे शेअर्सची हालचाल समजून घेण्यासाठी वापरले जातात. यापैकी बहुतेक निर्देशांक एका विशिष्ट क्षेत्राशी किंवा कंपन्यांच्या विशिष्ट वर्गीकरणाशी जोडलेले आहेत. उदाहरणार्थ, एका दिवसाच्या व्यवहारात 12 प्रमुख बँकांच्या समभागांची सरासरी हालचाल दर्शवणारा बँकिंग निर्देशांक किंवा केवळ सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या समभागांची स्थिती दर्शवणारा किंवा पोलाद आणि खाण क्षेत्रातील कंपन्यांच्या समभागांची हालचाल दर्शवणारा धातू निर्देशांक किंवा फार्मा कंपन्यांच्या शेअर्सचा फार्मा इंडेक्स इ.

हे सर्व निर्देशांक बाजारात पैसे गुंतवणारे गुंतवणूकदार किंवा ब्रोकर किंवा सल्लागारांसाठी खूप महत्त्वाचे आहेत. जर तुम्हाला बाजाराचा एकूण कल एका दृष्टीक्षेपात समजून घ्यायचा असेल किंवा एखाद्या समभागाच्या भविष्याचा अंदाज घ्यायचा असेल, तर सेन्सेक्स आणि निफ्टी सारखे बेंचमार्क निर्देशांक हे बाजारातील भावनांचे सर्वात सोपे संकेतक मानले जातात. ( Sensex And Nifty )