नवी दिल्ली: भारताने ७ मे रोजी ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादी तळांवर हल्ले करत दहशतवादाला चोख प्रत्युत्तर दिले. यानंतर १० मे रोजी भारत आणि पाकिस्तानात शस्त्रसंधी लागू झाली. या चार दिवसांच्या तीव्र संघर्षात दोन्ही देशांना मोठे नुकसान सहन करावे लागले असल्याचे विविध वृत्तांनुसार समजते.

भारताचे नुकसान: पाकिस्तानने नियंत्रण रेषेजवळील गावांवर केलेल्या गोळीबारात आणि ड्रोन हल्ल्यांमध्ये भारताचे लक्षणीय नुकसान झाले. जम्मू-काश्मीरमधील राजौरी येथे अतिरिक्त जिल्हा विकास आयुक्त राजकुमार थापा यांच्यासह पाच नागरिकांचा मृत्यू झाला. पुंछ, कुपवाडा आणि बारामुल्ला येथील गावांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे काही घरे उद्ध्वस्त झाली, तर स्थानिकांना बंकरमध्ये आश्रय घ्यावा लागला. श्रीनगर, जम्मू आणि उधमपूर येथे पहाटे स्फोटांमुळे नागरिकांमध्ये भीती पसरली. भारताने ३२ विमानतळांवरील नागरी उड्डाणे १५ मेपर्यंत बंद केली, ज्यामुळे प्रवाशांना त्रास सहन करावा लागला.

पाकिस्तानचे नुकसान: ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत भारताने बहावलपूर, मुरिदके आणि सियालकोटसह नऊ दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले. यात जैश-ए-मोहम्मदचा प्रमुख युसूफ अझरसह १०० हून अधिक दहशतवादी ठार झाले. भारताने लाहोरजवळील पाकिस्तानची हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि रडार युनिट्स नष्ट केल्या. पाकिस्तानच्या हवाई दलाच्या तीन तळांवर भारतीय क्षेपणास्त्रांनी हल्ले केल्याचा दावा इस्लामाबादने केला, ज्यामुळे त्यांचे लष्करी पायाभूत सुविधांचे मोठे नुकसान झाले. पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये १३ नागरिकांचा मृत्यू आणि ५० हून अधिक जखमी झाल्याचे पाकिस्तानने म्हटले.

आर्थिक नुकसान:

भारत: ऑपरेशन सिंदूरनंतर भारतीय चलन रुपया अमेरिकी डॉलरच्या तुलनेत ४५ पैशांनी घसरून ८४.८० वर बंद झाला, कारण सीमापार तणावामुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली. ३२ विमानतळांवरील नागरी उड्डाणे १५ मेपर्यंत बंद करण्यात आली, ज्यामुळे विमान कंपन्यांना कोट्यवधींचे नुकसान झाले. जम्मू-काश्मीरमधील पर्यटन क्षेत्राला मोठा फटका बसला, कारण पर्यटकांनी प्रवास रद्द केले.

पाकिस्तान: पाकिस्तानच्या शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली आणि अर्थव्यवस्था आणखी खालावली. ऑपरेशन सिंदूरमुळे लाहोरची हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि रडार युनिट्स उद्ध्वस्त झाल्याने लष्करी पायाभूत सुविधांचे कोट्यवधी डॉलरचे नुकसान झाले. सिंधु जल संधि स्थगित झाल्याने पंजाब आणि सिंध प्रांतातील शेतीवर गंभीर परिणाम होण्याची भीती आहे, ज्यामुळे खाद्य संकट आणि आर्थिक अस्थिरता वाढण्याची शक्यता आहे.

शस्त्रसंधीचा मार्ग: १० मे रोजी दुपारी ३:३५ वाजता पाकिस्तानच्या DGMO ने भारताशी संपर्क साधून शस्त्रसंधीची विनंती केली. संध्याकाळी ५ वाजेपासून दोन्ही देशांनी गोळीबार थांबवला. अमेरिकेने यात मध्यस्थी केल्याचा दावा केला असला, तरी भारताने ही सहमती थेट चर्चेतून झाल्याचे स्पष्ट केले.

संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी ‘ऑपरेशन सिंदूर’च्या यशस्वी अंमलबजावणीबद्दल सैन्याचे अभिनंदन केले, तर पाकिस्तानने हवाई क्षेत्र पुन्हा खुली केल्याने तेथे सामान्यता परतत आहे.