Hara Hachi Bu: आजच्या धावपळीच्या जीवनात फिट आणि निरोगी राहण्यासाठी अनेकजण वेगवेगळे डाएट प्लॅन, व्यायाम आणि आरोग्यदायी सवयी अंगीकारतात. मात्र, जपानमधील एक पारंपरिक खाण्याची पद्धत सध्या जगभर चर्चेत आहे. या पद्धतीचे नाव आहे ‘हारा हाची बू’. ही केवळ डाएट पद्धत नसून, खाण्याबाबत जागरूक राहण्याची एक जीवनशैली मानली जाते.

जपानमधील ओकिनावा या भागातील लोक अनेक वर्षांपासून ही पद्धत पाळत असल्याचे सांगितले जाते. या भागातील लोक दीर्घायुषी आणि तंदुरुस्त असल्यामुळे त्यांच्या जीवनशैलीकडे जगभरातील आरोग्यतज्ज्ञांचे लक्ष वेधले गेले आहे. ‘हारा हाची बू’ ही त्यामागील एक महत्त्वाची सवय मानली जाते.

‘हारा हाची बू’ या शब्दाचा अर्थ आहे पोट फक्त 80 टक्के भरल्यावर खाणे थांबवणे. म्हणजेच पोट पूर्ण भरून किंवा अति खाण्याऐवजी थोडी भूक शिल्लक असतानाच जेवण थांबवायचे. याचा उद्देश उपाशी राहणे नसून, शरीराला आवश्यक तेवढेच अन्न देणे आणि अति खाणे टाळणे हा आहे.

आपण अनेकदा घाईघाईने जेवतो. अशा वेळी मेंदूला पोट भरल्याचा संदेश मिळण्यापूर्वीच आपण गरजेपेक्षा जास्त अन्न खातो. त्यामुळे अतिरिक्त कॅलरी शरीरात जातात आणि वजन वाढण्याची शक्यता वाढते. ‘हारा हाची बू’मध्ये मात्र हळूहळू जेवण्यावर भर दिला जातो. प्रत्येक घास नीट चावून खाल्ल्यामुळे शरीराला पोट भरल्याची जाणीव वेळेवर होते आणि गरजेपेक्षा जास्त खाणे टाळले जाते.

या पद्धतीचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होऊ शकते. आवश्यक तेवढेच अन्न खाल्ल्यामुळे अतिरिक्त कॅलरी शरीरात साचत नाहीत. त्यामुळे वजन वाढण्याचा धोका कमी होऊ शकतो.

याशिवाय, ही सवय पचनक्रिया सुधारण्यासही मदत करू शकते. जास्त प्रमाणात अन्न खाल्ल्याने पोटावर ताण येतो. मात्र योग्य प्रमाणात आणि सावकाश जेवल्यास पचनसंस्था अधिक चांगल्या प्रकारे कार्य करू शकते. त्यामुळे अपचन, पोट फुगणे किंवा जडपणा यांसारख्या समस्या कमी होण्यास मदत मिळू शकते.

‘हारा हाची बू’चा आणखी एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे जास्त खाण्याची सवय कमी होणे. अनेकदा कंटाळा, तणाव किंवा सवयीमुळे आपण वारंवार काहीतरी खात असतो. ही पद्धत शरीराच्या भुकेचे संकेत समजून घेण्याची सवय लावते. त्यामुळे अनावश्यक स्नॅक्स खाणे कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, ही केवळ वजन कमी करण्याची पद्धत नसून दीर्घकाळ निरोगी राहण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकणारी जीवनशैली आहे. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीच्या आरोग्याच्या गरजा वेगळ्या असतात. त्यामुळे कोणताही मोठा आहारातील बदल करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरते.

ही सवय अंगीकारण्यासाठी काही सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवता येतात. जेवताना घाई करू नका आणि प्रत्येक घास नीट चावून खा. टीव्ही, मोबाइल किंवा इतर स्क्रीन पाहत जेवणे टाळा, कारण त्यामुळे किती अन्न खाल्ले याची जाणीव राहत नाही. शक्य असल्यास लहान ताट वापरा. पोट पूर्ण भरल्यासारखे वाटण्यापूर्वीच जेवण थांबवण्याचा प्रयत्न करा. तसेच रोजच्या आहारात पौष्टिक आणि संतुलित अन्नाला प्राधान्य द्या.

एकंदरीत, ‘हारा हाची बू’ ही फक्त कमी खाण्याची पद्धत नसून, शरीराच्या गरजा समजून घेऊन सजगपणे खाण्याची सवय आहे. योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि संतुलित जीवनशैली यांसोबत ही सवय अंगीकारल्यास आरोग्य चांगले राखण्यास मदत होऊ शकते.