Nepal Flood: नेपाळमध्ये भीषण पुरामुळे मोठी जीवितहानी झाल्यानंतर आता पुन्हा एकदा महापुराचा धोका निर्माण झाला आहे. तिबेटमध्ये छोचेन आणि पुरेपु या नद्यांच्या संगमाजवळ भूस्खलनामुळे तयार झालेल्या विशाल बॅरियर तलावात मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले आहे. हा तलाव ओव्हरफ्लो होऊ लागल्याने पुढील ७२ तास नेपाळसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.

मिळालेल्या माहितीनुसार, या नैसर्गिक तलावात आतापर्यंत सुमारे २० लाख घनमीटर पाणी जमा झाले आहे. परिसरात सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे पुढील तीन दिवसांत आणखी सुमारे ३० लाख घनमीटर पाणी तलावात जमा होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे तलावातील पाण्याचा दबाव वाढत असून, नैसर्गिक बांध तुटल्यास मोठ्या प्रमाणात पाणी भोटेकोशी नदीच्या दिशेने वाहू शकते.

तलावाचा बांध अचानक फुटल्यास नेपाळच्या भोटेकोशी नदी परिसरासह मैदानी भागांमध्ये पुन्हा भीषण पूर येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नदीकाठच्या आणि सखल भागातील नागरिकांना सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. संभाव्य धोका लक्षात घेऊन काही कुटुंबांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे.

चीनकडूनही बचावकार्याला वेग

या आपत्तीच्या पार्श्वभूमीवर चीनकडूनही बचावकार्याला वेग देण्यात आला आहे. चीनचे पंतप्रधान ली कियांग यांनी नेपाळच्या सीमेजवळील आपत्तीग्रस्त गिरोंग टाउनशिपला भेट देऊन परिस्थितीचा आढावा घेतला. त्यांनी स्थानिक नागरिकांची भेट घेतली आणि बचाव व मदतकार्य अधिक प्रभावीपणे राबवण्याचे निर्देश दिले.

पीपल्स लिबरेशन आर्मीच्या वेस्टर्न थिएटर कमांडलाही बचावकार्यात मदत करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. चीन आणि नेपाळमधील प्रशासनिक यंत्रणा सध्या संभाव्य पुराचा धोका कमी करण्यासाठी समन्वयाने काम करत आहेत.

आधीच मोठी जीवितहानी

बुधवारी तिबेटमधील ग्यीरोंग टाउनशिपमध्ये अचानक आलेला पूर आणि भूस्खलनामुळे मोठी हानी झाली. या आपत्तीत नेपाळमध्ये आतापर्यंत ३३२ जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती आहे. तर १,५०० हून अधिक नागरिक अद्याप बेपत्ता असल्याचे सांगण्यात येत आहे. मलब्याखाली अडकलेल्या नागरिकांचा शोध घेण्यासाठी बचाव पथकांकडून प्रयत्न सुरू आहेत.

या आपत्तीमुळे चीन-नेपाळ सीमेवरील वाहतूक व्यवस्थेलाही मोठा फटका बसला आहे. मुख्य फ्रेंडशिप ब्रिज आणि रसुवागढी बॉर्डर पोस्टचे मोठे नुकसान झाले आहे. अनेक रस्ते वाहून गेले असून, वीज आणि दूरसंचार व्यवस्थाही विस्कळीत झाली आहे.

भारतीय पर्यटकांचीही चिंता

या पुराच्या संकटात भारतीय नागरिकही अडकले आहेत. नेपाळच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, पूरग्रस्त भागात अडकलेल्या किंवा संपर्काबाहेर असलेल्या लोकांमध्ये सुमारे २८८ भारतीय पर्यटकांचा समावेश आहे. त्यामुळे त्यांच्या कुटुंबीयांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.

नेपाळ पोलिसांकडून विविध जिल्ह्यांमध्ये बचावकार्य सुरू आहे. रसुवा, नुवाकोट, धाडिंग, चितवन आणि गोरखा या भागांतून अनेक मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत. बेपत्ता नागरिकांचा शोध घेण्यासाठी बचाव पथकांकडून मलबा हटवण्याचे काम सुरू आहे.

उपग्रहांच्या माध्यमातून तलावावर नजर

संभाव्य धोका लक्षात घेऊन चीन आणि नेपाळचे वैज्ञानिक उपग्रहांच्या माध्यमातून या तलावावर लक्ष ठेवून आहेत. तलावातील पाण्याची पातळी, नैसर्गिक बांधाची स्थिती आणि पाण्याचा संभाव्य प्रवाह याचा सतत आढावा घेतला जात आहे. दरम्यान, दोन्ही देशांच्या प्रशासनामध्ये सातत्याने संपर्क सुरू आहे. संभाव्य पूर आल्यास नागरिकांना वेळेत सुरक्षित ठिकाणी हलवता यावे, यासाठी तयारी करण्यात येत आहे.

नेपाळमध्ये आधीच पुरामुळे मोठी हानी झाली असताना आता तिबेटमधील तलावामुळे पुन्हा संकट निर्माण झाले आहे. त्यामुळे पुढील ७२ तास नेपाळसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार असून, प्रशासनासह नागरिकांनाही विशेष सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.