Sleep: आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकजण झोपेकडे दुर्लक्ष करत आहेत. काही लोक कामाच्या ताणामुळे उशिरापर्यंत जागतात, तर काही जण मोबाईल आणि सोशल मीडियामुळे रात्री उशिरा झोपतात. मात्र, चांगली आणि पुरेशी झोप ही शरीरासाठी अन्न आणि पाण्याइतकीच महत्त्वाची असते. कमी झोपेमुळे थकवा, चिडचिड, एकाग्रतेचा अभाव, स्मरणशक्ती कमी होणे आणि अनेक गंभीर आजारांचा धोका वाढू शकतो. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक वयोगटानुसार झोपेची गरज वेगळी असते. लहान मुलांना अधिक झोप आवश्यक असते, तर वय वाढत गेल्यावर झोपेचे तास कमी होत जातात. त्यामुळे वयानुसार योग्य प्रमाणात झोप घेणं खूप महत्त्वाचं आहे. नवजात बाळांना सर्वाधिक झोप आवश्यक (Sleep) नवजात बाळांचा शारीरिक आणि मानसिक विकास वेगाने होत असतो. त्यामुळे त्यांना दिवस आणि रात्र मिळून साधारण १४ ते १७ तास झोप आवश्यक असते. पुरेशी झोप घेतल्याने त्यांची वाढ चांगली होते, स्मरणशक्ती मजबूत राहते आणि रोगप्रतिकारक शक्तीही वाढते. या वयातील बाळं वारंवार जागी होतात आणि पुन्हा झोपतात, कारण त्यांची शरीरघड्याळाची सवय अजून तयार झालेली नसते. Baby Sleep शाळकरी मुलांसाठी झोप खूप महत्त्वाची (Sleep) ६ ते १३ वयोगटातील मुलांनी दररोज ९ ते ११ तास झोप घेणं गरजेचं आहे. या वयात मुलं अभ्यास, खेळ आणि इतर उपक्रमांमध्ये सक्रिय असतात. पुरेशी झोप घेतल्यास त्यांची एकाग्रता वाढते, स्मरणशक्ती सुधारते आणि अभ्यासात लक्ष केंद्रित करता येतं. झोप कमी झाल्यास चिडचिड, थकवा आणि अभ्यासात मागे पडण्याची शक्यता असते. किशोरवयीन मुलांनी झोपेकडे दुर्लक्ष करू नये १४ ते १७ वयोगटातील मुलांच्या शरीरात हार्मोनल बदल वेगाने होत असतात. त्यामुळे त्यांना ८ ते १० तास झोप आवश्यक असते. पुरेशी झोप घेतल्याने मानसिक संतुलन चांगलं राहतं, ताण कमी होतो आणि शरीरात ऊर्जा टिकून राहते. मात्र, सोशल मीडिया, मोबाईल आणि अभ्यासामुळे अनेक किशोरवयीन मुलांची झोप पूर्ण होत नाही. प्रौढांसाठी किती झोप आवश्यक? १८ ते ६४ वयोगटातील व्यक्तींनी दररोज ७ ते ९ तास झोप घेणं उत्तम मानलं जातं. चांगली झोप घेतल्याने शरीराला आराम मिळतो, ताण कमी होतो आणि हृदय व मेंदू निरोगी राहतात. झोपेअभावी लठ्ठपणा, मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि मानसिक तणावाचा धोका वाढू शकतो. Sleep ज्येष्ठ नागरिकांसाठीही झोप तितकीच महत्त्वाची ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींना साधारण ७ ते ८ तास झोप आवश्यक असते. वाढत्या वयासोबत झोप हलकी होण्याची समस्या जाणवू शकते. तरीही पुरेशी झोप घेतल्याने स्मरणशक्ती, मानसिक आरोग्य आणि शरीरातील ऊर्जा चांगली राहण्यास मदत होते. आरोग्यदायी जीवनासाठी योग्य आहार आणि व्यायामाइतकंच पुरेशी झोप घेणंही आवश्यक असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.
