बाळाचा जन्म म्हणजे संपूर्ण कुटुंबाचा आनंदसोहळाच असतो. हा विशेष प्रसंग विविध प्रथांनी साजरा केला जातो. बाळाच्या जन्मासंबंधी जगातील विविध देशांमध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीच्या प्रथा आहेत. या प्रथांमागे नवजात बालक आणि मातेचे रक्षण व्हावे, ही एक भावना असते. बाळाची नाळ जपून ठेवण्यापासून वार पुरण्यापर्यंत या जगावेगळ्या पद्धतींची माहिती करून घेऊ. जपानमध्ये मुलाची नाळ खूप महत्वाची समजतात. असे मानले जाते की नाळ ही आईशी संबंधित एक प्रतीक आहे. अशा परिस्थितीत त्याचा आदर केला पाहिजे. या कारणास्तव, मुलाच्या जन्मानंतर नाळ फेकला जात नाही, तर लोखंडी पेटीत जपून ठेवला जातो. जपानी भाषेत त्याला ‘हेसो-नो-ओ’ म्हणतात. चीनमध्ये मुलाच्या जन्मानंतर आईला संपूर्ण 30 दिवस कुटुंबापासून दूर रहावे लागते. या 30 दिवसांसाठी नवीन आई घरातून बाहेर पडू शकत नाही किंवा कच्चे फळ खाऊ शकत नाही. इतकेच नाही तर नवीन आईला आंघोळ करण्यासही मनाई आहे. चिनी भाषेत या महिन्याला ‘झुओ येवेझी’ म्हणतात. चीनमधील या विधीचा इतिहास 2000 वर्षांहून अधिक जुना आहे. बालीच्या इंडोनेशियन बेटातही मुलाचा जन्म झाल्यावर एक अतिशय विचित्र रीती पाळली जाते. या विधीनुसार, मुलाला पहिल्या तीन महिन्यांपर्यंत जमिनीला स्पर्श करण्याची परवानगी नाही आणि तो कोणत्याही प्रकारे जमिनीवर बसू वा झोपू शकत नाही. या कालावधीत आई संपूर्ण वेळ मुलाला मांडीवर किंवा पलंगावर ठेवते. या विधीबद्दलचा विश्वास असा आहे की मुलाला जमिनीपासून दूर ठेवून मूल दुसर्या जगाशी संपर्कात राहतो. आफ्रिकेतील नायजेरिया आणि घानामध्ये नवजात बाळाचे वार हे बाळाचे जुळे भाऊ किंवा बहीण मानले जाते आणि पूर्ण विधीसह पुरले जाते. दफन प्रक्रिया झाडाखाली होते.
