Heart Health: दरवर्षी 29 सप्टेंबर रोजी जागतिक हृदय दिन (Heart  Day )साजरा केला जातो. या दिवसाचा उद्देश लोकांना हृदयाच्या आरोग्याबाबत जागरूक करणे हा आहे. छातीत दुखणे किंवा जडपणा जाणवला की अनेकजण त्याकडे गॅस, अॅसिडिटी किंवा अपचन म्हणून पाहतात. मात्र काही वेळा छातीतील हीच अस्वस्थता हृदयविकाराच्या झटक्याशी संबंधित असू शकते.

गॅस आणि हार्ट अटॅकच्या काही लक्षणांमध्ये साम्य असू शकते. त्यामुळे केवळ वेदना कुठे होत आहेत किंवा त्यांचा प्रकार कसा आहे, यावरून स्वतःच हा त्रास गॅसमुळे आहे की हृदयाशी संबंधित आहे, असा निष्कर्ष काढणे सुरक्षित नाही. अचानक छातीत त्रास सुरू झाला किंवा तो बराच वेळ कायम राहिला, तर तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे महत्त्वाचे आहे.

गॅस किंवा अॅसिडिटीमध्ये कसा त्रास होऊ शकतो?  (Heart Health)

गॅस किंवा ब्लोटिंगमुळे पोट फुगणे, वारंवार ढेकर येणे, पोटात गुडगुड होणे, पोटात दाब जाणवणे किंवा अस्वस्थ वाटणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. गॅस पास झाल्यानंतर काही वेळा ही अस्वस्थता कमी होऊ शकते. अॅसिडिटीमध्ये छातीत किंवा घशात जळजळ होणे, आंबट ढेकर येणे आणि जेवणानंतर त्रास वाढणे अशी लक्षणे जाणवू शकतात. मात्र प्रत्येक व्यक्तीमध्ये लक्षणे सारखीच असतील असे नाही.

हार्ट अटॅकमध्ये कोणती लक्षणे दिसू शकतात?  (Heart Health)

हार्ट अटॅकच्या वेळी छातीत दाब, जकडल्यासारखे वाटणे, जडपणा किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. काही लोकांना छातीवर वजन ठेवल्यासारखेही वाटू शकते. हृदयाशी संबंधित वेदना केवळ छातीपुरत्या मर्यादित राहतीलच असे नाही. ती एका किंवा दोन्ही हातांमध्ये, खांद्यांमध्ये, पाठीमध्ये, मानेमध्ये किंवा जबड्यापर्यंत जाऊ शकते. काही वेळा पोटाच्या वरच्या भागातही त्रास जाणवू शकतो.

विशेष म्हणजे महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये हार्ट अटॅकची लक्षणे नेहमी नेहमीच्या पद्धतीने दिसतीलच असे नाही. त्यामुळे अशा लक्षणांकडे अधिक काळजीपूर्वक पाहणे गरजेचे आहे.

श्वास घेण्यास त्रास आणि थंड घामाकडे दुर्लक्ष नको

छातीत दुखणे किंवा दाब जाणवण्यासोबत अचानक श्वास घेण्यास त्रास होणे, थंड घाम येणे, चक्कर येणे, अशक्तपणा जाणवणे, मळमळ किंवा उलटी होणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर हा त्रास फक्त गॅसमुळे आहे असे समजू नका. अशा परिस्थितीत स्वतःहून घरगुती उपाय करून वेळ घालवण्यापेक्षा तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.

कधी तातडीने रुग्णालयात जावे?

छातीत अचानक नवीन किंवा तीव्र वेदना सुरू झाल्या, छातीत दाब किंवा जडपणा काही मिनिटांपेक्षा जास्त काळ राहिला किंवा तो वारंवार जाणवू लागला, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. यासोबत श्वास घेण्यास त्रास, थंड घाम, बेशुद्ध पडल्यासारखे वाटणे, उलटी होणे किंवा वेदना हात, पाठ, मान किंवा जबड्यापर्यंत जाणे अशी लक्षणे असतील, तर तातडीने स्थानिक आपत्कालीन वैद्यकीय सेवेशी संपर्क साधा. हार्ट अटॅकच्या परिस्थितीत वेळ अत्यंत महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे छातीत होणारा त्रास फक्त गॅस आहे असे गृहीत धरून घरी थांबणे धोकादायक ठरू शकते.

महत्त्वाचे म्हणजे काय?

गॅस आणि हृदयविकाराच्या वेदनांमध्ये काही वेळा साम्य असल्यामुळे केवळ लक्षणांवरून स्वतः निदान करणे योग्य नाही. छातीत नवीन, तीव्र किंवा सतत राहणारा त्रास जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

ही माहिती केवळ आरोग्यविषयक जागरूकतेसाठी आहे. छातीत दुखणे किंवा हार्ट अटॅकची शक्यता वाटत असल्यास स्वतःहून औषध घेण्याऐवजी तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या.