Nashik Kumbh Mela : गोदावरीच्या पवित्र तीरावर वैदिक मंत्रोच्चार, शंखनाद आणि साधू-महंतांच्या उपस्थितीत नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभपर्वाचा मंगलारंभ झाला. नाशिकच्या रामतीर्थावर राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते, तर त्र्यंबकेश्वरच्या कुशावर्त तीर्थावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते धर्मध्वजारोहण करण्यात आले. शृंगेरीपीठाचे जगद्गुरू शंकराचार्य विधुशेखर भारती यांचीही त्र्यंबकेश्वर येथे प्रमुख उपस्थिती होती. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, सुनेत्रा पवार यांसह मोठ्यासंख्येने लोकप्रतिनिधी, नागरिक उपस्थित होते.

रामतीर्थावर राष्ट्रपती मुर्मू यांनी यज्ञकुंडात आहुती अर्पण करून गोदावरीचे पूजन केले. त्यानंतर पुरोहितांच्या मंत्रोच्चारात धर्मध्वजारोहण झाले. धर्मध्वजा फडकताच शंखनाद आणि मंगलवाद्यांनी परिसर दुमदुमून गेला. विविध आखाड्यांचे महंत, धर्माचार्य आणि साधू-संत या सोहळ्याचे साक्षीदार ठरले.

त्र्यंबकेश्वर येथे मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या हस्ते गोदावरी पूजन, संकल्पविधी आणि गणेशपूजन करण्यात आले. त्यानंतर ध्वजस्तंभ, धर्मध्वज आणि ध्वजपताकेचे पूजन झाले. शंकराचार्य विधुशेखर भारती यांनीही धर्मध्वजाचे पूजन केले. मंत्रोच्चार, शंखनाद आणि धार्मिक जयघोषात ध्वजारोहण झाल्यानंतर गोदावरीची आरती करण्यात आली.

सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या परंपरेत धर्मध्वजारोहणाला विशेष महत्त्व आहे. बृहस्पतीचा सिंह राशीत प्रवेश हा सिंहस्थाच्या ज्योतिषीय परंपरेतील महत्त्वाचा योग मानला जातो. धर्मध्वजावर सूर्य, चंद्र, बृहस्पती, सिंह, मगर, ॐकार, स्वस्तिक आणि घंटा यांसारखी शुभचिन्हे आहेत. ही चिन्हे धार्मिक श्रद्धा, मांगल्य, गोदावरीची तीर्थपरंपरा आणि सिंहस्थाच्या प्राचीन परंपरेचे प्रतीक मानली जातात.

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे देश-विदेशातून मोठ्या संख्येने भाविक येणार असल्याने प्रशासनाकडून स्वच्छता, वाहतूक, सुरक्षा आणि नागरी सुविधांचे नियोजन सुरू आहे. धर्मध्वजारोहणामुळे बारा वर्षांनी येणाऱ्या सिंहस्थ कुंभपर्वाची अधिकृत मंगलमय नांदी झाली आहे.

सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या महत्त्वाच्या तारखा –

– ३१ ऑक्टोबर २०२६ – धर्मध्वजारोहण; सिंहस्थ पर्वाचा प्रारंभ.
– २ ऑगस्ट २०२७ – पहिले अमृत स्नान
– ३१ ऑगस्ट २०२७ – दुसरे अमृत स्नान
– ११ सप्टेंबर २०२७ – नाशिकमधील तिसरे अमृत स्नान
– १२ सप्टेंबर २०२७ – त्र्यंबकेश्वरमधील तिसरे अमृत स्नान.
– २४ जुलै २०२८ – त्र्यंबकेश्वर येथे सांगता
– २९ जुलै २०२८ – नाशिक येथे सिंहस्थाची सांगता.