मुंबई: मराठा आरक्षणासाठी लढणारे कार्यकर्ते मनोज जरांगे यांना मुंबईतील आझाद मैदानावर एकदिवसीय शांततापूर्ण आंदोलन करण्यासाठी मुंबई पोलिसांनी परवानगी दिली आहे. या परवानगीच्या अटींचे पालन करण्यासाठी जरांगे यांनी 20 आश्वासनांचे हमीपत्र मुंबई पोलिसांना सादर केले आहे. या हमीपत्रात कायदा व सुव्यवस्थेचे पालन, आंदोलनादरम्यान शांतता राखणे आणि पोलिसांनी घालून दिलेल्या सर्व नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. हे हमीपत्र मनोज रावसाहेब जरांगे यांच्या स्वाक्षरीसह त्यांच्या प्रतिनिधींनी आझाद मैदान पोलिस ठाण्यात सादर केले. आंदोलनासाठी कठोर अटी आणि हमीपत्र मुंबई पोलिसांनी आंदोलनाला परवानगी देताना कायदा व सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने अनेक अटी घालून दिल्या आहेत. या अटींचे पालन करण्याचे आश्वासन देताना जरांगे यांनी आपल्या हमीपत्रात 20 मुद्द्यांद्वारे पोलिसांना सहकार्य करण्याचे वचन दिले आहे. यामध्ये आंदोलन सुव्यवस्थितपणे पार पडेल, वाहतुकीला अडथळा निर्माण होणार नाही, सहभागींची संख्या नियंत्रित ठेवली जाईल आणि कोणत्याही प्रकारची हिंसा किंवा सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान होणार नाही, याची खातरजमा करण्यात येईल, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. हमीपत्रातील प्रमुख 20 आश्वासने 1. परवानगीची मूळ प्रत जवळ बाळगणे : आंदोलनादरम्यान पोलिसांच्या मागणीनुसार परवानगीची मूळ प्रत दाखवली जाईल. 2. जबाबदार व्यक्तीची नियुक्ती : पोलिसांशी संपर्क साधण्यासाठी पांडुरंग मारक यांची जबाबदार व्यक्ती म्हणून नियुक्ती. 3. पाणी आणि वैद्यकीय सुविधा : स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी समन्वय साधून पिण्याच्या पाण्याचा टँकर आणि प्रथमोपचार सुविधा उपलब्ध करणे. 4. वाहतूक व्यवस्थापन : आंदोलनामुळे वाहतुकीला अडथळा निर्माण होणार नाही आणि वाहनतळ नियमांचे पालन केले जाईल. 5. सहभागींची मर्यादा : निवेदनात नमूद केलेल्या संख्येपेक्षा जास्त सहभागींना परवानगी दिली जाणार नाही. 6. स्वयंसेवकांची नियुक्ती : आंदोलनस्थळी पुरेसे स्वयंसेवक तैनात करणे आणि त्यांची यादी पोलिसांना आगाऊ देणे. 7. निश्चित ठिकाण आणि वेळ : आंदोलन केवळ आझाद मैदानावर आणि सकाळी 9:30 ते सायंकाळी 5:30 या वेळेतच होईल. 8. फलकांचे नियम : ध्वज किंवा फलकांसाठी 2 फुटांपेक्षा मोठी काठी आणि 9×6 फुटांपेक्षा मोठा फलक वापरला जाणार नाही. 9. हत्यारांवर बंदी : सहभागी कोणत्याही प्रकारची हत्यारे, अग्निशस्त्रे किंवा हिंसक वस्तू जवळ बाळगणार नाहीत. 10. चिथावणीखोर भाषणांवर बंदी : कोणतीही व्यक्ती धर्म, वंश, भाषा यावरून शत्रुत्व निर्माण करणारी किंवा सार्वजनिक शांतता भंग करणारी भाषणे करणार नाही. 11. पोलिसांच्या सूचनांचे पालन : पोलिस आयुक्त किंवा इतर अधिकाऱ्यांच्या कायदेशीर सूचनांचे तात्काळ पालन केले जाईल. 12. सार्वजनिक मालमत्तेचे संरक्षण : कोणत्याही प्रकारे सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान, जाळपोळ किंवा शासकीय कर्मचाऱ्यांवर हल्ला होणार नाही. 13. धार्मिक संवेदनांचा आदर : कोणत्याही धर्माच्या प्रार्थनास्थळाचे किंवा पवित्र वस्तूंचे नुकसान किंवा अपमान होणार नाही. 14. कूच न करणे : आंदोलन विहित ठिकाणापुरतेच मर्यादित राहील, आणि कोणत्याही कूचचा प्रयत्न केला जाणार नाही. 15. कचरा आणि जाळपोळीवर बंदी : कागदपत्रे, पुस्तके किंवा प्रतिमा जाळल्या जाणार नाहीत, तसेच कचरा टाकण्यास प्रोत्साहन दिले जाणार नाही. 16. ध्वनिक्षेपकाचा वापर : परवानगीशिवाय ध्वनिक्षेपक वापरला जाणार नाही, आणि तो फक्त विहित वेळेतच वापरला जाईल. 17. वाहने आणि प्राण्यांवर बंदी : ट्रॅक्टर, बैलगाडी, हत्ती, उंट यांसारखी वाहने किंवा प्राणी आंदोलनस्थळी आणले जाणार नाहीत. 18. सहभागींचे नियंत्रण : आयोजक सहभागींना नियंत्रणात ठेवण्यास जबाबदार असतील, अन्यथा कायदेशीर कारवाई होईल. 19. पोलिसांना सहकार्य : सर्व परिस्थितीत पोलिसांना पूर्ण सहकार्य केले जाईल. 20. हमीपत्राचे पालन : हमीपत्रातील सर्व मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन केले जाईल. आंदोलनाची पार्श्वभूमी मनोज जरांगे गेल्या काही वर्षांपासून मराठा समाजासाठी आरक्षणाची मागणी करत आहेत. यासाठी त्यांनी अनेक आंदोलने, उपोषणे आणि मोर्चे आयोजित केले आहेत. मुंबईतील आझाद मैदानावर होणारे हे आंदोलनही त्याच मागणीचा एक भाग आहे. मात्र, यापूर्वी त्यांच्या काही वक्तव्यांमुळे, विशेषतः मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या कुटुंबावरील कथित टिप्पणीमुळे, त्यांच्यावर भाजप नेत्यांनी टीका केली होती. या पार्श्वभूमीवर, जरांगे यांनी शांततापूर्ण आंदोलनाचे आश्वासन देत हमीपत्र सादर केले आहे. पोलिसांचा कायदा आणि सुव्यवस्थेवर भर मुंबई पोलिसांनी आंदोलनाला परवानगी देताना कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यावर विशेष भर दिला आहे. आंदोलनादरम्यान कोणत्याही प्रकारची हिंसा, सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान किंवा वाहतुकीला अडथळा निर्माण झाल्यास कठोर कारवाई करण्याचा इशारा पोलिसांनी दिला आहे. जरांगे यांनी सादर केलेल्या हमीपत्रामुळे आंदोलन शांततापूर्ण राहण्याची अपेक्षा आहे. मुंबईतील आझाद मैदानावर होणारे हे आंदोलन मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्याला पुन्हा एकदा चर्चेत आणणार आहे. जरांगे यांनी दिलेल्या आश्वासनांमुळे आंदोलन शांततापूर्ण राहण्याची शक्यता आहे, परंतु यापूर्वीच्या वादग्रस्त वक्तव्यांमुळे राजकीय आणि सामाजिक वातावरण तणावपूर्ण राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. पोलिस आणि आयोजक यांच्यातील समन्वय आणि हमीपत्रातील अटींचे पालन यावर आंदोलनाचे यश अवलंबून आहे.
