इस्लामाबाद : पाकिस्तानातील खैबर पख्तूनख्वा प्रांतात पुराने थैमान घातले असून, यामुळे ५०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. अनेक गावे पूर्णपणे वाहून गेली असून, शिक्षण क्षेत्राला मोठा फटका बसला आहे. पुरामुळे ६१ सरकारी शाळा पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाल्या, तर ४१४ शाळांना नुकसान पोहोचले आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार, ५२ प्राथमिक शाळा, सात माध्यमिक शाळा आणि दोन उच्च शाळा पूर्णपणे वाहून गेल्या.

दीर लोअरमध्ये सर्वाधिक १७ प्राथमिक शाळा, शांगलामध्ये ८ प्राथमिक शाळा, तर हरिपुरात पाच प्राथमिक आणि प्रत्येकी एक माध्यमिक व उच्च शाळा ढासळल्या. खैबर पख्तूनख्वाचे माहिती समन्वयक इख्तियार वली खान यांनी गंभीर परिस्थितीवर चिंता व्यक्त केली. ते म्हणाले, “बुनेरमधील चघरजी परिसरातील अनेक गावे नकाशावरून गायब झाली आहेत.” शिक्षण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी न्यूज एजन्सी ‘डॉन’ला सांगितले की, शाळांच्या इमारतींचे नुकसान आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. भारी पाऊस आणि अचानक आलेल्या पुरामुळे ही परिस्थिती निर्माण झाली.

शिक्षणाची चिंता आणि उपाययोजना

प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण विभागाचे सचिव मोहम्मद खालिद यांना जेव्हा शाळा वाहून गेलेल्या विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाबाबत विचारले गेले, तेव्हा ते म्हणाले, “आम्ही सर्वतोपरी प्रयत्न करून विद्यार्थ्यांचे शिक्षण सुरू ठेवू. वेळ वाचवण्यासाठी आम्ही पूर्व-निर्मित शाळा उभारण्याचा पर्याय निवडू, कारण अशा इमारती एक-दोन महिन्यांत उभारल्या जाऊ शकतात.” त्यांनी पुढे सांगितले की, विभागाने प्रांतात ५० शाळा उभारण्याची योजना आखली आहे, जी आता पूरग्रस्त भागांना प्राधान्य देऊन राबवली जाईल.

शिक्षण क्षेत्राचे आव्हान –

शिक्षण विभागाच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, प्रत्येक गाव आणि मोहल्ला परिषदेत सरकारी शाळांचे पायाभूत सुविधांचे जाळे आहे, त्यामुळे नैसर्गिक आणि मानवनिर्मित आपत्तींमध्ये शिक्षण विभागाला मोठे नुकसान सहन करावे लागते. यापूर्वी २००५ मध्ये हजारा विभागात आलेल्या भूकंपात शेकडो शाळा उद्ध्वस्त झाल्या होत्या. प्रांतीय सरकारने अनेक शाळांचे पुनर्निर्माण केले, परंतु ‘फेडरल अर्थक्वेक रिकन्स्ट्रक्शन अँड रिहॅबिलिटेशन अथॉरिटी’ आणि ‘प्रोव्हिन्शियल अर्थक्वेक रिकन्स्ट्रक्शन अँड रिहॅबिलिटेशन अथॉरिटी’च्या अकार्यक्षमतेमुळे अनेक शाळांचे पुनर्निर्माण रखडले. दहशतवादविरोधी लढ्यादरम्यानही अनेक शाळांवर दहशतवाद्यांनी बॉम्बहल्ले केल्याने पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले. तसेच, २०१० च्या पुरातही काही शाळा नष्ट झाल्या होत्या.