FPI Investment India : भारतीय शेअर बाजारात विदेशी गुंतवणूकदारांचा (FPI) पुन्हा विश्वास वाढताना दिसत आहे. ऑगस्ट 2026 मध्ये आतापर्यंत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPI) भारतीय शेअर्समध्ये तब्बल ₹27,186 कोटी, म्हणजेच सुमारे 2.85 अब्ज डॉलरची निव्वळ गुंतवणूक केली आहे. सलग दुसऱ्या महिन्यात FPI भारतीय बाजारात निव्वळ खरेदीदार ठरले आहेत.

नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेडच्या (NSDL) आकडेवारीनुसार, ऑगस्टमधील गुंतवणूक सप्टेंबर 2024 नंतरची सर्वाधिक मासिक FPI गुंतवणूक आहे. सप्टेंबर 2024 मध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारात ₹57,724 कोटींची गुंतवणूक केली होती. यापूर्वी जुलै 2026 मध्ये FPI ने ₹20,200 कोटींचे शेअर्स खरेदी केले होते.

मिडकॅप-स्मॉलकॅपवर विदेशी गुंतवणूकदारांचा भर –

25 ऑगस्टपर्यंतच्या एकूण ₹27,186 कोटींच्या गुंतवणुकीपैकी ₹15,491 कोटी शेअर बाजारातून आली आहे. तर ₹11,694 कोटी प्राथमिक बाजार आणि इतर श्रेणींमधून गुंतवले गेले आहेत.

बजाज अल्ट्सचे CIO-लिस्टेड इक्विटीज जितेंद्र गोहिल यांच्या मते, जागतिक बाजारातील बदल भारताकडे विदेशी गुंतवणूकदारांचा ओढा वाढण्यामागे महत्त्वाचा घटक आहे. कोरिया आणि तैवानमधील AI व चिप कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी गुंतवणूक झाल्याने तेथील काही शेअर्सचे मूल्यांकन महाग झाले आहे. त्यामुळे विदेशी गुंतवणूकदार इतर उदयोन्मुख बाजारांमध्ये संधी शोधत असून भारत तुलनेने सुरक्षित पर्याय म्हणून समोर येत आहे.

जियोजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे मुख्य गुंतवणूक धोरणकार व्ही. के. विजयकुमार यांच्या मते, FPI मोठ्या बँकिंग आणि IT कंपन्यांऐवजी निवडक मिडकॅप शेअर्समध्ये खरेदी करत आहेत. ऑगस्टमध्ये 27 तारखेपर्यंत मिडकॅप निर्देशांक 1.83 टक्के, तर स्मॉलकॅप निर्देशांक 3.7 टक्क्यांनी वाढला. याउलट सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये सुमारे एक टक्क्याची घसरण झाली.

भारताची आर्थिक वाढ ठरवणार पुढची दिशा –

भारताची आर्थिक वाढ आणि कंपन्यांच्या नफ्यात सुधारणा कायम राहिल्यास विदेशी गुंतवणूक पुढेही वाढू शकते. मात्र, अमेरिकन बॉण्डवरील उच्च उत्पन्नदर हा भारतीय शेअर बाजारासाठी महत्त्वाचा धोका आहे. बॉण्ड यील्ड वाढल्यास विदेशी गुंतवणूकदार जोखमीच्या शेअर्समधून पैसा काढून अमेरिकन बॉण्डकडे वळू शकतात.

मोतीलाल ओसवाल फायनान्शियल सर्व्हिसेसच्या मते, कंपन्यांच्या कमाईत वाढ आणि आर्थिक वाढीचा विस्तार अधिक क्षेत्रांमध्ये झाल्यास भारतीय बाजारातील जोखीम-परतावा समीकरण सुधारू शकते. त्यामुळे भारत विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठी अधिक आकर्षक ठरू शकतो.

वर्षभराचा आकडा मात्र अजूनही चिंताजनक –

जुलै आणि ऑगस्टमध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांनी खरेदी केली असली तरी 2026 मध्ये आतापर्यंत त्यांची एकूण स्थिती नकारात्मक आहे. वर्षाच्या सुरुवातीपासून FPI ने भारतीय शेअर बाजारातून तब्बल ₹2.27 लाख कोटी, म्हणजेच सुमारे 24.31 अब्ज डॉलर काढले आहेत. 2025 मध्येही विदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून सुमारे ₹1.66 लाख कोटींची निव्वळ माघार घेतली होती.

त्यामुळे मागील दोन महिन्यांतील खरेदीला विदेशी गुंतवणूकदारांची पूर्णपणे झालेली घरवापसी म्हणणे घाईचे ठरेल. पुढील काही महिन्यांत ही खरेदी कायम राहते का, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल.

कच्चे तेल आणि महाग मूल्यांकनाचे आव्हान –

इक्विनॉमिक्स रिसर्चचे संस्थापक व रिसर्च हेड जी. चोक्कलिंगम यांच्या मते, अल्पावधीत बाजारातील अस्थिरता कायम राहू शकते. कच्च्या तेलाच्या उच्च किंमती आणि सेकंडरी मार्केटमध्ये नव्या रोख पैशाची मर्यादित उपलब्धता बाजारावर दबाव आणू शकते.

निवडक स्मॉलकॅप आणि मिडकॅप शेअर्स सेन्सेक्स-निफ्टीपेक्षा चांगली कामगिरी करू शकतात. म्युच्युअल फंडांची मजबूत उपस्थिती आणि नव्या किरकोळ गुंतवणूकदारांची वाढती संख्या या शेअर्सना आधार देत आहे. मात्र, अतिशय महाग मूल्यांकन असलेल्या शेअर्समध्ये सावधगिरी आवश्यक आहे. नव्या थीम किंवा अलीकडे सूचीबद्ध झालेल्या शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी गुंतवणूकदार जुन्या शेअर्समधून पैसा काढू शकतात. त्यामुळे बाजारात नवीन पैसा येण्याऐवजी एका शेअरमधून दुसऱ्या शेअरमध्ये निधी फिरण्याची शक्यता आहे.