PM Gramin Awas Yojana 2025: केंद्र सरकारने ग्रामीण भागातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ कुटुंबांसाठी चालवल्या जाणाऱ्या प्रधानमंत्री आवास योजना–ग्रामीण (PMAY-G) अंतर्गत सन २०२५ ची अद्ययावत लाभार्थी यादी (लाभार्थ्यांची नवीन यादी) अधिकृतपणे जाहीर केली आहे. ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या वतीने २०१६ मध्ये सुरू करण्यात आलेली ही योजना, जी पूर्वी इंदिरा आवास योजना म्हणून ओळखली जात होती, तिचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील गरजूंना पक्की घरे उपलब्ध करून देणे आहे. या योजनेअंतर्गत सरकारकडून घर बांधणीसाठी मैदानी भागासाठी १ लाख २० हजार रुपये आणि डोंगराळ आणि दुर्गम भागासाठी १ लाख ३० हजार रुपये आर्थिक सहाय्य दिले जाते. प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (पीआयबी) नुसार, या योजनेच्या अंमलबजावणीपासून आतापर्यंत ३ कोटींहून अधिक घरांना मंजुरी देण्यात आली आहे. ‘सर्वांसाठी आवास’ हे उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी सरकारचे २०२९ पर्यंत आणखी २.९५ कोटी घरे बांधण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य आहे. ‘AwaasApp’ मोबाईल ॲप या अँड्रॉइड ॲपद्वारे लाभार्थी त्यांच्या घराच्या बांधकामाची स्थिती ‘लाइव्ह’ पाहू शकतात. तसेच, बांधकामाच्या ठिकाणचे ‘जिओ-टॅगिंग’ आणि तक्रार निवारण (Grievance Redressal) यांसारख्या सुविधाही उपलब्ध आहेत. पहिल्या यादीनंतर एका महिन्याच्या आत दुसरी लाभार्थी यादी जाहीर केली जाईल. ज्यांची नावे पहिल्या यादीत नाहीत, त्यांना दुसऱ्या यादीत संधी मिळण्याची शक्यता आहे. योजनेत अधिक पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि वंचित तसेच दुर्लक्षित कुटुंबांना समाविष्ट करण्यासाठी सर्व जिल्ह्यांमध्ये नवीन घरोघरी सर्वेक्षण (हाउस-टू-हाउस सर्वे) सुरू आहेत. PMAY-G साठी पात्रता निकष – -योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कुटुंबाने खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे: -ग्रामीण भागाचा रहिवासी असावा. -त्याच्या नावावर कोणतेही पक्के (कायमस्वरूपी) घर नसावे. -कुटुंब SC/ST, OBC, अल्पसंख्याक, EWS (आर्थिक दुर्बळ घटक) किंवा भूमिहीन मजुरांच्या श्रेणीतील असावे. -ज्या लाभार्थ्यांचे नाव यादीत नसेल, ते PMAY-G पोर्टलवर किंवा जवळच्या CSC केंद्रामध्ये (कॉमन सर्विस सेंटर) जाऊन अर्ज करू शकतात. अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे. PMAY-G २०२५ मध्ये तुमचे नाव कसे तपासावे? -लाभार्थी त्यांच्या नोंदणी क्रमांकाशिवायही (रजिस्ट्रेशन नंबरशिवाय) खालील सोप्या पद्धतीने यादीत आपले नाव तपासू शकतात: -अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: PMAY-G च्या अधिकृत वेबसाइट pmayg.nic.in वर जा. -‘Stakeholders’ (हितधारक) विभागात क्लिक करा. -‘IAY/PMAYG Beneficiary’ किंवा ‘Search Beneficiary’ हा पर्याय निवडा. -नोंदणी क्रमांक नसल्यास, ‘Advanced Search’ वर क्लिक करा. -आपले राज्य, जिल्हा, ब्लॉक (तालुका) आणि गाव (ग्रामपंचायत) काळजीपूर्वक निवडा. -दिलेला कॅप्चा (CAPTCHA) कोड भरा आणि ‘Submit’ बटणावर क्लिक करा. त्यानंतर आपल्या संपूर्ण गावाची लाभार्थी यादी स्क्रीनवर दिसेल. यामध्ये घर मंजूर होण्याची स्थिती (Status) आणि हप्त्यांशी (Installments) संबंधित महत्त्वाची माहिती उपलब्ध असेल. महत्त्वाची सूचना: योजनेत अर्ज करणे पूर्णपणे मोफत आहे आणि मंजुरी दरवर्षी अद्ययावत होणाऱ्या सरकारी प्राधान्य यादीनुसार दिली जाते.
