Heat Stroke: उन्हाळ्यात वाढत्या तापमानामुळे अनेक आरोग्य समस्या निर्माण होतात. त्यापैकी सर्वात धोकादायक समस्या म्हणजे हीट स्ट्रोक. शरीराचे तापमान अचानक खूप वाढल्यावर आणि शरीराला ते नियंत्रित करता न आल्यावर हीट स्ट्रोक होतो. सुरुवातीला याची लक्षणे सामान्य थकवा किंवा अशक्तपणासारखी वाटतात. त्यामुळे अनेकजण त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, वेळेत काळजी घेतली नाही तर ही समस्या गंभीर स्वरूप धारण करू शकते. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, कडक उन्हात जास्त वेळ राहणे, शरीरात पाण्याची कमतरता होणे आणि शरीराचे तापमान वाढणे ही हीट स्ट्रोकची मुख्य कारणे आहेत. त्यामुळे शरीर देत असलेले सुरुवातीचे इशारे ओळखणे खूप महत्त्वाचे आहे. १. तीव्र डोकेदुखी (Heat Stroke) हीट स्ट्रोकचं सर्वात सामान्य आणि सुरुवातीचं लक्षण म्हणजे अचानक होणारी तीव्र डोकेदुखी. ही साध्या डोकेदुखीपेक्षा वेगळी असते. उन्हात जास्त वेळ राहिल्यानंतर ही समस्या अधिक वाढू शकते. अनेकजण ती सामान्य थकवा समजून दुर्लक्ष करतात. अशावेळी सावलीत जाऊन विश्रांती घेणं आणि शरीर थंड ठेवणं आवश्यक आहे. २. चक्कर येणे आणि अशक्तपणा (Heat Stroke) शरीरात पाणी आणि आवश्यक खनिजांची कमतरता झाल्यास चक्कर येऊ लागते. त्यासोबतच शरीरात कमजोरी जाणवते आणि चालताना त्रास होऊ शकतो. हे शरीर डिहायड्रेशनकडे जात असल्याचं संकेत असू शकतं. अशा वेळी भरपूर पाणी किंवा इलेक्ट्रोलाइट्स घेणं गरजेचं आहे. Heat Stroke ३. खूप घाम येणे किंवा घाम बंद होणे हीट स्ट्रोकच्या सुरुवातीला शरीरातून जास्त प्रमाणात घाम येतो. पण स्थिती गंभीर झाल्यावर घाम येणं थांबू शकतं. हे अत्यंत धोकादायक लक्षण मानलं जातं. कारण याचा अर्थ शरीराचं तापमान नियंत्रण बिघडलेलं असू शकतं. ४. मळमळ आणि उलट्या अत्याधिक उष्णतेमुळे शरीराचं संतुलन बिघडतं आणि मळमळ, उलट्या किंवा पोट खराब होण्याच्या तक्रारी सुरू होतात. अनेकजण याला गॅस किंवा अन्न खराब झाल्याचं कारण समजतात. पण हे हीट स्ट्रोकचं लक्षण असू शकतं. ५. ताप आणि गोंधळलेली अवस्था हीट स्ट्रोकमध्ये शरीराचं तापमान झपाट्याने वाढतं. त्यामुळे तीव्र ताप येऊ शकतो. त्याचबरोबर व्यक्ती गोंधळलेली दिसू शकते, बेचैन होऊ शकते किंवा काही वेळा बेशुद्धही पडू शकते. ही अत्यंत गंभीर अवस्था असून त्वरित वैद्यकीय मदत घेणं आवश्यक असतं. तज्ज्ञांच्या मते, उन्हाळ्यात पुरेसं पाणी पिणं, थेट उन्हात जास्त वेळ न राहणं आणि शरीर थंड ठेवणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. हीट स्ट्रोकची लक्षणं दिसताच तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
