PM Modi Mann ki Baat । पंतप्रधान मोदी यांनी त्यांच्या मासिक रेडिओ कार्यक्रम ‘मन की बात’च्या १२४ व्या आवृत्तीत देशवासीयांना संबोधित केले. त्यांनी आपल्या भाषणात म्हटले की, ‘मन की बात पुन्हा एकदा देशाच्या यशाबद्दल, देशवासीयांच्या कामगिरीबद्दल बोलेल. अलिकडच्या काळात देशात, क्रीडा, विज्ञान आणि संस्कृतीमध्ये असे बरेच काही घडले आहे ज्याचा प्रत्येक भारतीयाला अभिमान आहे. अलिकडच्या काळात, शुभांशू शुक्लाच्या अंतराळातून परतण्याबद्दल बरीच चर्चा झाली. शुभांशू पृथ्वीवर उतरताच संपूर्ण देश आनंद आणि अभिमानाने भरून गेला.’

आजच्या ‘मन कि बात’मध्ये ‘मला आठवते की जेव्हा चांद्रयान-३ यशस्वीरित्या उतरले तेव्हा देशात विज्ञानाबाबत एक वेगळेच वातावरण निर्माण झाले होते. आता लहान मुले अंतराळ विज्ञानात रस घेत आहेत. तुम्ही इन्स्पायर माणक अभियानाचे नाव ऐकले असेलच. ही मोहीम मुलांमध्ये नवोपक्रमाला चालना देण्यासाठी आहे. या मोहिमेत प्रत्येक शाळेतून पाच मुले निवडली जातात. प्रत्येक मूल एक नवीन कल्पना घेऊन येते. आतापर्यंत लाखो मुले त्यात सामील झाली आहेत आणि चांद्रयान-३ मोहिमेनंतर त्यांची संख्या दुप्पट झाली आहे.’ असे त्यांनी म्हटले.

पुढे पंतप्रधान मोदी म्हणाले, ‘देशात अंतराळातील स्टार्ट-अप्स वेगाने वाढत आहेत. पाच वर्षांपूर्वी देशात ५० पेक्षा कमी स्टार्ट-अप्स होते. आज केवळ अवकाश क्षेत्रात २०० पेक्षा जास्त आहेत. पुढच्या महिन्यात, २३ ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय अंतराळ दिन आहे. तुम्ही तो कसा साजरा कराल? जर तुमच्याकडे काही नवीन कल्पना असतील तर त्या मला नमो अॅपवर पाठवा.’ असेही त्यांनी म्हटले.

‘विज्ञान आणि गणितात तरुणांची आवड वाढली’ PM Modi Mann ki Baat ।
पंतप्रधान म्हणाले, ‘२१ व्या शतकात भारतात विज्ञान वेगाने प्रगती करत आहे. काही दिवसांपूर्वी, भारताचे देवेश पंकज, संदीप कुची, देबदत्त प्रियदर्शी आणि उज्ज्वल केसरी यांनी आंतरराष्ट्रीय रसायनशास्त्र ऑलिंपियाडमध्ये पदके जिंकली आणि देशाचे नाव उंचावले. भारत गणिताच्या जगातही आपले स्थान निर्माण करत आहे आणि आमच्या विद्यार्थ्यांनी आंतरराष्ट्रीय गणितीय ऑलिंपियाडमध्ये तीन सुवर्ण, दोन रौप्य आणि एक कांस्यपदक जिंकले आहे. पुढील महिन्यात, मुंबईत खगोलशास्त्र आणि खगोल भौतिकशास्त्र ऑलिंपियाड होणार आहे. हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा ऑलिंपियाड असेल. भारत आता ऑलिंपिक आणि ऑलिंपियाड दोन्हीसाठी पुढे जात आहे.’

‘आपले किल्ले आपल्या संस्कृतीचे आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक ’

’युनेस्कोने १२ मराठा किल्ल्यांना जागतिक वारसा स्थळ म्हणून मान्यता दिली आहे. यामध्ये महाराष्ट्रातील ११ आणि तामिळनाडूमधील एक किल्ला समाविष्ट आहे. साल्हेरच्या किल्ल्यात मुघलांचा पराभव झाला. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म शिवनेरीमध्ये झाला. खांदेरीत समुद्राच्या मध्यभागी एक किल्ला आहे. शत्रू त्याला रोखू इच्छित होता, परंतु शिवाजी महाराजांनी अशक्य ते शक्य केले. प्रतापगडच्या किल्ल्यात अफजल खानचा पराभव झाला. विजयदुर्गमध्ये गुप्त बोगदे होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या दूरदृष्टीचा पुरावा या किल्ल्यात सापडतो. काही वर्षांपूर्वी, रायगड भेटीदरम्यान, मला छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यासमोर नतमस्तक होण्याची संधी मिळाली. देशात असे अनेक अद्भुत किल्ले आहेत. ज्यांनी हल्ल्यांना तोंड दिले, खराब हवामानाचा फटका सहन केला पण कधीही त्यांचा स्वाभिमान झुकू दिला नाही. राजस्थानचा चित्तोडगड किल्ला, आमेर किल्ला, जैसलमेर किल्ला हे जगप्रसिद्ध आहेत. त्याचप्रमाणे कर्नाटकचा गुलबर्गा किल्ला देखील खूप मोठा आहे. चित्रदुर्ग किल्ल्याची विशालता देखील तुम्हाला उत्सुकतेने भरते.’

‘उत्तर प्रदेशातील बांदा येथील कालिंजर किल्ला. महमूद गझनवीने या किल्ल्यावर अनेक वेळा हल्ला केला आणि प्रत्येक वेळी तो अयशस्वी झाला. बुंदेलखंडमध्ये ग्वाल्हेर, झाशी, दातिया, अजयगड, गढकुंदर, चंदेरीसह अनेक किल्ले आहेत. हे फक्त विटा आणि दगड नाहीत, तर ते आपल्या संस्कृतीचे प्रतीक आहेत. ते संस्कार आणि स्वाभिमान आहेत. मी सर्व देशवासीयांना या किल्ल्यांना भेट देऊन इतिहास जाणून घेण्याचे आवाहन करतो.’

महान स्वातंत्र्यसैनिक खुदीराम बोस यांचा उल्लेख केला. ते म्हणाले की, ‘११ ऑगस्ट १९८० रोजी बिहारमधील मुझफ्फरपूरमध्ये प्रत्येक चळवळ थांबली होती. १८ वर्षांचा एक तरुण इंग्रजांविरुद्ध देशभक्ती व्यक्त करण्याची किंमत मोजत होता. तुरुंग अधिकारी तरुणाला फाशी देण्याची तयारी करत होते, पण तरुण घाबरला नव्हता, तर उत्साहाने भरलेला होता.’ ‘वयाच्या अवघ्या १८ व्या वर्षी खुदीराम बोस यांनी दाखवलेल्या धाडसाने संपूर्ण देशाला हादरवून टाकले. अशा असंख्य बलिदानांनंतर आपल्याला स्वातंत्र्य मिळाले.’

पंतप्रधान म्हणाले की, ऑगस्ट महिना हा क्रांतीचा महिना आहे. बाळ गंगाधर टिळकांची पुण्यतिथी याच महिन्यात येते. याच महिन्याच्या ८ ऑगस्ट रोजी गांधीजींनी भारत छोडो आंदोलन सुरू केले. देशाला १५ ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्य मिळाले, पण त्यात फाळणीचे दुःखही आहे आणि आपण १४ ऑगस्ट हा दिवस फाळणी भयपट दिन म्हणून साजरा करतो.

‘वस्त्रोद्योग क्षेत्र हे भारताच्या सांस्कृतिक विविधतेचे प्रतीक’

यानंतर, पंतप्रधान मोदींनी दरवर्षी ७ ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय हातमाग दिन साजरा केला जातो असे नमूद केले. पंतप्रधान म्हणाले की खादीने स्वातंत्र्यलढ्यात बळ दिले. आता वस्त्रोद्योग क्षेत्र देशाच्या विकासातही बळ देत आहे. लाखो लोक त्यात सामील होऊन यशाची एक नवी गाथा लिहित आहेत. पंतप्रधान मोदींनी महाराष्ट्रातील पैठणच्या कविता ढवळे यांचा उल्लेख केला, ज्या पैठणी साड्या बनवत आणि विकत आहेत. ओडिशाच्या मयूरभंज येथील आदिवासी महिला संथाली साडी पुनरुज्जीवित करत आहेत. पंतप्रधान मोदी म्हणाले की या महिला केवळ कपडे बनवत नाहीत तर त्यांची स्वतःची ओळख निर्माण करत आहेत.

पंतप्रधान म्हणाले की, ‘वस्त्रोद्योग हे केवळ भारताचे क्षेत्र नाही तर ते आपल्या सांस्कृतिक विविधतेचे उदाहरण आहे. आज भारतात ३००० हून अधिक कापड स्टार्टअप सक्रिय आहेत. ज्याने जागतिक स्तरावर भारताच्या हातमागाला मान्यता दिली आहे. २०४७ मध्ये विकसित भारताचा मार्ग स्वावलंबनातून जातो आणि हा सर्वात मोठा आधार आहे. ‘भारतात बनवलेल्या, भारतीयांच्या घामाने बनवलेल्या वस्तूच खरेदी करा.’

आपल्या लोकपरंपरामध्ये समाजाला दिशा देण्याची शक्ती  PM Modi Mann ki Baat । 

‘मन की बात’ कार्यक्रमात पंतप्रधानांनी ओडिशाच्या केओंझार जिल्ह्यात भजन कीर्तनाच्या माध्यमातून जंगलातील आगींबद्दल जागरूकता निर्माण करण्याबद्दल बोलले. पंतप्रधान म्हणाले की राधा कृष्ण संकीर्तन मंडळी येथील पर्यावरण संरक्षणासाठी काम करत आहे. या गटाने पारंपारिक गाण्यांमध्ये नवीन बोल जोडून नवीन संदेश दिले आहेत. हा गट गावोगावी जाऊन लोकांना जंगलातील आगींमुळे होणाऱ्या नुकसानाबद्दल सांगत आहे. यावरून दिसून येते की आपल्या लोकपरंपरा भूतकाळातील नाहीत, त्यांच्यात अजूनही समाजाला दिशा देण्याची शक्ती आहे.

पंतप्रधान मोदींनी प्राचीन सांस्कृतिक हस्तलिखिते जतन करण्याचे आवाहन केले आणि तामिळनाडूच्या मणि मारन जी यांच्या प्रयत्नांचा उल्लेख केला. पंतप्रधानांनी हस्तलिखितांचे डिजिटलायझेशन करण्याबद्दल बोलले, जेणेकरून जगभरातील लोक भारताच्या ज्ञानपरंपरेशी जोडले जाऊ शकतील. पंतप्रधान मोदींनी आसाममधील काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानात पक्षीगणनेचे कौतुक केले आणि सांगितले की पक्ष्यांच्या 40 हून अधिक प्रजाती ओळखल्या गेल्या आहेत. यानंतर, त्यांनी प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेबद्दल सांगितले, ज्यामुळे मोठ्या संख्येने लोक मत्स्यपालनात सामील झाले आहेत.

पंतप्रधान मोदींनी देशवासीयांना दिल्या विविध सणांच्या शुभेच्छा 

जागतिक पोलिस आणि अग्निशमन खेळांमध्ये सुमारे ६०० पदके जिंकल्याबद्दल पंतप्रधानांनी भारताचे कौतुक केले. आम्ही ७१ देशांमध्ये पहिल्या तीन स्थानांवर पोहोचलो आहोत. पंतप्रधान मोदी म्हणाले की देशातील क्रीडा-संबंधित स्टार्टअप्सना सर्व प्रकारची मदत केली जाईल. स्वच्छ भारत मोहिमेचे कौतुक करताना ते म्हणाले की लवकरच या मोहिमेला ११ वर्षे पूर्ण होतील. ते म्हणाले की आता ते एक जनचळवळ बनले आहे. या वर्षी देशातील ४५०० हून अधिक शहरे स्वच्छ सर्वेक्षणात सामील झाली आहेत. स्वच्छतेचे उदाहरण देणाऱ्या अनेक संस्था आणि लोकांचा पंतप्रधानांनी उल्लेख केला.

शेवटी, पंतप्रधान मोदी म्हणाले की सावनच्या पावसात, देश पुन्हा एकदा सणांच्या वैभवाने सजवण्यासाठी सज्ज आहे. हरियाली तीज, नाग पंचमी आणि रक्षाबंधन मग जन्माष्टमी, सर्व सण आपल्या भावनांशी जोडलेले आहेत. ते आपल्याला निसर्गाशी संबंध आणि संतुलनाचा संदेश देखील देतात.