‘जास्त मीठ खाऊ नका आजारी पडाल’, आतापर्यंत तुम्ही अनेक लोकांकडून हे ऐकले असेल. ते अगदी बरोबर आहे. म्हणूनच मिठाला ‘पांढरे विष’ असेही म्हणतात. तथापि, याचा अर्थ असा नाही की आपण मीठ खाणे थांबवावे. कारण काही प्रमाणात मीठ शरीरासाठी खूप महत्वाचे असते. पण सतत जास्त मीठ खाल्ल्याने समस्या निर्माण होऊ शकतात.

विशेषतः किडनी. किडनी या अतिरिक्त मिठाच्या दाबाचा सामना करू शकत नाही. फक्त मीठच नाही तर इतरही अनेक परिस्थिती आहेत ज्यामुळे किडनीसाठी समस्या निर्माण होऊ शकतात.

याहूनही अधिक म्हणजे, तुम्हाला या गोष्टी आणि परिस्थितीची जाणीव आहे पण त्यांचा फारसा विचार करू नका, जसे की वेदनाशामक आणि निर्जलीकरण. यासारख्या इतरही अनेक गोष्टी आहेत ज्या हळूहळू तुमच्या किडनीवर परिणाम करतात आणि त्यांना पूर्णपणे खराब करतात.

डिहायड्रेशनमुळे किडनीवर वाईट परिणाम
लोक निर्जलीकरणाची स्थिती फारसे गांभीर्याने घेत नाहीत, परंतु प्रत्यक्षात लक्ष न दिल्यास ते घातक ठरू शकते. अतिसार, उलट्या आणि घाम येणे अशा अनेक कारणांमुळे शरीरातील निर्जलीकरण होऊ शकते. याशिवाय मधुमेहासारख्या परिस्थितीवर नियंत्रण न राहिल्याने लघवीसोबत शरीरातून जास्त प्रमाणात पाणी बाहेर पडू शकते. शरीरातील घाण बाहेर काढण्यासाठी पाणी किडनीला खूप मदत करते. रक्तवाहिन्या खुल्या ठेवण्यासही पाणी मदत करते, ज्यामुळे सर्व पोषक तत्वांसह रक्त मूत्रपिंडापर्यंत पोहोचू शकते. डिहायड्रेशन झाल्यास या कामात अडथळा निर्माण होतो आणि गंभीर डिहायड्रेशन झाल्यास किडनी खराब होण्याची शक्‍यता असते. एवढेच नाही तर डिहायड्रेशनमुळे स्टोन आणि यूटीआय म्हणजेच मूत्रमार्गाच्या संसर्गाची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.

वेदना निवारक औषधे
डोकेदुखी किंवा कोणत्याही प्रकारच्या वेदनापासून मुक्त होण्यासाठी, लोक सहसा वेदनाशामक घेतात. वेदना कमी करणारी औषधे घेण्यापूर्वी तुम्ही कदाचित याचा कधी विचार केला नसेल, परंतु प्रत्यक्षात, त्यांचे अनियंत्रित सेवन मूत्रपिंडांनाही अडचणीत आणू शकते. संशोधन असे सूचित करते की तीव्र मूत्रपिंड निकामी होण्याच्या अनेक प्रकरणांमध्ये वेदनाशामक औषधांचा ओव्हरडोज आहे. त्यामुळे

पेन किलरचा अतिवापर टाळा.
वेदनाशामक औषधांव्यतिरिक्त, औषधे (अमली पदार्थ) वापरल्याने देखील मूत्रपिंडाचे बरेच नुकसान होऊ शकते.

अधिक व्यायाम टाळा
जास्त व्यायाम देखील मूत्रपिंडासाठी त्रासदायक असू शकतो. तज्ञ सहमत आहेत की व्यायामामुळे मूत्रपिंड हेमोडायनामिक्‍स आणि इलेक्‍ट्रोलाइट्‌स आणि प्रथिने उत्सर्जनावर परिणाम होतो. सोप्या भाषेत सांगायचे तर त्याचा मूत्रपिंडाच्या कार्यावर परिणाम होतो. व्यायामामुळे लघवी, घाम येणे आणि शरीरातील हार्मोनल क्रिया इत्यादींवर परिणाम होतो. अशा स्थितीत किडनीवरही ओझे वाढते. म्हणूनच व्यायाम नियंत्रित आणि संतुलित असणे आवश्‍यक आहे.

जे लोक व्यावसायिक खेळाडू आहेत किंवा तज्ञांच्या देखरेखीखाली क्रीडा व्यायामात गुंतलेले आहेत आणि त्याच वेळी त्यांच्या आहारावर आणि हायड्रेशनवर पूर्ण नियंत्रण आहे.

वरील गोष्टी व परिस्थिती व्यतिरिक्त जास्त प्रमाणात मिठाचे सेवन, सिगारेट आणि अल्कोहोलचा सतत वापर, ऍसिडिटीसाठी घेतलेली औषधे, सामान्य संसर्ग, अनियंत्रित रक्तातील साखर आणि रक्तदाब, दगड यांसारख्या समस्यांमुळे देखील किडनी खराब होऊ शकते. त्यामुळे नियंत्रणासोबतच नियमित तपासणीबाबतही दक्षता बाळगणे आवश्‍यक आहे.

कोल्ड ड्रिंक्‍सचे जास्त सेवन
अनेक लोक पाण्यासारखे थंड पेय देखील वापरतात. विशेषतः तरुणांना ही सवय झाली आहे. संशोधनानुसार, जे लोक दररोज 2 किंवा त्याहून अधिक कोल्ड्रिंक्‍स (कॅन/बाटल्या) पितात त्यांना किडनीच्या आजाराचा धोका वाढतो. डाएट सोडा प्यायल्यानेही ही भीती वाढू शकते. त्याचा परिणाम मीठ आणि साखरेच्या अतिसेवनाइतकाच वाईट असू शकतो.