Hema Malini: हिंदी चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेत्री हेमा मालिनी आज, १६ ऑक्टोबर रोजी आपला ७८ वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. आपल्या सौंदर्याने, दमदार अभिनयाने आणि नृत्यकलेने त्यांनी अनेक दशकं प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य केलं. ‘ड्रीम गर्ल’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या हेमा मालिनी यांनी केवळ अभिनेत्री म्हणूनच नव्हे, तर शास्त्रीय नृत्यांगना, चित्रपट दिग्दर्शिका आणि राजकारणी म्हणूनही आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त जाणून घेऊया त्यांच्या आयुष्यातील १० रंजक गोष्टी.

१. हिंदी चित्रपटांपूर्वी तमिळ सिनेमात काम

हेमा मालिनी यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत येण्यापूर्वी तमिळ चित्रपटातून अभिनयाच्या प्रवासाला सुरुवात केली. १९६१ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘इथू साथियाम’ या तमिळ चित्रपटात त्यांनी काम केलं. या चित्रपटातून त्यांना मोठी ओळख मिळाली नसली, तरी त्यांच्या अभिनयाच्या प्रवासातील हा महत्त्वाचा टप्पा होता. पुढे त्यांनी हिंदी चित्रपटांमध्ये आपली खास ओळख निर्माण केली.

२. सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या अभिनेत्रींपैकी एक

१९७० च्या दशकात आणि १९८० च्या सुरुवातीला हेमा मालिनी हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या अभिनेत्रींपैकी एक होत्या. ‘सीता और गीता’ आणि ‘शोले’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका आजही प्रेक्षकांच्या लक्षात आहेत. अभिनयासोबतच त्यांच्या नृत्यकौशल्याचंही मोठं कौतुक झालं.

३. कपूर घराण्यातील पाच पिढ्यांतील कलाकारांसोबत काम

हेमा मालिनी यांनी कपूर घराण्यातील पाच प्रसिद्ध कलाकारांसोबत काम केलं आहे. यामध्ये राज कपूर, शम्मी कपूर, शशी कपूर, रणधीर कपूर आणि ऋषी कपूर यांचा समावेश आहे. वेगवेगळ्या काळातील या कलाकारांसोबत काम करण्याची संधी त्यांच्या प्रदीर्घ चित्रपट कारकिर्दीचं वैशिष्ट्य ठरली.

४. शास्त्रीय नृत्याचीही विशेष ओळख

हेमा मालिनी या उत्तम शास्त्रीय नृत्यांगना आहेत. त्यांनी भरतनाट्यमचं प्रशिक्षण घेतलं असून कुचिपुडी आणि मोहिनीअट्टम या नृत्यप्रकारांचाही अभ्यास केला आहे. देश-विदेशातील अनेक मंचांवर त्यांनी आपल्या नृत्यकलेचं सादरीकरण केलं. भारतीय पारंपरिक नृत्याचा प्रसार करण्यासाठी त्यांनी ‘नाट्य विहार कलाकेंद्र’ची स्थापना केली. २०२४ मध्ये अयोध्येतील राम मंदिराच्या प्राणप्रतिष्ठा सोहळ्याच्या निमित्ताने त्यांनी रामायणावर आधारित नृत्यनाटिकेत सीतेची भूमिका साकारली होती.

५. प्राण्यांवरील प्रेमासाठी विशेष सन्मान

हेमा मालिनी या शाकाहारी असून त्यांना प्राण्यांविषयी विशेष प्रेम आहे. प्राण्यांच्या संरक्षणासाठी केलेल्या प्रयत्नांची दखल घेत पेटा इंडियाने २०११ मध्ये त्यांना ‘पर्सन ऑफ द इयर’ हा सन्मान दिला होता. अभिनय आणि राजकारणासोबतच प्राण्यांविषयीची संवेदनशीलताही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा महत्त्वाचा भाग आहे.

६. अभिनयासोबत राजकारणातही सक्रिय

चित्रपटांमध्ये यश मिळवल्यानंतर हेमा मालिनी यांनी राजकारणात प्रवेश केला. २००३ ते २००९ या काळात त्या राज्यसभेच्या सदस्य होत्या. त्यानंतर त्या भारतीय जनता पक्षाशी जोडल्या गेल्या. राजकारणातही त्यांनी आपला स्वतंत्र ठसा उमटवला.

७. धर्मेंद्र यांच्यासोबतची जोडी गाजली

हेमा मालिनी आणि धर्मेंद्र यांची जोडी हिंदी चित्रपटसृष्टीतील लोकप्रिय जोड्यांपैकी एक आहे. दोघांनी अनेक चित्रपटांमध्ये एकत्र काम केलं. ‘शोले’मधील बसंती आणि वीरू ही त्यांची पात्रं आजही प्रेक्षकांच्या लक्षात आहेत. चित्रपटांमध्ये एकत्र काम करताना दोघांमध्ये जवळीक वाढली आणि पुढे त्यांनी विवाह केला.

८. ‘ड्रीम गर्ल’ हे नाव कसं मिळालं?

हेमा मालिनी यांना ‘ड्रीम गर्ल’ ही ओळख मिळण्यामागे १९७७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘ड्रीम गर्ल’ या चित्रपटाचा मोठा वाटा आहे. या चित्रपटानंतर हे नाव त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाशी कायमचं जोडलं गेलं. त्यांचं सौंदर्य, अभिनय आणि पडद्यावरील प्रभावी उपस्थिती यामुळे त्या प्रेक्षकांच्या मनातील ‘ड्रीम गर्ल’ बनल्या.

९. दिग्दर्शन आणि दूरदर्शनवरही काम

हेमा मालिनी यांनी अभिनय आणि नृत्यापुरतंच स्वतःला मर्यादित ठेवलं नाही. त्यांनी दूरदर्शनवरील ‘रंगोली’ या कार्यक्रमाचं सूत्रसंचालन केलं. तसेच ‘तेरह पन्ने’, ‘रानी लक्ष्मीबाई’, ‘भारती’ आणि ‘नूपुर’ यांसारख्या दूरचित्रवाणी मालिकांच्या निर्मिती आणि दिग्दर्शनाशीही त्या जोडल्या गेल्या.

१०. शाहरुख खानच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीशी खास नातं

हेमा मालिनी यांनी १९९२ मध्ये ‘दिल आशना है’ या चित्रपटातून दिग्दर्शनात पदार्पण केलं. या चित्रपटात शाहरुख खान आणि दिव्या भारती मुख्य भूमिकेत होते. शाहरुखने हा चित्रपट १९९१ मध्ये साइन केला होता; मात्र ‘दीवाना’ आधी प्रदर्शित झाल्याने त्याचं हिंदी चित्रपटसृष्टीतील पदार्पण त्या चित्रपटातून झालं. पुढे २०११ मध्ये हेमा मालिनी यांनी ‘टेल मी ओ खुदा’ या चित्रपटाची निर्मिती आणि दिग्दर्शन केलं. या चित्रपटात धर्मेंद्र, विनोद खन्ना, ऋषी कपूर, ईशा देओल आणि अर्जन बाजवा यांच्यासह अनेक कलाकार होते. सलमान खाननेही या चित्रपटात पाहुण्या कलाकाराची भूमिका साकारली होती.

अभिनय, नृत्य, दिग्दर्शन आणि राजकारण अशा विविध क्षेत्रांत काम करत हेमा मालिनी यांनी आपला वेगळा ठसा उमटवला आहे. त्यांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीमुळे आणि अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्वामुळे ‘ड्रीम गर्ल’ ही ओळख आजही कायम आहे.