Irrfan Khan: बॉलीवूड आणि आंतरराष्ट्रीय सिनेसृष्टीत आपल्या सहज, नैसर्गिक अभिनयाने वेगळी ओळख निर्माण करणारे दिवंगत अभिनेते इरफान खान आजही प्रेक्षकांच्या मनात जिवंत आहेत. मात्र त्यांच्या यशामागे मोठा संघर्ष दडलेला होता, हे फार कमी लोकांना माहिती आहे. एक काळ असा होता की शूटिंगला जाण्याआधी इरफान इतके घाबरायचे की ते रडायचे. इरफान खान यांचा जन्म ७ जानेवारी १९६७ रोजी झाला. त्यांनी नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (NSD) येथून अभिनयाचे शिक्षण घेतले. मीरा नायर यांच्या ‘सलाम बॉम्बे’ या चित्रपटातून त्यांनी अभिनय क्षेत्रात पाऊल ठेवलं. सुरुवातीला फारसं यश मिळालं नाही, पण ‘हासिल’ आणि ‘मकबूल’ या चित्रपटांनी त्यांना गंभीर आणि ताकदवान अभिनेता म्हणून ओळख मिळवून दिली. अमेरिकन टीव्ही सीरिजमुळे वाढला ताण सन २००८ मध्ये इरफान खान यांना प्रसिद्ध अमेरिकन टीव्ही सीरिज ‘In Treatment’ मध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. हा त्यांच्या करिअरमधील अतिशय महत्त्वाचा टप्पा होता. मात्र या सीरिजच्या शूटिंगदरम्यान त्यांना प्रचंड मानसिक ताण जाणवू लागला. आपली इंग्रजी भाषा, परदेशी कलाकारांसमोर अभिनय करण्याची भीती यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास ढासळला होता. शूटिंगपूर्वी रडायचे इरफान एका मुलाखतीत इरफान यांनी स्वतः सांगितले होते की, प्रत्येक सीनच्या आधी ते रडायचे. “आपण या प्रोजेक्टसाठी योग्य नाही” अशी भावना त्यांना सतत सतावत होती. स्वतःलाच कमी लेखण्याचा हा काळ त्यांच्या आयुष्यात फार कठीण होता. नसीरुद्दीन शाहांचा मोलाचा सल्ला याच काळात ज्येष्ठ अभिनेते नसीरुद्दीन शाह यांनी इरफान यांना मोलाचा सल्ला दिला. त्यांच्या शब्दांनी इरफानची विचारसरणी बदलली. भीतीवर मात करून त्यांनी अभिनयावर विश्वास ठेवला आणि ‘In Treatment’ मध्ये उत्तम काम केलं. यानंतर इरफान खान यांनी कधीही मागे वळून पाहिलं नाही. ‘द लंच बॉक्स’, ‘पीकू’, ‘मदारी’, ‘तलवार’, ‘अंग्रेजी मीडियम’ यांसारख्या चित्रपटांतून त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवलं. २९ एप्रिल २०२० रोजी इरफान खान यांचे निधन झाले, पण त्यांचा संघर्ष, संवेदनशील मन आणि अभिनय आजही लाखो कलाकारांसाठी प्रेरणादायी आहे.
