मुंबई: भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI) ने अलीकडेच ‘ई-आधार ॲप’ (e-Aadhaar App) नावाचे एक नवीन मोबाईल ॲप्लिकेशन लाँच केले आहे. हे ॲप अँड्रॉइड (Android) आणि आयओएस (iOS) या दोन्ही प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध आहे. जुन्या ‘एम-आधार ॲप’ (mAadhaar App) च्या तुलनेत या नवीन ॲपमध्ये अनेक नवीन आणि सुधारित सुविधा देण्यात आल्या आहेत. या नवीन ॲपचा मुख्य उद्देश नागरिकांची सरकारी कामे सुलभ करणे आणि दस्तऐवजांची पडताळणी प्रक्रिया अधिक सोपी, सुरक्षित आणि कागदविरहित (Paperless) बनवणे हा आहे. युजर्समध्ये संभ्रम: दोन्ही ॲप्सचा उपयोग कशासाठी? नवीन ई-आधार ॲप लाँच झाल्यानंतर अनेक लोकांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे की, एम-आधार ॲप आणि ई-आधार ॲपमध्ये नेमका काय फरक आहे आणि दोघांचा वापर कशासाठी करायचा. याबाबत UIDAI ने आपल्या ‘एक्स’ (पूर्वीचे ट्विटर) हँडलवर स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यांनी सांगितले की, नवीन ई-आधार ॲप जुन्या एम-आधार ॲपची जागा घेणार नाही. दोन्ही ॲप्सचे उद्देश्य वेगवेगळे आहेत आणि ते एकमेकांना पूरक म्हणून काम करतील. ‘एम-आधार’ ॲपबद्दल थोडक्यात एम-आधार हे UIDAI ने लाँच केलेले पहिले मोबाईल ॲप्लिकेशन होते. हे ॲप आधार-संबंधित सेवांचे व्यवस्थापन (Management) करण्यासाठी बनवले गेले होते. mAadhaar ॲपची मुख्य वैशिष्ट्ये: -आधार कार्डची पीडीएफ (PDF) कॉपी डाउनलोड करणे. -व्हर्च्युअल आयडी (VID) तयार करणे. -आधार कार्ड लॉक (Lock) किंवा अनलॉक (Unlock) करण्याची सुविधा. -आधारमधील वैयक्तिक माहिती (Details) अपडेट करण्याची सुविधा. -हे ॲप ‘मोबाईल-फर्स्ट’ (Mobile-First) प्लॅटफॉर्म म्हणून विकसित केले गेले होते. ‘ई-आधार’ ॲप: सुरक्षित आणि व्यापक वापरासाठी नवीन पाऊल ई-आधार ॲपमध्ये सुरक्षा (Security) आणि सुविधा (Convenience) वाढवण्यासाठी अनेक नवीन आणि प्रगत सुविधा जोडण्यात आल्या आहेत. e-Aadhaar ॲपची प्रमुख वैशिष्ट्ये: एकाच मोबाईल नंबरवर पाच आधार प्रोफाईल लिंक करण्याची सुविधा: यामुळे कुटुंबातील सदस्यांचे आधार कार्ड एकाच ॲपमध्ये जोडता येतात. सुरक्षित फेस ऑथेंटिकेशन (Face Authentication): चेहऱ्याच्या आधारावर ओळख पटवण्याची सुविधा जोडली गेली आहे, ज्यामुळे सुरक्षा वाढली आहे. क्यूआर कोड (QR Code) द्वारे डिजिटल ओळख सामायिक करणे: आता कागदपत्रांशिवाय, फक्त स्कॅन करून ओळख त्वरित सत्यापित (Verify) करता येते, ज्यामुळे प्रक्रिया जलद, सुरक्षित आणि पूर्णपणे पेपरलेस होते. हे ॲप डिजिटल ओळखीचा सुरक्षित आणि व्यापक वापर वाढवण्यासाठी लाँच केले गेले आहे. दोन्ही ॲप्स महत्त्वाचे – थोडक्यात, एम-आधार ॲप आधार-संबंधित सेवांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी उपयुक्त आहे, तर ई-आधार ॲप डिजिटल ओळखीचा सुरक्षित आणि व्यापक वापर करण्यासाठी एक नवीन आणि प्रगत पाऊल आहे. दोन्ही ॲप्स आपल्या-आपल्या उद्देशानुसार महत्त्वाचे आणि उपयुक्त ठरतील.
