कोल्हापूरच्या प्रसिद्ध शाही दसऱ्यात मेबॅक कार सर्वांचे लक्ष वेधून घेत आहेत. नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने छत्रपती घराण्याचे सदस्य विजयादशमीला सीमोल्लंघनासाठी या ऐतिहासिक मेबॅक कारमधून दसरा चौकात पोहोचतात.

जर्मन हुकूमशहा अॅडोल्फ हिटलर याने याच प्रकारची कार वापरली होती, म्हणूनच या कारला ‘हिटलर रोल्स’ असेही ओळखले जाते. दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात मेबॅक कारचे उत्पादन थांबले, ज्यामुळे जगभरात काहीच मेबॅक कार उपलब्ध आहेत. या दुर्मिळ कारपैकी एक कोल्हापूरमध्ये असणे हे स्थानिकांसाठी मोठ्या अभिमानाची गोष्ट आहे.

दसरा उत्सवातही काळानुसार अनेक बदल झाले आहेत. पूर्वीच्या काळातील हत्ती, घोडे आणि उंटांच्या मिरवणुकीऐवजी आता स्वयंचलित वाहनांचा वापर केला जातो. राजर्षी शाहू महाराजांच्या काळातील हत्ती रथाची जागा छत्रपती राजाराम महाराजांच्या काळात मेबॅक कारने घेतली, आणि आजही ही मेबॅक कार कोल्हापूरच्या शाही दसऱ्याचे मुख्य आकर्षण आहे.

छत्रपतींचा आदर…

छत्रपती राजाराम महाराजांच्या काळातील मेबॅक कारला छत्रपती शाहू महाराजांनी पुढे जपले. कोल्हापूरमध्ये या कारला मिळालेल्या सन्मानामुळे मेबॅक कार निर्माती कंपनीने आपल्या इतिहासात कोल्हापूरचा समावेश केला आहे.

मेबॅक कारच्या वैशिष्ट्ये…

छत्रपती राजाराम महाराजांनी सुमारे १९३६ साली इंग्लंडच्या ‘रोल्स रॉयस’ कंपनीला ही मेबॅक कार तयार करण्याचे आदेश दिले होते. कोल्हापूर संस्थानच्या भगव्या ध्वजाचा रंग, छत्रपतींची मोर्तब असलेली मुहर, आणि शिवछत्रपतींना भवानीमातेने दिलेली तलवार या सर्व गोष्टी या कारवर दिसून येतात. कारचा मूळ क्रमांक (VYF 8776) होता, पण कोल्हापूरमध्ये आल्यानंतर तो बदलून ‘कोल्हापूर 1’ करण्यात आला. ही कार १७ फूट लांब आणि ६ फूट रुंद आहे आणि त्यात ६ व्यक्ती आरामात बसू शकतात. यामध्ये सेवकांसाठी उंगलीने चालवण्याजोगे गिअर सिस्टिम, २०० लिटरचा पेट्रोल टँक, सौम्य आवाजाचा हॉर्न, आणि सूर्यप्रकाशाचा त्रास होऊ नये यासाठी टिंटेड काच अशा विशेष सुविधा आहेत.