Saudi Arabia : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे विमान आज मंगळवार, 22 एप्रिल रोजी सौदी अरेबियाच्या हवाई हद्दीत जेद्दाकडे प्रवेश करताच रॉयल सौदी एअर फोर्सच्या F-15 फायटर जेट्सनी विशेष सन्मान म्हणून त्यांच्या विमानाला संरक्षण दिले. हा देखावा भारत आणि सौदी अरब यांच्यातील दृढ होत असलेल्या सामरिक आणि कूटनीतिक संबंधांचे प्रतीक होता, तसेच जागतिक व्यासपीठावर भारत आणि त्याच्या नेतृत्वाला मिळणाऱ्या आदराचे दर्शन घडवणारा होता.

गेल्या 40 वर्षांत जेद्दाला भेट देणारे मोदी हे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले आहेत. सौदी अरेबियाचे क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमान यांच्या निमंत्रणावरून होणाऱ्या या दोन दिवसीय दौऱ्यात संरक्षण, व्यापार, ऊर्जा आणि हज यात्रा यासारख्या महत्त्वपूर्ण विषयांवर चर्चा अपेक्षित आहे.

दुर्मीळ कूटनीतिक सन्मान –

पंतप्रधान मोदी यांच्या विमानाला सौदी अरेबियाने F-15 फायटर जेट्सद्वारे संरक्षण देणे हा एक दुर्मीळ आणि विशेष कूटनीतिक सन्मान आहे. हा इशारा दोन्ही देशांमधील वाढती मैत्री आणि परस्पर विश्वास दर्शवतो. परराष्ट्र मंत्रालयाने या क्षणाचा व्हिडिओ प्रसिद्ध केला, ज्यामध्ये सौदी फायटर जेट्स पंतप्रधानांचे विमान, एअर इंडिया वन, याच्या सोबतीने उडताना दिसत आहेत.

पंतप्रधान मोदी यांनी दौऱ्यापूर्वी अरब न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत सौदी अरेबियाला “भारताचा सर्वात मौल्यवान सहकारी, समुद्री शेजारी, विश्वासू मित्र आणि सामरिक भागीदार” असे संबोधले. ते म्हणाले, “भारत आणि सौदी अरेबिया यांना क्षेत्रीय शांतता आणि स्थैर्य राखण्यात समान हितसंबंध आहेत. आमचे वाढते संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्य हे परस्पर विश्वासाचे प्रतिबिंब आहे.” या संरक्षणाला दोन्ही देशांमधील “अमर्याद संभावनांनी युक्त” भागीदारीचे प्रतीक मानले जात आहे.

हा क्षण अभिमानास्पद का?

जागतिक व्यासपीठावरील भारताचा मान:

सौदी अरेबियासारख्या प्रभावशाली देशाने दिलेला हा सन्मान भारताची जागतिक प्रतिष्ठा किती वाढली आहे हे दर्शवतो. हा केवळ औपचारिकता नसून भारताच्या नेतृत्व आणि कूटनीतिक सामर्थ्याचा गौरव आहे.

ऐतिहासिक दौरा:

गेल्या 40 वर्षांत जेद्दाला भेट देणारा हा पहिला भारतीय पंतप्रधानांचा दौरा आहे. जेद्दा, हज आणि उमराहसाठी महत्त्वाचे प्रवेशद्वार असल्याने, भारत-सौदी संबंधांमध्ये विशेष स्थान आहे. या दौऱ्यात दोन्ही देश सहा पेक्षा जास्त सामंजस्य करारांवर (MoUs) स्वाक्षरी करतील, ज्यामुळे ऊर्जा, व्यापार, आरोग्य आणि प्रगत तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य अधिक दृढ होईल.

संरक्षण सहकार्याचा पुरावा:

सौदी F-15 जेट्सचे संरक्षण हे भारत आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील प्रगाढ होत असलेल्या संरक्षण संबंधांचा स्पष्ट संकेत आहे. दोन्ही देश संरक्षण, सुरक्षा आणि क्षेत्रीय स्थैर्यासाठी एकत्रितपणे कार्यरत आहेत.

भारतीय प्रवासियांना मान:

पंतप्रधान मोदी या दौऱ्यादरम्यान जेद्दामधील एका कारखान्याला भेट देतील, जिथे मोठ्या संख्येने भारतीय कामगार कार्यरत आहेत. हे सौदी अर्थव्यवस्थेत योगदान देणाऱ्या भारतीय प्रवासियांना सन्मान देण्याचा एक मार्ग आहे.

आतापर्यंत कोणत्या नेत्यांना मिळाला हा सन्मान?

सौदी अरेबियाने फायटर जेट्सद्वारे परदेशी नेत्यांच्या विमानाला संरक्षण देणे हा एक दुर्मीळ सन्मान आहे, जो केवळ निवडक देशांच्या नेत्यांना दिला जातो. यामागे सौदी अरेबियाचे त्या देशासोबतचे सामरिक आणि कूटनीतिक संबंध दिसतात.

काही उल्लेखनीय उदाहरणे:

अमेरिका: माजी अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना 2017 मध्ये सौदी दौऱ्यादरम्यान रॉयल सौदी एअर फोर्सच्या फायटर जेट्सनी संरक्षण दिले.

चीन: चीनी राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांना 2016 मध्ये सौदी दौऱ्यावेळी फायटर जेट्सने संरक्षण दिले, जे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि ऊर्जा सहकार्य दर्शवते.

रशिया: रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांना 2019 मध्ये सौदी दौऱ्यावेळी असा सन्मान मिळाला.

पाकिस्तान: माजी पाकिस्तानी पंतप्रधान इम्रान खान यांना 2018 मध्ये सौदी दौऱ्यादरम्यान फायटर जेट्सने संरक्षण दिले.

भारताच्या संदर्भात, पंतप्रधान मोदी यांना यापूर्वी 2018 मध्ये पॅलेस्टाईन दौऱ्यादरम्यान जॉर्डन आणि इस्रायलच्या हेलिकॉप्टरनी त्यांच्या विमानाला संरक्षण दिले होते. यावरून जागतिक व्यासपीठावर भारत आणि पंतप्रधान मोदी यांना मिळणारा सन्मान सातत्याने वाढत असल्याचे दिसून येते.