PM Modi visits New Zealand: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि न्यूझीलंडचे पंतप्रधान लक्सन यांनी २०३० पर्यंत वस्तू आणि सेवांमधील द्विपक्षीय व्यापार दुप्पट करून ३५,००० कोटी रुपयांपर्यंत नेण्याच्या दिशेने काम करण्यास सहमती दर्शवली आहे. त्यांनी याला दोन्ही देशांमधील संबंधांमधील एक मैलाचा दगड म्हटले आहे.

इतक्या कमी वेळात हा करार अंतिम केल्याबद्दल त्यांनी न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन यांचे आभार मानले. यापूर्वी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन यांच्या उपस्थितीत भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यात सामंजस्य करारांची देवाणघेवाण झाली.

पंतप्रधान मोदी म्हणाले, “ऑकलंडमध्ये तुम्हा सर्वांमध्ये उपस्थित राहून मला आनंद होत आहे. पंतप्रधान लक्सन यांच्या सकारात्मक विचारांबद्दल आणि भारताप्रती असलेल्या त्यांच्या दृढ वचनबद्धतेबद्दल मी विशेष कृतज्ञता व्यक्त करतो. तुमची उपस्थिती न्यूझीलंडचे नाविन्य, उद्यमशीलता आणि दूरदृष्टीचे प्रतीक आहे. भारताच्या वतीने, मी १.४ अब्ज लोकांच्या आकांक्षा आणि महत्त्वाकांक्षांचा संदेश घेऊन आलो आहे.” ऑकलंडमधील गव्हर्नमेंट हाऊस येथे औपचारिक स्वागतादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना मानवंदना देण्यात आली.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले, “माझ्यासाठी ही अत्यंत आनंदाची बाब आहे की ४० वर्षांनंतर भारताच्या पंतप्रधानांनी न्यूझीलंडला भेट दिली आहे.” तुमच्या आर्थिक राजधानीत हा कार्यक्रम आयोजित करून, तुम्ही भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यातील संबंधांना एक नवी चालना देण्याची संधी निर्माण केली आहे. यासाठी मी अत्यंत आभारी आहे.

पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, न्यूझीलंडच्या लोकांमध्ये येऊन त्यांचे भारताप्रती असलेले प्रेम पाहणे हे अत्यंत हृदयस्पर्शी आहे. हा आपल्या संबंधांमधील एक ऐतिहासिक टप्पा आहे, जो आपल्या संबंधांमधील नवी ऊर्जा आणि आपल्या मैत्रीचा नवा निर्धार पुन्हा एकदा अधोरेखित करतो. मला आनंद आहे की आज आपण आपले संबंध एका सामरिक भागीदारीमध्ये दृढ करणार आहोत. हा टप्पा आपल्याला अधिक ऊर्जा आणि अधिक आत्मविश्वासाने पुढे जाण्यासाठी प्रेरणा देईल. मला खात्री आहे की या भेटीमुळे आपण आपले द्विपक्षीय संबंध आणखी मजबूत करू आणि जागतिक शांतता, स्थिरता व सुरक्षेसाठी आपले योगदान एकत्रितपणे वाढवू. PM Modi visits New Zealand:

न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन म्हणाले, “आज  याठिकाणी तुमचे यजमानपद भूषवताना मला आनंद आणि सन्मान वाटत आहे. काल रात्री आपण चर्चा केल्याप्रमाणे, ही खरोखरच एक ऐतिहासिक घटना आहे. ४० वर्षांत प्रथमच भारतीय पंतप्रधानांनी न्यूझीलंडला भेट दिली आहे. ही भेट न्यूझीलंड-भारत संबंधांमधील एक महत्त्वाचा टप्पा देखील आहे.”

गेल्या वर्षी जेव्हा मी भारताला भेट दिली होती, तेव्हा तुम्ही माझे आणि माझ्या शिष्टमंडळाचे मोठ्या आपुलकीने आणि प्रचंड उदारतेने स्वागत केले होते, आणि मला येथे तुमचे स्वागत करताना आनंद होत आहे… माझा विश्वास आहे की आम्ही खूप कमी वेळात व्यापारविषयक अजेंड्यावर मोठी प्रगती केली आहे.

मोदी आपल्या तीन देशांच्या दौऱ्याच्या अंतिम टप्प्यासाठी ऑकलंडमध्ये दाखल झाले. ४० वर्षांत प्रथमच भारतीय पंतप्रधानांनी न्यूझीलंडला भेट दिली असून, ही भेट दोन्ही देशांसाठी ऐतिहासिक आणि महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.

अलीकडेच भारत-न्यूझीलंड मुक्त व्यापार करारावर (FTA) स्वाक्षरी झाल्यानंतर मोदींची ही भेट अत्यंत महत्त्वाच्या वेळी झाली आहे. लक्सन यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान, दोन्ही बाजूंनी मार्च २०२५ मध्ये वाटाघाटी सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आणि या वर्षी एप्रिलमध्ये करारावर स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे विक्रमी १३ महिन्यांत मुक्त व्यापार कराराच्या (FTA) वाटाघाटी पूर्ण झाल्या.

न्यूझीलंडसोबतचा द्विपक्षीय व्यापार सध्या २.२५ अब्ज अमेरिकी डॉलर इतका आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, मुक्त व्यापार करार आणि जवळपास शुल्कमुक्त व्यापारी वातावरणामुळे व्यापारात जलद वाढ होण्याची मोठी क्षमता आहे. २०३० पर्यंत वस्तू आणि सेवांमधील व्यापार दुप्पट करण्याचे दोन्ही देशांचे उद्दिष्ट आहे, आणि मुक्त व्यापार कराराअंतर्गत पुढील १५ वर्षांत भारतात २० अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या गुंतवणुकीची तरतूद एका मजबूत आर्थिक भागीदारीला चालना देईल.

या दौऱ्यामागील सामरिक आणि भू-राजकीय पार्श्वभूमी म्हणजे न्यूझीलंडची आपल्या आर्थिक भागीदारींमध्ये विविधता आणण्याची इच्छा, कारण ते एकाच बाजारपेठेवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. हे एक असे क्षेत्र आहे जिथे भारत आपली उणीव भरून काढण्याची आशा बाळगून आहे. तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम, जे न्यूझीलंडच्या प्रमुख सामर्थ्यांपैकी एक आहे, ते या दौऱ्याचे मुख्य केंद्रबिंदू असेल. न्यूझीलंड आपल्या जीडीपीच्या अंदाजे १.५% संशोधन आणि विकासावर खर्च करते आणि दुग्ध उत्पादन, कृषी आणि उच्च-स्तरीय क्रीडा यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे.

इंडो-पॅसिफिक संबंध PM Modi visits New Zealand:
पंतप्रधानांचा न्यूझीलंड दौरा हा इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील देशांशी संबंध सुधारण्याच्या दिल्लीच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे, कारण या प्रदेशात चीनची आक्रमक भूमिका एक आव्हान बनून राहिली आहे. भारताने गेल्या काही आठवड्यांत जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि इंडोनेशिया यांच्याशी संबंध प्रस्थापित केले आहेत. न्यूझीलंडदेखील आपली बाजारपेठ विस्तारण्यासाठी भारताशी संबंध प्रस्थापित करत आहे, जो त्यांच्या आर्थिक विविधीकरणाचा एक भाग आहे.

एका अधिकाऱ्याने सांगितले, “संबंधित भारतीय क्षेत्रांना बळकट करण्यासाठी त्यांच्या सर्वोत्तम पद्धती आणि नवकल्पनांमधून शिकण्याकरिता आम्ही न्यूझीलंडसोबत भागीदारी करण्याचा प्रयत्न करत आहोत. न्यूझीलंड भारतात किवीफ्रूट कृती योजना, सफरचंद आणि नाशपाती कृती योजना आणि मध कृती योजना सुरू करण्याच्या प्रक्रियेत आहे आणि नागालँड व उत्तराखंडमध्ये किवीफ्रूटसाठी उत्कृष्टता केंद्रे (सेंटर्स ऑफ एक्सलन्स) स्थापन करत आहे.”

अधिकाऱ्याने सांगितले, “आम्ही क्रीडा क्षेत्रात एका संयुक्त कृती योजनेद्वारे अशाच प्रकारच्या सहकार्यावर चर्चा करत आहोत.” त्यांनी अशीही माहिती दिली की पंतप्रधान मोदी व्हायडक्ट बिझनेस सेंटर येथे क्रीडा आणि व्यवसाय-संबंधित कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होतील. मोदींच्या दौऱ्यादरम्यान, भारत आणि ऑस्ट्रेलियाने क्रीडा सहकार्यासाठी एका रोडमॅपवरही स्वाक्षरी केली.

भारताचे न्यूझीलंडसोबतचे संबंध हे दिल्लीच्या इंडो-पॅसिफिक धोरणाचा एक भाग आहेत आणि इंडोनेशिया व ऑस्ट्रेलियासोबत मिळून, यामुळे भारताचे ‘अॅक्ट ईस्ट पॉलिसी’, ‘ओशन व्हिजन’ आणि मुक्त व खुल्या इंडो-पॅसिफिकची संकल्पना अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा आहे. इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील चीनच्या आक्रमक वर्तनाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल अधिकच महत्त्वपूर्ण ठरते.

या भेटीचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे संबंध अधिक दृढ करणे, कारण न्यूझीलंडमध्ये अंदाजे ३,००,००० भारतीय वंशाचे लोक राहतात. या लोकांचे भारताशी घनिष्ठ संबंध आहेत आणि ते देशाच्या राजकारण, अर्थव्यवस्था आणि व्यापारात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. मोदी एका सामुदायिक कार्यक्रमात परदेशस्थ भारतीय समुदायाला संबोधितही करतील.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या न्यूझीलंड दौऱ्यापूर्वी, त्यांचे न्यूझीलंडमधील समकक्ष, ख्रिस्तोफर लक्सन यांनी गुरुवारी प्रस्तावित भारत-न्यूझीलंड कराराचे कौतुक केले. ते म्हणाले की, यामुळे न्यूझीलंडमधील व्यवसायांना भारतीय बाजारपेठेत विस्तार करण्यास मदत होईल.