Health Tips : नवरात्रीचा ९ दिवसांचा उपवास हा श्रद्धेशी जोडलेला असला तरी तो आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरू शकतो. मात्र उपवास योग्य पद्धतीने न केल्यास शरीरावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. म्हणूनच डॉक्टरांचा सल्ला आहे की नवरात्रीचे व्रत ठेवण्यापूर्वी आहारात काही बदल आधीपासून सुरू केले पाहिजेत. उपवासापूर्वी २० दिवस आधीची तयारी डॉक्टरांनी सांगितले की, उपवासात शरीरात पोषक तत्त्वांची कमतरता जाणवू नये यासाठी आधीपासून शरीराला ‘टॉप-अप’ करणे गरजेचे आहे. त्यामुळे उपवास धरण्याच्या आधी व्हिटॅमिन डी, कॅल्शियम, आयर्न आणि व्हिटॅमिन बी-१२ असे मल्टीव्हिटॅमिन्स घेऊन शरीराची ताकद वाढवली पाहिजे. असं केल्याने उपवासादरम्यान कमजोरी येत नाही आणि ऊर्जा टिकून राहते. बाहेरचे खाणे आणि साखर टाळा डॉक्टरांच्या मते, उपवासासाठी सर्वात मोठा बदल म्हणजे खाण्याच्या सवयींमध्ये असतो. हळूहळू बाहेरचे खाणे, चटपटीत पदार्थ आणि साखर पूर्णपणे बंद करणे गरजेचे आहे. अशा साध्या आहाराकडे वळल्याने उपवासाच्या वेळी शरीराला बदल सहज स्वीकारता येतात. चव रिसेट करणे आवश्यक आपल्या आहारात जास्त प्रमाणात मीठ, तेल आणि साखर असल्याने आपण साध्या पदार्थांची खरी चव विसरतो. डॉक्टरांनी, उकडलेल्या कडधान्याचे उदाहरण देत सांगितले की साध्या जेवणाचा नैसर्गिक स्वाद उपवासाच्या वेळी पुन्हा अनुभवता येतो. उपवासामुळे आपल्या ‘टेस्ट रिसेप्टर’चा एकप्रकारे ‘रिसेट’ होतो. शरीरासाठी डिटॉक्सची संधी उपवास हा केवळ धार्मिक विधी नसून शरीराला विश्रांती देण्याची आणि आतून डिटॉक्स करण्याची एक संधी आहे. या काळात साधा आहार घेतल्यामुळे पचनसंस्था सुधारते, अनावश्यक चरबी व साखरेपासून शरीर वाचते आणि आरोग्य चांगले राहते. म्हणूनच नवरात्रीचा उपवास हा श्रद्धा तर आहेच, पण त्याचबरोबर तो आरोग्यासाठीही उपयुक्त ठरतो. मात्र उपवास करण्यापूर्वी योग्य तयारी करून घेणे गरजेचे आहे.
