Post Office Scheme : निवृत्तीनंतर सुरक्षित आणि नियमित उत्पन्न मिळावे, अशी अनेकांची इच्छा असते. अशा वेळी पोस्ट ऑफिसची Senior Citizen Savings Scheme (SCSS) ज्येष्ठ नागरिकांसाठी महत्त्वाची सरकारी बचत योजना ठरते.

या योजनेत सध्या 8.2 टक्के वार्षिक व्याजदर दिला जात आहे. कमाल ₹30 लाख गुंतवणुकीवर दरमहा सरासरी ₹20,500 उत्पन्न मिळू शकते.

SCSS योजना नेमकी काय आहे?

सीनियर सिटीजन सेव्हिंग्स स्कीम ही 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या नागरिकांसाठीची सरकारी बचत योजना आहे. VRS घेतलेल्या व्यक्तींनाही काही अटींसह वयाच्या 55 वर्षांनंतर या योजनेत गुंतवणूक करता येते.

या योजनेचा कालावधी 5 वर्षांचा असून, मुदत पूर्ण झाल्यानंतर तो आणखी 3 वर्षांसाठी वाढवता येतो. एका खातेदाराला जास्तीत जास्त ₹30 लाखांपर्यंत गुंतवणूक करता येते.

₹30 लाख गुंतवल्यास किती मिळणार?

SCSS मध्ये सध्या 8.2 टक्के वार्षिक व्याजदर गृहीत धरल्यास ₹30 लाखांच्या गुंतवणुकीवर वर्षाला ₹2.46 लाख व्याज मिळते. या व्याजाचे पैसे दर तीन महिन्यांनी खात्यात जमा केले जातात.

एकूण गुंतवणूक: ₹30 लाख
वार्षिक व्याजदर: 8.2%
वार्षिक व्याज: ₹2.46 लाख
दर तिमाही व्याज: ₹61,500
मासिक सरासरी उत्पन्न: ₹20,500
5 वर्षांत एकूण व्याज: ₹12.30 लाख

महत्त्वाचे म्हणजे ₹20,500 ही मासिक सरासरी आहे. प्रत्यक्षात व्याजाची रक्कम मासिक न मिळता दर तीन महिन्यांनी म्हणजेच तिमाही स्वरूपात मिळते.

कर सवलतीचा लाभ –

या योजनेतील गुंतवणुकीवर आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत दरवर्षी ₹1.5 लाखांपर्यंत करसवलत मिळण्याची तरतूद आहे. तसेच ही केंद्र सरकारची योजना असल्याने गुंतवणुकीला सरकारी पाठबळ मिळते.

गरज भासल्यास खाते मुदतपूर्व बंद करण्याची सुविधा आहे. मात्र, त्यासाठी लागू नियमांनुसार दंडाची तरतूद असू शकते. साधारणपणे एक वर्ष पूर्ण झाल्यानंतर मुदतपूर्व खाते बंद करता येते.

खाते कुठे आणि कसे उघडायचे?

SCSS खाते जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये किंवा अधिकृत बँकेत उघडता येते. यासाठी आधार कार्ड, पॅन कार्ड, वयाचा पुरावा आणि पासपोर्ट आकाराचा फोटो यांसारखी कागदपत्रे आवश्यक असतात. ₹1 लाखांपेक्षा जास्त गुंतवणुकीसाठी चेक किंवा डिमांड ड्राफ्टद्वारे पैसे जमा करण्याची तरतूद आहे.

त्यामुळे निवृत्तीनंतर नियमित उत्पन्न आणि तुलनेने सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय शोधणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी SCSS हा विचार करण्यासारखा पर्याय ठरू शकतो. मात्र, गुंतवणुकीपूर्वी सध्याचे व्याजदर, करनियम आणि योजनेच्या ताज्या अटी तपासणे महत्त्वाचे आहे. दरम्यान, या योजनेत रक्कम केवळ एकरकमीच (Lump Sum) भरावी लागते. यामध्ये दरमहा किंवा दरवर्षी थोडे-थोडे पैसे भरण्याचा (उदा. SIP किंवा RD सारखा) पर्याय नसतो.

Disclaimer: ही माहिती केवळ माहितीच्या उद्देशाने देण्यात आली आहे. गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापूर्वी आर्थिक तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.