New Rules on Cough Syrups: आता देशभरात कफ सिरपसह विविध औषधी सिरप खरेदी करण्यासाठी डॉक्टरांचे प्रिस्क्रिप्शन बंधनकारक असेल. केंद्र सरकारने औषध नियम, 1945 मध्ये सुधारणा करून सिरपच्या ओव्हर-द-काउंटर (OTC) विक्रीवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला आहे.

नवीन नियम लागू झाल्यानंतर, फार्मसीमधून सिरप खरेदी करण्यासाठी नोंदणीकृत डॉक्टरांनी दिलेले प्रिस्क्रिप्शन दाखवणे आवश्यक असेल.

काय आहे नवीन नियम?  (New Rules on Cough Syrups)

केंद्र सरकारने 9 जून 2026 रोजी जारी केलेल्या अधिसूचनेद्वारे औषधे (पाचवी दुरुस्ती) नियम, 2026 लागू केले आहेत. ही सुधारणा औषधे आणि सौंदर्य प्रसाधने कायदा, 1940 च्या कलम 12 आणि 33 अंतर्गत करण्यात आली आहे आणि ती अधिकृत राजपत्रात प्रकाशित होताच प्रभावी झाली आहे.

औषधांच्या नियमांमध्ये कोणते बदल ?   (New Rules on Cough Syrups)

औषध नियम, 1945 च्या शेड्यूल K मध्ये सूचीबद्ध औषधांच्या श्रेणीतून सरकारने “सिरप” हा शब्द काढून टाकला आहे. परिणामी, सिरपचे यापुढे ओव्हर-द-काउंटर औषधे म्हणून वर्गीकरण केले जाणार नाही आणि त्यांची विक्री कठोर नियामक नियंत्रणाच्या अधीन असेल.

आता प्रिस्क्रिप्शनशिवाय कफ सिरप मिळणार नाही    (New Rules on Cough Syrups)

नवीन नियमानुसार, कफ सिरपसह औषधी सिरप खरेदी करण्यासाठी, ग्राहकांना नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिकाने जारी केलेले प्रिस्क्रिप्शन दाखवावे लागेल. याचा परिणाम त्या सरबतांच्या सामान्य खरेदीवर होईल, जे आतापर्यंत लोक थेट मेडिकल स्टोअर्समधून खरेदी करत होते.

बालकांच्या मृत्यूच्या प्रकरणानंतर घेतलेला निर्णय

सरकारचे हे पाऊल अशा वेळी आले आहे जेव्हा मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये दूषित कफ सिरपच्या सेवनामुळे मुलांचा मृत्यू झाल्याच्या घटनांमुळे औषधांच्या गुणवत्तेवर आणि देखरेखीवर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले होते. या घटनांनंतर सरबत निर्मिती आणि विक्रीवर कडक नियंत्रण ठेवण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे.

लोकांच्या सूचना घेऊन दुरुस्ती लागू केली

या दुरुस्तीचा मसुदा 30 डिसेंबर 2025 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आला, ज्यावर सर्वसामान्यांकडून हरकती आणि सूचना मागविण्यात आल्या होत्या. मिळालेल्या सूचनांचा विचार करून अंतिम दुरुस्ती अधिसूचित करण्यात आल्याचे सरकारने सांगितले.

फार्मसींना नवीन नियमांचे पालन करावे लागेल   (New Rules on Cough Syrups)

आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण विभागाचे सहसचिव हर्ष मंगला यांनी जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, आता देशभरातील फार्मसींना सिरप आणि संबंधित औषधी फॉर्म्युलेशनच्या विक्रीसाठी सुधारित नियमांचे पालन करावे लागेल. याअंतर्गत डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय अशी औषधे विकणे शक्य होणार नाही.