पिंपरी – नूतनीकरणाच्या नावाखाली गेल्या सहा वर्षांपासून बंद असलेल्या बहिणाबाई चौधरी प्राणी संग्रहालयातील पशू-पक्ष्यांची संख्या घटत चालली आहे. गेल्या चार ते पाच वर्षांमध्ये प्राणी संग्रहालयातील 13 प्राणी वयोमानानुसार दगावले आहेत. सद्यस्थितीत येथे 187 प्राणी असून प्राण्यांना प्रजननासाठी केंद्र सरकारच्या “सेंट्रल झू अथॉरिटी” विभागाची परवानगी नाही. त्यामुळे प्राण्यांची संख्या वाढण्याऐवजी दिवसेंदिवस कमी होत आहे. दुसरीकडे गेल्या सहा वर्षांपासून हे प्राणी संग्रहालय कधी उघडणार, याची पिंपरी-चिंचवडकर आतुरतेने वाट पाहत आहेत. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या शहरातील नागरिकांना पक्षू-पक्ष्यांची माहिती व्हावी, या उद्देशाने चिंचवड येथील संभाजीनगरमध्ये 1989 मध्ये काम सुरू केले होते. हे संग्रहालय सात एकरमध्ये आहे. मात्र, 25 डिसेंबर 2017 पासून नूतनीकरणाचे काम सुरू असल्याने प्राणी संग्रहालय पर्यटकांना पाहण्यासाठी बंद करण्यात आले आहे. प्राणी संग्रहालय सहा वर्षांपासून बंद असल्याने उद्देशच सफल होताना दिसून येत नाही. निसर्ग कवी बहिणाबाई चौधरी प्राणिसंग्रहालयात 200 प्राणी होते. मात्र, गेल्या काही वर्षांत 13 विविध प्राण्यांचा मृत्यू झाल्याने सध्या पक्षी, साप, कासव, मोर, मगर असे 187 प्राणी आहेत. तर 2020-21 मध्ये 5 मोर, 1 मगर आणि एक कासव अशा सात प्राण्यांच्या विविध कारणांनी मृत्यू झाला आहे. देखभाल करण्यासाठी 8 कर्मचारी प्राणिसंग्रहालयातील प्राण्यांची देखभाल करण्यासाठी अतिरिक्त मनुष्य बळाची नेहमीच गरज असते. मात्र, महापालिकेच्या प्राणिसंग्रहालयात फक्त आठ व्यक्ती काम करत आहेत. 1 संचालक, 1 क्युरेटर, 1 पशू वैद्यकीय अधिकारी, बायोलॉजिस्ट, एज्युकेशन अधिकारी, 1 हेड ऍनिमल कीपर, 1 ऍनिमल कीपर, 2 सहाय्यक ऍनिमल कीपर असा प्राणिसंग्रहालयाचा संपूर्ण स्टाफ आहे. त्यामुळे आठ जण संपूर्ण प्राणिसंग्रहालय सांभाळत आहेत. प्रजननासाठी परवानगी नाही निसर्ग कवी बहिणाबाई चौधरी प्राणी संग्रहालयात विविध प्रजातीचे पक्षी आणि सरपटणारे प्राणी आहेत. येत्या काळात आणखी काही पक्षी आणि सरपटणारे प्राणी येथे आणण्याचे नियोजन आहे. सद्यस्थितीत या प्राणी संग्रहालयात 187 प्राणी आहेत. प्राणी अथवा पक्षांना प्रजनन करण्यासाठी केंद्र सरकारच्या “सेंट्रल झू अथॉरिटी” विभागाची परवानगी नाही. त्यामुळे नर आणि मादींना स्वतंत्र ठेवण्यात येत आहे. मात्र, यामुळे प्राणी, पक्ष्यांची संख्या वाढत नसून कमीच होत आहे. सद्यःस्थितीत प्राणी संग्रहालयात पक्षी, कासव, मोर, मगर, साप असे विविध 187 प्राणी आहेत. 5 मोर, 1 कासव आणि 1 मगर अशा 7 प्राण्यांचा 2020-21 मध्ये मृत्यू झाला आहे. प्राणी संग्रहालयाचे काम 90 टक्के पूर्ण झाले असून 10 टक्के कामकाज बाकी आहे. – अपूर्वा बांदल, क्यूरेटर, निसर्गकवी बहिणाबाई चौधरी प्राणिसंग्रहालय
