नवी दिल्ली: कर्मचारी भविष्य निधि संगठन (EPFO) ने २०२५ मध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत, ज्यामुळे पीएफ (PF) काढणे, ट्रान्सफर करणे आणि क्लेम सेटलमेंटची प्रक्रिया सदस्यांसाठी खूपच सोपी झाली आहे. ‘ईपीएफओ ३.०’ (EPFO 3.0) सह अनेक डिजिटल सुविधा सादर करण्यात आल्या असून, आता अनेक कामे ऑटोमॅटिक होणार आहेत. प्रमुख ५ नियम आणि बदलांचा तपशील – १. पीएफ काढण्याचे नियम झाले अत्यंत सोपे श्रेण्यांची कपात: आधी आंशिक (Partial) पैसे काढण्यासाठी १३ वेगवेगळ्या श्रेण्या होत्या, त्या कमी करून आता केवळ तीन मुख्य गटांमध्ये विभागल्या आहेत: Essential Needs (गरजा): जसे की आजारपण, शिक्षण आणि लग्न. Housing Needs (घराच्या गरजा). Special Circumstances (विशेष परिस्थिती). कारण सांगण्याची गरज नाही: ‘विशेष परिस्थिती’ अंतर्गत, सदस्यांना आता पैसे काढण्याचे कारण स्पष्ट करण्याची गरज नसेल, ज्यामुळे पूर्वी क्लेम रिजेक्ट होण्याचे प्रमाण कमी होईल. सेवा कालावधीत बदल: कोणत्याही आंशिक पैसे काढण्यासाठी किमान १२ महिन्यांची सेवा आवश्यक आहे, ज्यामुळे नियम अधिक सुसंगत झाले आहेत. २. नोकरी बदलल्यावर पीएफ ट्रान्सफर होईल आपोआप – कर्मचाऱ्याला आता फॉर्म १३ भरून पीएफ ट्रान्सफर करण्याची गरज नाही. जेव्हा एखादा कर्मचारी नवीन नोकरी जॉईन करतो आणि नवीन नियोक्ता त्याची जॉइनिंगची तारीख अपडेट करतो, तेव्हा युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN) आणि पूर्ण KYC (बँक तपशीलांसह) सक्रिय असल्यास, पीएफ आपोआप ट्रान्सफर होईल. यामुळे जुन्या एम्प्लॉयरच्या मंजुरीची वाट पाहण्याची गरज राहणार नाही. ३. ईपीएफओ ३.०: डिजिटल सेवेचा नवा अध्याय – ऑटो-क्लेम सेटलमेंट: क्लेमचे निपटारे जलद आणि स्वयंचलित (automatic) होतील. एटीएम आणि युपीआय सुविधा: आगामी काळात पीएफचे पैसे एटीएम (ATM) आणि यूपीआय (UPI) द्वारे काढण्याची सुविधा मिळेल. डिजिटल करेक्शन: सदस्य आता OTP व्हेरिफिकेशनद्वारे आपले नाव, जन्मतारीख किंवा इतर माहिती ऑनलाइन दुरुस्त करू शकतील, ज्यामुळे वेळखाऊ प्रक्रिया टाळता येईल. ४. ऑटो-क्लेम सेटलमेंट मर्यादा वाढली ५ लाख रुपयांपर्यंतची मर्यादा: पीएफ अॅडव्हान्स (Advance) क्लेमसाठी ऑटो-सेटलमेंटची मर्यादा १ लाख रुपयांवरून थेट ५ लाख रुपये करण्यात आली आहे. ७२ तासांत निपटारा: याचा अर्थ या मर्यादेपर्यंतचे क्लेम कोणत्याही मॅन्युअल तपासणीशिवाय (Manual Inspection) ७२ तासांच्या आत निकाली काढले जातील. ५. अंतिम पीएफ सेटलमेंटमध्ये दिलासा (पार्ट पेमेंट) पार्ट पेमेंट सिस्टम: जर एखाद्या नियोक्त्याने काही कालावधीसाठी योगदान दिले नसेल, तर आता संपूर्ण क्लेम रिजेक्ट होणार नाही. अंशात्मक रक्कम जारी: अशा परिस्थितीत, क्लेमचा काही भाग तत्काळ जारी केला जाईल आणि उर्वरित पेमेंटसाठी सदस्याला नवीन अर्ज करण्याची गरज नसेल. ईपीएफओ अशा प्रकरणांचा मासिक आढावा घेऊन उर्वरित रक्कम वेळेवर देण्याचे सुनिश्चित करेल. इतर महत्त्वपूर्ण बदल – -पासबुक लाइट (Passbook Light) आणि सिंगल लॉगिन पोर्टल सारख्या सुविधा सुरू करण्यात आल्या आहेत. -Employees Enrolment Campaign 2025 सुरू झाली आहे, ज्याचा उद्देश २०१७ ते २०२५ दरम्यान पीएफ संरक्षणातून बाहेर असलेल्या कर्मचाऱ्यांना पुन्हा समाविष्ट करणे आहे. -या सर्व बदलांमुळे पीएफ सदस्यांसाठी आर्थिक व्यवहारांची प्रक्रिया जलद, पारदर्शक आणि अधिक सुलभ झाली आहे.
