Monsoon Care: पावसाळा सुरू होताच डासांचे प्रमाण वाढते आणि त्यासोबतच डेंग्यूसारख्या आजारांचा धोकाही वाढतो. विशेषतः लहान मुलांना डेंग्यूचा संसर्ग होण्याची शक्यता अधिक असते. कारण त्यांची रोगप्रतिकारक शक्ती अजून पूर्णपणे विकसित झालेली नसते. डेंग्यू हा एडीज (Aedes) जातीच्या डासाच्या चाव्यामुळे होणारा विषाणूजन्य आजार आहे. वेळेत निदान आणि योग्य उपचार न झाल्यास हा आजार गंभीर स्वरूप धारण करू शकतो.

डेंग्यूची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा साध्या तापासारखी वाटतात. त्यामुळे अनेक पालक सुरुवातीला त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, पावसाळ्यात मुलांना ताप आल्यास अधिक सतर्क राहणे गरजेचे आहे. योग्य वेळी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यास आणि आवश्यक काळजी घेतल्यास डेंग्यूमुळे होणारा धोका कमी करता येऊ शकतो.

डेंग्यूचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे अचानक येणारा तीव्र ताप. मुलांचे शरीराचे तापमान १०२ ते १०४ अंश फॅरेनहाइटपर्यंत जाऊ शकते. तापासोबत थंडी वाजणे, अशक्तपणा, चिडचिड आणि अस्वस्थता जाणवू शकते. हा ताप काही दिवस कायम राहू शकतो.   (Monsoon Care)

डेंग्यूमध्ये मुलांना अंगदुखी आणि स्नायूंचा त्रासही होऊ शकतो. हात-पाय, सांधे आणि स्नायूंमध्ये वेदना जाणवतात. त्यामुळे मूल खेळणे, धावणे किंवा चालणे टाळू शकते. लहान मुले वेदना स्पष्ट सांगू शकत नाहीत, त्यामुळे त्यांच्या वागणुकीतील बदलांकडे पालकांनी लक्ष द्यावे.  (Monsoon Care)

डोकेदुखी आणि डोळ्यांच्या मागे वेदना होणे हेही डेंग्यूचे महत्त्वाचे लक्षण आहे. काही मुलांना तेज प्रकाशाचा त्रास होऊ शकतो किंवा ते वारंवार डोके दुखत असल्याची तक्रार करू शकतात. डेंग्यूमुळे शरीरातील ऊर्जा कमी होते. त्यामुळे मूल नेहमीपेक्षा अधिक थकलेले दिसू शकते. खेळण्याची इच्छा कमी होणे, सतत झोप येणे किंवा विश्रांतीची गरज भासणे अशी लक्षणेही दिसू शकतात.   (Monsoon Care)

भूक न लागणे हे देखील डेंग्यूचे एक सामान्य लक्षण आहे. काही मुलांना मळमळ, उलट्या किंवा पोटात अस्वस्थता जाणवू शकते. वारंवार उलट्या झाल्यास शरीरातील पाण्याची कमतरता निर्माण होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे मुलाला पुरेसे द्रवपदार्थ मिळत आहेत का, याकडे विशेष लक्ष द्यावे.  (Monsoon Care)

काही मुलांच्या त्वचेवर ताप आल्यानंतर काही दिवसांनी लाल रंगाचे छोटे पुरळ किंवा चट्टे दिसू शकतात. हे शरीराच्या प्रतिकारशक्तीची प्रतिक्रिया असू शकते. मात्र, प्रत्येक डेंग्यूग्रस्त मुलामध्ये हे लक्षण दिसेलच असे नाही.   (Monsoon Care)

डेंग्यूची काही गंभीर लक्षणे दिसल्यास वेळ न दवडता डॉक्टरांकडे जाणे अत्यंत आवश्यक आहे. सतत तीव्र ताप राहणे, मूल खूपच सुस्त होणे, वारंवार उलट्या होणे, पोटात तीव्र वेदना होणे, नाक किंवा हिरड्यांतून रक्त येणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, लघवीचे प्रमाण कमी होणे किंवा शरीरात पाण्याची कमतरता जाणवणे ही गंभीर इशारे मानली जातात. अशा वेळी तातडीने वैद्यकीय उपचार घेणे गरजेचे आहे.  (Monsoon Care)

डेंग्यूपासून बचाव करण्यासाठी घराच्या आसपास पाणी साचू देऊ नये. मुलांना पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालावेत, डासांपासून संरक्षण करणारी जाळी किंवा रिपेलंटचा वापर करावा. घर आणि परिसर स्वच्छ ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.  (Monsoon Care)

पावसाळ्यात मुलांना ताप आल्यास तो साधा ताप आहे असे गृहीत धरू नका. डेंग्यूची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेत तपासणी करणे आणि डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हेच मुलांच्या सुरक्षिततेसाठी सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे.