नवी दिल्लीः तुम्ही नोकरी करत असाल किंवा व्यवसाय करत असाल, त्यादरम्यान बचत करणे आणि योग्यरित्या गुंतवणूक करणे हे लक्षाधीश किंवा करोडपती होण्याचं मोठं लक्षण आहे. आजकाल बाजारात अनेक गुंतवणूक उत्पादने आहेत, ज्यात तुम्ही पैसे गुंतवून निवृत्तीचे दिवस सुरक्षित करू शकता. या गुंतवणूक साधनांमध्ये म्युच्युअल फंड, बॉण्ड्स, शेअर्स किंवा शेअर मार्केटची नावे प्रमुख आहेत. यामध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी आपल्याला बाजारातील चढ-उतारांसाठी तयार राहावे लागेल.

जर तुम्हाला सुरक्षित गुंतवणूक हवी असेल तर अशा अनेक योजना आहेत, ज्यात तुम्ही कमी भांडवलाची गुंतवणूक करून चांगला परतावा मिळवू शकता. जर तुम्हाला शेअर बाजाराचे किंवा निधीचे ज्ञान नसेल, तर तुम्हाला अशी गुंतवणूक साधने शोधावी लागतील, जी बाजाराशी संबंधित असतील, पण जी बाजाराच्या हालचालीवर परिणाम करत नाहीत. अशा परिस्थितीत राष्ट्रीय पेन्शन प्रणाली एनपीएसची सेवा फायदेशीर ठरू शकते.

एनपीएस ही मार्केट लिंक्ड पेन्शन योजना आहे. या योजनेद्वारे पैसे दोन ठिकाणी गुंतवले जातात. इक्विटी किंवा शेअर मार्केट आणि कर्ज किंवा सरकारी बाँड. कॉर्पोरेट बाँड्स देखील याचा एक भाग आहेत. जेव्हा तुम्ही एनपीएस खाते उघडता तेव्हा तुम्हाला त्याच वेळी इक्विटीमध्ये किती पैसे गुंतवायचे हे ठरवावे लागते. साधारणपणे 75% NPS गुंतवणूक इक्विटीमध्ये गुंतवली जाते. याचा अर्थ असा की, तुम्हाला मिळणारा परतावा PPF आणि EPF पेक्षा थोडा जास्त असेल.

समजा तुम्हाला NPS मध्ये पैसे गुंतवून करोडपती व्हायचे आहे. तर हे काम खूप सोपे आहे, यासाठी तुम्हाला काही सोप्या पद्धतींचा अवलंब करावा लागेल. जर 25 वर्षांच्या व्यक्तीने दरमहा 5400 रुपये वाचवले आणि NPS मध्ये जमा केले, तर वयाच्या 60 व्या वर्षी त्याला 2 कोटी रुपये सहज मिळतील. महिन्याला 5400 रुपये म्हणजे दररोज 180 रुपये ठेव. जर तुम्हाला 60 वर्षात निवृत्त व्हायचे असेल तर तुम्हाला 35 वर्षांपर्यंत पैसे जमा करावे लागतील. समजा तुम्हाला NPS मध्ये इक्विटीमधून 10% परतावा मिळत आहे. त्यानुसार निवृत्तीनंतर तुम्ही 2.02 कोटी रुपये सहज वाचवाल.

दरमहा 5400 रुपयांच्या बचतीनुसार 35 वर्षात 22.68 लाख रुपये जमा होतील. NPS डिपॉझिटवर तुम्हाला 1.79 कोटी रुपयांचे व्याज मिळेल. मूळ आणि व्याज जोडल्यास ही एकूण रक्कम 2.02 कोटी रुपये आहे. म्हणजेच सेवानिवृत्तीच्या वेळी तुमच्याकडे 2.02 कोटी रुपये पेन्शन म्हणून असतील. यावर कर सुविधा देखील उपलब्ध आहे.

NPS च्या या रकमेवर तुम्ही 6.80 लाख रुपयांचा कर वाचवू शकाल. पुढे आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की, आपण एकाच वेळी सर्व पैसे काढू शकत नाही. एकूण रकमेपैकी फक्त 60% रक्कम घेतली जाऊ शकते. 40 टक्के पैसे वार्षिकी योजनेत गुंतवावे लागतील. या वार्षिकी योजनेअंतर्गत तुम्हाला दरमहा पेन्शन मिळेल. जर तुम्ही एन्युइटीमध्ये 40 टक्के ठेवले तर तुमची एकूण रक्कम 1.21 कोटी रुपये होईल. जर तुम्हाला 6 %व्याज दिसेल, तर तुम्हाला दरमहा सुमारे 40 हजार रुपये पेन्शन मिळेल.

जास्त परताव्यासाठी हे लक्षात ठेवावे लागेल की, जितक्या लवकर तुम्ही गुंतवणूक आणि बचत सुरू कराल तितका जास्त फायदा तुम्हाला मिळेल. जर तुम्ही NPS मध्ये 25 वर्षांच्या ऐवजी 30 वर्षांत बचत करण्यास सुरुवात केली तर तुम्हाला तितका लाभ मिळणार नाही. समजा की, वयाच्या 30 व्या वर्षी त्याने दरमहा 5400 रुपये वाचवायला सुरुवात केली.

जर तुम्हाला 60 वर्षात सेवानिवृत्त व्हायचे असेल तर तुम्हाला एवढे पैसे 30 वर्षांसाठी जमा करावे लागतील. NPS मध्ये जमा केलेल्या रकमेवर तुम्ही 10% परतावा गृहित धरू शकता. अशा प्रकारे 30 वर्षांत 19.44 लाख रुपये वाचतील. एकूण जमा रकमेवर तुम्हाला 1.01 कोटी रुपयांचे व्याज मिळेल. अशा प्रकारे निवृत्तीनंतर तुम्हाला पेन्शन म्हणून 1.20 कोटी रुपये मिळतील. 5.83 लाख या रकमेवर कर वाचवू शकतील. जेव्हा तुम्ही 25 वर्षांऐवजी 30 वर्षांपासून बचत करण्यास सुरुवात करता, तेव्हा तुम्हाला 80 लाखांपेक्षा जास्त नुकसान होते.

एन्युइटीच्या बाबतीतही असेच काहीसे घडते. एन्युइटी प्लॅनमध्ये NPS चा 40% जमा केला जातो. त्यावर तुम्हाला 6% परतावा मिळेल. तुमच्या हातात 72.56 लाख रुपये एकरकमी मिळतील. त्यानुसार तुम्हाला दरमहा 24,188 रुपये पेन्शन मिळेल. जर तुम्ही 25 वर्षांत बचत केली तर तुम्हाला दरमहा 40,000 रुपये पेन्शन मिळेल, तर तुम्ही जर 35 वर्षांत तेच काम सुरू केले तर पेन्शनची रक्कम 24,188 रुपये असेल.