Jaishankar on Pakistan।  “पहलगाम दहशतवादी हल्ला हा काश्मीरमधील पर्यटन उद्ध्वस्त करण्याच्या उद्देशाने केलेला आर्थिक युद्ध होत” असे म्हणत परराष्ट्रमंत्री एस जयशंकर यांनी पाकिस्तानवर निशाणा साधला. तसेच “भारताने हे स्पष्ट केले आहे की ते अणु ब्लॅकमेलला घाबरणार नाही आणि पाकिस्तानमध्ये वाढणाऱ्या दहशतवादाला योग्य उत्तर देईल.” असे म्हणत पाकला खडेबोल सुनावलं आहेत.

जयशंकर यांनी  मॅनहॅटनमधील ९/११ स्मारकाजवळील वन वर्ल्ड ट्रेड सेंटर याठिकाणी असलेल्या प्रकाशनाच्या मुख्यालयात न्यूजवीकचे सीईओ देव प्रगड यांच्याशी झालेल्या संभाषणादरम्यान ., “गेल्या काही वर्षांत भारतात पाकिस्तान पुरस्कृत दहशतवादी हल्ले झाले आहेत आणि २२ एप्रिल रोजी पहलगाममध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर देशात अशी भावना निर्माण झाली आहे की, आता पुरे झाले.” असे म्हटले.

दहशतवाद्यांना शिक्षा होईल

यावेळी जयशंकर यांनी,”पहलगाम हल्ला हा आर्थिक युद्ध होता. त्याचा उद्देश अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार असलेल्या काश्मीरमधील पर्यटन नष्ट करणे होता. त्याचा उद्देश धार्मिक हिंसाचार भडकवणे देखील होता कारण लोकांना मारण्यापूर्वी त्यांनी निष्पप लोकांना त्यांचा धर्म विचारला होता” असे त्यांनी म्हटले.

पुढे ते म्हणाले, ‘म्हणूनच आम्ही निर्णय घेतला की आम्ही दहशतवाद्यांना कोणत्याही शिक्षेशिवाय काम करू देऊ शकत नाही. “ते सीमेपलीकडे आहेत आणि म्हणूनच टिकून राहतील,हा प्रस्ताव मला वाटते, ही एक अशी कल्पना आहे ज्याला आव्हान देण्याची गरज आहे आणि आम्ही तेच केले आहे.” जयशंकर अमेरिकेच्या अधिकृत दौऱ्यावर आहेत आणि क्वाड परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीला उपस्थित राहण्यासाठी मंगळवारी वॉशिंग्टन डीसीला भेट देतील.

पाकिस्तानमधील दहशतवाद्यांचे मुख्यालय Jaishankar on Pakistan। 

जयशंकर यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्यालयात ‘द ह्युमन कॉस्ट ऑफ टेररिझम’ या प्रदर्शनाचे उद्घाटन करून आपल्या दौऱ्याची सुरुवात केली. हे प्रदर्शन भारताच्या संयुक्त राष्ट्रांमधील स्थायी मिशनने आयोजित केले होते. ते म्हणाले की, भारताविरुद्ध हल्ले करणारे पाकिस्तानस्थित दहशतवादी गुप्तपणे काम करत नाहीत आणि हे दहशतवादी संघटना आहेत ज्यांचे कॉर्पोरेट मुख्यालय पाकिस्तानच्या दाट लोकवस्तीच्या शहरांमध्ये आहे. ते म्हणाले, ‘ऑर्गनायझेशन अ आणि ऑर्गनायझेशन ब चे मुख्यालय कुठे आहे हे सर्वांना माहिती आहे आणि ही ती इमारती आहेत, मुख्यालये आहेत जी भारताने ऑपरेशन सिंदूरमध्ये नष्ट केली.’

पहलगाम हल्ल्याचा बदला घेण्यासाठी पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मधील दहशतवादी छावण्यांना लक्ष्य करण्यासाठी ऑपरेशन सिंदूर सुरू करण्यात आले होते, ज्यामध्ये २६ नागरिकांचा मृत्यू झाला होता आणि ज्याची जबाबदारी पाकिस्तानस्थित दहशतवादी गट लष्कर-ए-तैयबा (एलईटी) ची आघाडी असलेल्या द रेझिस्टन्स फ्रंट (टीआरएफ) ने घेतली होती.

अणुबॉम्ब ब्लॅकमेलला घाबरत नाही

ते म्हणाले, ‘आम्ही पूर्णपणे स्पष्ट आहोत की दहशतवाद्यांना कोणत्याही प्रकारे सोडले जाणार नाही, आम्ही त्यांना आता प्रॉक्सी म्हणून वागवणार नाही आणि त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या आणि निधी देणाऱ्या सरकारलाही सोडणार नाही. तसेच त्यांना अनेक प्रकारे प्रेरित करते. अणुबॉम्ब ब्लॅकमेल आम्हाला प्रतिसाद देण्यापासून रोखणार नाही.’असे म्हणत त्यांनी पाकिस्तानला चांगलेच ठणकावले.

पुढे बोलताना जयशंकर म्हणाले की,”आम्ही बऱ्याच काळापासून ऐकत आहोत की भारत आणि पाकिस्तान हे दोन्ही अणुबॉम्ब देश आहेत आणि त्यामुळे दुसरी व्यक्ती येऊन भयानक हल्ले करेल, परंतु तुम्ही काहीही करू नये कारण यामुळे जग चिंतेत आहे.”

प्रेक्षकांच्या टाळ्यांच्या कडकडाटात जयशंकर म्हणाले, ‘आता आम्ही त्याच्या जाळ्यात अडकणार नाही. जर तो येऊन काही करणार असेल तर आम्ही तिथे जाऊ आणि ज्यांनी ते केले आहे त्यांच्यावरही हल्ला करू. म्हणून, अणुबॉम्ब ब्लॅकमेलला बळी पडू नये, दहशतवाद्यांना सूट नसावी, त्यांना प्रॉक्सी म्हणण्यास सूट नसावी आणि आमच्या लोकांचे रक्षण करण्यासाठी आम्हाला जे करायचे आहे ते आम्ही करू.’

दहशतवाद हा संपूर्ण जगासाठी धोका  Jaishankar on Pakistan। 

जयशंकर म्हणाले की भारताचा असा विश्वास आहे की दहशतवाद हा खरोखरच सर्वांसाठी धोका आहे, कोणत्याही देशाने त्याचे धोरणे राबवण्यासाठी त्याचा वापर करू नये कारण शेवटी तो सर्वांनाच नुकसान पोहोचवतो.

त्यांनी जोर देऊन जगाला हा संदेश दिला पाहिजे की दहशतवादाबद्दल शून्य सहनशीलता असावी, अशी कोणतीही परिस्थिती, कोणतेही निमित्त, कोणतेही औचित्य नसावे ज्या अंतर्गत कोणताही देश दहशतवादी कृत्यांना परवानगी देतो, पाठिंबा देतो, निधी देतो.

ते म्हणाले की भारत अनेक दशकांपासून पाकिस्तानमध्ये वाढणाऱ्या दहशतवादाशी झुंजत आहे, परंतु प्रत्यक्षात त्याची सुरुवात १९४७ मध्ये देशाच्या स्वातंत्र्याच्या काळापासून झाली, जेव्हा काही महिन्यांतच दहशतवाद्यांना काश्मीरमध्ये पाठवण्यात आले आणि त्यांना प्रॉक्सी आणि आदिवासी आक्रमक म्हणून वर्णन करण्यात आले.

२००१ च्या संसद आणि २००८ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यांचा संदर्भ देत ते म्हणाले, ‘आणि त्यानंतर लवकरच पाकिस्तानी सैन्यानेही हल्ला केला. म्हणून आपण गेल्या चार दशकांपासून दहशतवादाविरुद्ध खूप तीव्रतेने लढलो आहोत आणि आपल्याकडे काही भयानक प्रकरणे घडली आहेत.’

युद्धविरामात अमेरिकेची भूमिका काय आहे?

जयशंकर यांना अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारत आणि पाकिस्तानमधील अलिकडच्या संघर्षाला थांबवण्यासाठी व्यापाराचा वापर केल्याचा दावा आणि त्याचा दिल्ली आणि वॉशिंग्टनमधील व्यापार चर्चेवर परिणाम झाला आहे का, याबद्दल विचारण्यात आले तेव्हा जयशंकर म्हणाले, ‘नाही, मला तसे वाटत नाही. मला वाटते की व्यापारी लोक जे करायला हवे ते करत आहेत, म्हणजेच संख्या, रेषा आणि उत्पादनांशी वाटाघाटी करून त्यांचे व्यवहार करत आहेत. मला वाटते की ते खूप व्यावसायिक आहेत आणि यावर खूप लक्ष केंद्रित करतात.’ परराष्ट्र मंत्री म्हणाले की, भारतात एक राष्ट्रीय सहमती आहे की पाकिस्तानशी आमचे व्यवहार द्विपक्षीय आहेत. ते म्हणाले, ‘या विशिष्ट प्रकरणात, मी तुम्हाला सांगू शकतो की ९ मे रोजी रात्री उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींशी बोलून सांगितले की जर आपण काही गोष्टी स्वीकारल्या नाहीत तर पाकिस्तान भारतावर खूप मोठे हल्ले करेल तेव्हा मी खोलीत होतो.जयशंकर म्हणाले, ‘पंतप्रधानांनी पाकिस्तानच्या धमक्यांकडे लक्ष दिले नाही, उलट, त्यांनी संकेत दिला की आमच्याकडून प्रत्युत्तर दिले जाईल. हे काल रात्री घडले आणि त्या रात्री पाकिस्तानी लोकांनी आमच्यावर मोठ्या प्रमाणात हल्ला केला, त्यानंतर आम्ही खूप लवकर प्रत्युत्तर दिले.’ते म्हणाले, ‘दुसऱ्या दिवशी सकाळी परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी मला फोन केला आणि सांगितले की पाकिस्तानी चर्चेसाठी तयार आहेत. त्यामुळे काय घडले ते मी माझ्या वैयक्तिक अनुभवावरून सांगू शकतो, बाकीचे मी तुमच्यावर सोडतो.’परराष्ट्र मंत्री जयशंकर हे चार दिवसांच्या अमेरिकेच्या दौऱ्यावर आहेत आणि ते येथे क्वाड देशांच्या (भारत, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि जपान) परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत सहभागी होतील.