Home Remedies: आजच्या धावपळीच्या जीवनात लहान-मोठ्या आजारांसाठी सतत औषधांवर अवलंबून राहावे लागत आहे. मात्र आपल्या आजी-आजोबांनी सांगितलेले काही घरगुती उपाय आजही उपयुक्त ठरू शकतात. डोकेदुखी, सर्दी-खोकला, अपचन, केसगळती, त्वचेची खाज अशा अनेक समस्यांवर स्वयंपाकघरातच सहज उपलब्ध असणाऱ्या पदार्थांपासून उपाय करता येतात, असे तज्ज्ञ सांगतात. डोकेदुखी असल्यास जिभेवर चिमूटभर मीठ ठेवून पाणी प्यायल्याने आराम मिळतो, तर मायग्रेनसाठी कच्च्या पेरूचा लेप कपाळावर लावण्याचा उपाय सांगितला जातो. सायनसच्या त्रासात सुंठ आणि गूळ यांचा उपयोग केला जातो. सर्दी झाल्यास साधा घरगुती उपाय म्हणून मुठी काखेत दाबून ठेवण्याची पद्धतही अनेकजण वापरतात. केसगळती, टक्कल किंवा डोळ्यांची कमजोरी यासाठीही काही पारंपरिक उपाय सांगितले जातात. खोबरेल तेलात तुळस, जास्वंद, ब्राह्मी, आवळा घालून तयार केलेले तेल केसांसाठी उपयुक्त मानले जाते. पचन सुधारण्यासाठी वेलदोडा, आल्याचा किस व लिंबाचा रस उपयोगी ठरतो. तसेच मूळव्याध, मूतखडा, सांधेदुखी, स्पाँडिलायटिस यांसाठीही घरगुती उपाय प्रचलित आहेत. मधुमेह, वजन कमी करणे, हृदय मजबूत ठेवणे यासाठी ताक, लसूण, जिरे-ओवा-बडीशेप यांसारख्या पदार्थांचा उल्लेख केला जातो. लहान मुलांच्या सर्दी-कफ किंवा पोटदुखीसाठीही सौम्य घरगुती उपाय वापरले जातात. मात्र हे उपाय करताना खबरदारी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कोणताही गंभीर किंवा दीर्घकाळ चालणारा आजार असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. घरगुती उपाय हे प्राथमिक स्वरूपात उपयोगी ठरू शकतात, पण उपचारांचा पर्याय म्हणून त्यांच्याकडे पाहू नये, असा तज्ज्ञांचा सल्ला आहे. ही माहिती जनजागृतीसाठी असून, उपचार करण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
