Health & Fitness: अनेक लोकांना सकाळी उठताच गरम ब्लॅक कॉफी पिण्याची सवय असते. त्यांना वाटते की यामुळे दिवसाची सुरुवात ताजेतवाने होते आणि ऊर्जा मिळते. खरे तर कॉफीतील कॅफिन हे एक शक्तिशाली उत्तेजक द्रव्य आहे, जे मन आणि शरीर दोन्ही सक्रिय करते.

पण जेव्हा ही कॉफी रिकाम्या पोटी घेतली जाते, तेव्हा ती पचनसंस्थेसाठी हानिकारक ठरू शकते. तज्ज्ञ सांगतात की, कॉफी नेहमी काहीतरी खाल्ल्यानंतरच प्यावी. कारण ब्लॅक कॉफी स्वभावतः आम्लीय (acidic) असते आणि ती थेट पोटाच्या भित्तीवर गेल्यास पोटात आम्लनिर्मिती वाढवते.

पचनसंस्थेवर परिणाम

कॉफी पिल्यानंतर पोटात हायड्रोक्लोरिक आम्ल स्रवते, जे अन्न पचवण्यासाठी उपयुक्त असते. मात्र जेव्हा पोट रिकामे असते, तेव्हा हे आम्ल थेट पोटाच्या आतील पातळ भित्तीला त्रास देऊ शकते. त्यामुळे वारंवार रिकाम्या पोटी कॉफी घेतल्यास आम्लपित्त, जळजळ, गॅस्ट्रायटिस किंवा पोटातील अल्सर होण्याचा धोका वाढतो.

हार्मोन्स आणि रक्तातील साखरेवर परिणाम

सकाळी उठल्यावर आपल्या शरीरात कोर्टिसोल नावाचा ताण नियंत्रित करणारा हार्मोन नैसर्गिकरीत्या वाढतो. अशा वेळी कॉफी घेतल्यास कोर्टिसोलचे प्रमाण अजून वाढते. दीर्घकाळ हे प्रमाण जास्त राहिल्यास शरीरातील ताण प्रतिक्रिया बिघडू शकते आणि इन्सुलिन संवेदनशीलता कमी होऊन साखरेचा ताळमेळ बिघडू शकतो.

काय करावे?

• जर तुम्हाला ब्लॅक कॉफी पिण्याची सवय असेल, तर ती आरोग्यदायी पद्धतीने पिणे आवश्यक आहे.
• कॉफी पिण्यापूर्वी काही हलके खा. जसे की एक केळं, मूठभर सुका मेवा किंवा थोडं दलिया.
• कॉफीमध्ये थोडं दूध किंवा साय घातल्यास तिची आम्लता कमी होते.
• दिवसातून पुरेसं पाणी प्या, कारण कॉफी शरीरातील पाणी कमी करते.

या छोट्या सवयी बदलल्यास पचनसंस्था सुरक्षित राहील आणि कॉफीचा आनंदही मिळेल.

हा लेख वैद्यकीय अहवालांवर आधारित असून, माहिती केवळ जागरूकतेसाठी दिली आहे. कोणत्याही प्रकारचा त्रास असल्यास आपल्या वैद्यकीय सल्लागारांचा सल्ला अवश्य घ्या.