haven-1 space station – व्हॅस्ट ही एरोस्पेस कंपनी ‘हेवन-१’ नावाचे जगातील पहिले व्यावसायिक अंतराळ स्थानक तयार करत आहे. सध्या, कंपनीने मे २०२६ मध्ये प्रक्षेपण करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. हे स्थानक अमेरिकेत तयार केले जात आहे आणि लोकांना पृथ्वीच्या निम्न कक्षेत राहण्यासाठी व काम करण्यासाठी जागा देणे हा त्याचा उद्देश आहे. ‘हेवन-१’ हे एक खाजगी अंतराळ स्थानक आहे, जे एका वेळी चार लोकांना सामावून घेण्यासाठी डिझाइन केले आहे. ते सुमारे ३३ फूट उंच आणि १४ फूट रुंद आहे. आतमध्ये, विज्ञान प्रयोगांसाठी आणि शून्य गुरुत्वाकर्षणात उत्पादनासाठी एक प्रयोगशाळा आहे. यामध्ये कर्मचाऱ्यांसाठी काही चांगल्या सुविधा देखील आहेत, जसे की पृथ्वी पाहण्यासाठी ३.६ फूट आकाराची घुमटाकार खिडकी आणि प्रत्येकाला स्वतःची जागा मिळावी यासाठी वैयक्तिक खोल्या. सर्व काही सुरळीतपणे चालवण्यासाठी व्हॅस्ट कंपनी स्पेसएक्ससोबत मिळून काम करत आहे. फाल्कन ९ रॉकेटद्वारे हे स्थानक कक्षेत प्रक्षेपित केले जाईल. नंतर, कर्मचारी स्पेसएक्सच्या ड्रॅगन अंतराळयानातून प्रवास करून स्थानकावर पोहोचतील आणि त्याला जोडले जातील. एकदा ते आत गेल्यावर, त्यांना स्टारलिंकद्वारे हाय-स्पीड इंटरनेट मिळेल. खरं तर, अंतराळात गिगाबिट वेगासाठी स्टारलिंकचे लेझर नेटवर्क वापरण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. हे स्थानक सरकारी अंतराळवीरांपासून ते खाजगी नागरिकांपर्यंत सर्व प्रकारच्या लोकांसाठी आहे. प्रत्येक मोहिमेवर चार कर्मचारी असतील जे संशोधन करण्यासाठी किंवा नवीन तंत्रज्ञानावर काम करण्यासाठी सुमारे दोन आठवडे तिथे राहतील.हे स्थानक तीन वर्षे कक्षेत राहणार आहे. त्या काळात, व्हॅस्ट कंपनी चार वेगवेगळ्या मानवी मोहिमा आयोजित करण्याची योजना आखत आहे. जेव्हा स्थानकावर कोणीही नसेल, तेव्हा कंपनी कृत्रिम गुरुत्वाकर्षणाची चाचणी करण्यासाठी त्याचा वापर करेल. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक कायम टिकणार नाही. खाजगी कंपन्या स्वतःच अशी कक्षीय स्थानके तयार आणि संचालित करू शकतात हे हेवन-१ द्वारे दाखवून देण्याची व्हॅस्टची इच्छा आहे. ते कॅलिफोर्नियामधील लाँग बीच येथील त्यांच्या मुख्य कार्यालयात जवळपास सर्व काम स्वतःच हाताळत आहेत. यात वेल्डिंग, सॉफ्टवेअर आणि स्टेशन स्वच्छ ठेवणाऱ्या ‘ओल्या कचऱ्याच्या’ टाक्यांचाही समावेश आहे. अधिक लोकांसाठी अंतराळ प्रवास अधिक सामान्य करण्याच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल आहे.