WhatsApp Username Feature: व्हॉट्सअॅपने नुकतीच Username या नव्या फीचरची घोषणा केली आहे. या फीचरमुळे भविष्यात वापरकर्त्यांना एकमेकांशी संपर्क साधण्यासाठी मोबाईल क्रमांक शेअर करण्याची गरज भासणार नाही. मात्र, हे फीचर अधिकृतपणे सुरू होण्यापूर्वीच केंद्र सरकारने त्याची गंभीर दखल घेतली आहे. या फीचरमुळे सायबर फसवणूक आणि बनावट ओळख तयार करण्याचे प्रकार वाढू शकतात, अशी शक्यता व्यक्त करत सरकारने मेटा कंपनीला नोटीस बजावली असून, तीन दिवसांत सविस्तर स्पष्टीकरण मागितले आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, सरकारने मेटाला स्पष्ट सांगितले आहे की, या फीचरबाबतची चर्चा आणि सुरक्षा पडताळणी पूर्ण होईपर्यंत भारतात ते लागू करू नये. सरकारला या फीचरमुळे वापरकर्त्यांच्या सुरक्षिततेवर आणि राष्ट्रीय सुरक्षेवर परिणाम होण्याची भीती आहे.

सरकारला नेमकी चिंता कशाची?  (WhatsApp Username Feature)

सध्या टेलिग्राम आणि सिग्नलसारख्या अॅप्समध्ये मोबाईल क्रमांक लपवून केवळ Username द्वारे संवाद साधण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. व्हॉट्सअॅपही अशीच सुविधा आणण्याच्या तयारीत आहे. मात्र, भारतासारख्या मोठ्या डिजिटल बाजारपेठेत या सुविधेचा गैरवापर करून सायबर गुन्हेगार बनावट Username तयार करून लोकांची फसवणूक करू शकतात, अशी भीती सरकार आणि सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

टेलिकॉम नियमांशीही होऊ शकतो संघर्ष   (WhatsApp Username Feature)

भारतातील विद्यमान नियमांनुसार प्रत्येक मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवरील खाते हे सत्यापित मोबाईल क्रमांकाशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे. तसेच टेलिकॉम सायबर सिक्युरिटी नियम 2024 अंतर्गत सिम-बाइंडिंगसारखे कडक सुरक्षा नियम लागू करण्यात आले आहेत. अशा परिस्थितीत फक्त Username वर आधारित संवादामुळे या सुरक्षा यंत्रणांवर परिणाम होऊ शकतो, असे सरकारचे मत आहे.

प्लॅटफॉर्मची जबाबदारी निश्चित होणार

सरकारने स्पष्ट इशारा दिला आहे की, जर एखाद्या नव्या फीचरमुळे देशात ऑनलाइन फसवणूक किंवा सायबर गुन्ह्यांचे प्रमाण वाढले, तर त्याची जबाबदारी संबंधित प्लॅटफॉर्मवर असेल. त्यामुळे व्हॉट्सअॅपने आपल्या फीचरचा वापर बनावट ओळख तयार करण्यासाठी किंवा चुकीची माहिती पसरवण्यासाठी होणार नाही, याची खात्री करावी लागणार आहे.

ऑनलाइन फसवणुकीमुळे वाढली चिंता

गेल्या काही वर्षांत भारतात ऑनलाइन फसवणुकीच्या घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. सायबर गुन्हेगार विविध मेसेजिंग अॅप्सच्या माध्यमातून लोकांना आर्थिक फसवणुकीचे बळी बनवत आहेत. त्यामुळे Username फीचरमुळे गुन्हेगारांना नवीन ओळख तयार करून लोकांना फसवणे अधिक सोपे होईल का, याचा सरकार सखोल अभ्यास करत आहे.

अंकुर वारिकू यांनीही व्यक्त केली चिंता

उद्योजक अंकुर वारिकू यांनीही या फीचरबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांच्या मते, जर व्हॉट्सअॅपने मजबूत Anti-Abuse System तयार केले नाही, तर प्रसिद्ध व्यक्ती, कंपन्या किंवा संस्थांच्या नावासारखे Username तयार करून मोठ्या प्रमाणात फसवणूक होऊ शकते.

WhatsApp चे Username फीचर काय आहे?

या फीचरमुळे वापरकर्त्यांना मोबाईल क्रमांक न देता Username द्वारे संपर्क साधता येणार आहे. हे फीचर इन्स्टाग्राम आणि टेलिग्रामप्रमाणे काम करेल. कंपनीने Username Reservation ची प्रक्रियाही सुरू केली असून, हे फीचर यावर्षाअखेरीस टप्प्याटप्प्याने सर्व वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध होणार आहे.

कंपनीच्या माहितीनुसार, Username जास्तीत जास्त 35 अक्षरांचा असू शकतो. काही प्रसिद्ध व्यक्ती आणि मोठ्या ब्रँड्सचे Username सुरक्षित ठेवले जातील. वापरकर्ते अकाउंट सेटिंग्जमधून Username तयार, बदल किंवा हटवू शकतील. सुरुवातीला ही सुविधा फक्त मोबाईल अॅपवर उपलब्ध असेल.

ओळख चोरीचा धोका किती?

व्हॉट्सअॅपचे म्हणणे आहे की, या फीचरमुळे वापरकर्त्यांची गोपनीयता अधिक मजबूत होईल, कारण मोबाईल क्रमांक शेअर करण्याची गरज राहणार नाही. मात्र, काही सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, यामुळे बनावट प्रोफाइल तयार करून दुसऱ्याची ओळख वापरण्याचे प्रकार वाढू शकतात. यासाठी कंपनीने अतिरिक्त सुरक्षा व्यवस्था आणि Username सोबत विशेष नंबर कोड देण्याची तयारी केली असल्याचे सांगितले आहे, ज्यामुळे खरे आणि बनावट अकाउंट ओळखणे सोपे होईल.

एकूणच, हे फीचर वापरकर्त्यांच्या गोपनीयतेसाठी फायदेशीर ठरू शकते. मात्र, त्याचा गैरवापर होणार नाही यासाठी मजबूत सुरक्षा व्यवस्था असणे तितकेच आवश्यक असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.