नवी दिल्ली – देशातील रस्ते अपघात कमी करण्यासाठी “आय ट्रॅकर’ चाचणी अनिवार्य करण्याची तयारी सुरू आहे. त्याची अंमलबजावणी झाल्यानंतर राष्ट्रीय महामार्गावर अवजड वाहने चालवण्यासाठी आय ट्रॅकर चाचणी प्रमाणपत्र अनिवार्य होणार आहे. ही परीक्षा दरवर्षी घेतली जाईल.

एनएचएआय अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, सीआयएसआरने रस्ते अपघातांची कारणे आणि त्यावर प्रतिबंध याबाबतचा अभ्यास अहवाल मंत्रालयाला सादर केला आहे.यात असे आढळून आले की महामार्गांवर होणाऱ्या अपघातांपैकी 65% अपघात सरळ रस्त्यावर होतात, तर अशा रस्त्यांवर (महामार्ग वगळता) अपघात होण्याची शक्‍यता कमी असते. त्याची कारणे तपासली असता विचलित होणे हे सर्वात महत्त्वाचे आणि कदाचित एकमेव कारण असल्याचे समोर आले.

तसेच, या अभ्यासात आय ट्रॅकर सिस्टिमद्वारे असे आढळून आले की, मोबाइलवरील सामान्य संभाषणामुळे डोळ्यांची एकाग्रता 40 टक्के कमी होते, जटिल संभाषणाने 95 टक्के, सामान्य मजकूर 137 टक्के आणि जटिल मजकूर 204 टक्के अधिक वेळ घेतो. यामुळे लक्ष विचलित होते. तांत्रिक भाषेत याला डोळ्यांची व्याकूळता म्हणतात. अभ्यासानुसार, 10 वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव असलेल्या किंवा वार्षिक एक लाख किलोमीटर किंवा त्याहून अधिक वाहन चालवणाऱ्या चालकांची एकाग्रता पातळी कमी अनुभव असलेल्या चालकांपेक्षा चांगली आहे.

ही चाचणी अशी केली जाते?
प्रथम ड्रायव्हरच्या डोळ्याची हालचाल सिम्युलेटरवर तपासली जाईल. यात होर्डिंग्ज, बांधकाम, मोबाइल संभाषणे आणि मेसेज आदी लक्ष विचलित करणारे घटक समाविष्ट केले जातील. नंतर ड्रायव्हिंग करताना डोळ्यांच्या हालचालींची वास्तविक स्थिती रेकॉर्ड केली जाईल. यावरून ड्रायव्हरच्या डोळ्यांचे लक्ष विचलित होण्याची टक्केवारी कळेल.