Kharif Crops Sowing : देशातील खरीप पिकांच्या पेरणीचा हंगाम अंतिम टप्प्यात आला आहे. यंदा पावसाळ्यात पेरणी क्षेत्रातील तफावत काही प्रमाणात कमी झाली असली, तरी एकूण पेरणी क्षेत्र गतवर्षाच्या तुलनेत कमीच आहे.

कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, ४ सप्टेंबर २०२६ पर्यंत देशात खरीप पिकांची पेरणी १,०८६.३१ लाख हेक्टरवर झाली आहे. गतवर्षी याच कालावधीत १,१०४ लाख हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाली होती. त्यामुळे यंदा पेरणी क्षेत्रात १७.६९ लाख हेक्टर म्हणजेच १.६० टक्क्यांची घट झाली आहे.

खरीप हंगामातील सरासरी पेरणी क्षेत्र १,१०४.४६ लाख हेक्टर आहे. गतवर्षी संपूर्ण हंगामात १,१३४.२७ लाख हेक्टर क्षेत्रावर खरीप पिकांची पेरणी झाली होती.

धानाच्या क्षेत्रात ३.७४ टक्के घट –

खरीप हंगामातील प्रमुख पीक असलेल्या धानाच्या पेरणीला यंदा फटका बसला आहे. धानाचे क्षेत्र ४२१.८२ लाख हेक्टरवर आले असून, गतवर्षाच्या तुलनेत त्यात ३.७४ टक्क्यांची घट झाली आहे.

भरडधान्यांमध्ये संमिश्र स्थिती आहे. ज्वारी आणि बाजरीच्या क्षेत्रात सुधारणा झाली असली, तरी मक्याचे क्षेत्र ३.१८ टक्के, तर रागीचे क्षेत्र १३.३० टक्क्यांनी घटले आहे.

सोयाबीनच्या क्षेत्रातही घट –

एकूण तेलबियांचे क्षेत्र १९१.९९ लाख हेक्टरवर आले असून, गतवर्षाच्या तुलनेत त्यात ०.५६ टक्क्यांची घट झाली आहे. भुईमुगाच्या क्षेत्रात १.६५ टक्के आणि सोयाबीनच्या क्षेत्रात ०.९४ टक्के घट झाली आहे. मात्र, तिळाच्या क्षेत्रात १५.१५ टक्क्यांची वाढ झाली आहे.

सूर्यफुलाच्या क्षेत्रात तब्बल ९५.६९ टक्क्यांची वाढ, तर रामतिळाच्या क्षेत्रात १३.२९ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. दुसरीकडे एरंडीच्या क्षेत्रात १३.६१ टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली आहे.

डाळींच्या पेरणीला चांगला प्रतिसाद –

डाळींच्या पेरणी क्षेत्रात यंदा वाढ झाली आहे. एकूण क्षेत्र ११५.३० लाख हेक्टरवरून वाढून ११७.१३ लाख हेक्टर झाले आहे. यात १.६० टक्क्यांची वाढ झाली आहे.

तुरीच्या क्षेत्रात १.६१ टक्के, तर उडदाच्या क्षेत्रात ११.९५ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. मात्र, मुगाच्या क्षेत्रात ३.०५ टक्के आणि इतर डाळींच्या क्षेत्रात १३.१४ टक्क्यांची घट झाली आहे.

कमी पेरणीमुळे काही पिकांच्या दरांना आधार –

कापसाच्या क्षेत्रातही ०.६३ टक्क्यांची घट झाली असून, क्षेत्र १०९.१७ लाख हेक्टरवर आले आहे. एकूणच खरीप पिकांच्या पेरणी क्षेत्रात झालेली घट उत्पादनाच्या अंदाजावर परिणाम करू शकते.

कमी पेरणी झालेल्या धान, सोयाबीन, भुईमूग, मका आणि कापूस यांसारख्या पिकांच्या पुरवठ्याबाबत चिंता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे संबंधित कृषी मालाच्या दरांना काही प्रमाणात आधार मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, डाळी तसेच काही तेलबियांच्या क्षेत्रात झालेली वाढ पुरवठ्याची चिंता कमी करू शकते. त्यामुळे सर्वच कृषी मालाच्या किमतीत मोठी वाढ होण्याची शक्यता मर्यादित राहू शकते, असे केडिया अॅडव्हायजरीने म्हटले आहे.