Economic Survey 2026: आर्थिक वर्ष 2027 मध्ये जीडीपी 6.8% ते 7.2% राहण्याचा अंदाज, भारताचे व्हिजन जाणून घ्या

Economic Survey 2026: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी आज गुरूवारी (२९ जानेवारी) संसदेत देशाचा ‘आर्थिक पाहणी अहवाल’ (Economic Survey 2026) सादर केला.

आगामी अर्थसंकल्पाच्या तीन दिवस आधी सादर करण्यात आलेल्या या अहवालात भारतीय अर्थव्यवस्थेची मजबूत स्थिती अधोरेखित करण्यात आली असून, आर्थिक वर्ष २०२६-२७ (FY27) साठी भारताचा जीडीपी विकासदर ६.८% ते ७.२% दरम्यान राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.

मुख्य आर्थिक सल्लागार डॉ. व्ही. अनंत नागेश्वरन यांच्या मार्गदर्शनाखाली तयार करण्यात आलेल्या या अहवालात भारताच्या भविष्यातील आर्थिक धोरणांची दिशा स्पष्ट करण्यात आली आहे.

विकासाचा वेग कायम, पण आव्हानेही – चालू आर्थिक वर्षात (FY26) भारताचा विकासदर ७.४% राहण्याची शक्यता आहे, जी आरबीआय (७.३%) आणि जागतिक बँकेच्या (७.२%) अंदाजापेक्षाही अधिक आहे. जागतिक स्तरावरील अनिश्चितता आणि तणाव असूनही, देशांतर्गत सुधारणांमुळे भारताची मध्यम मुदतीची वाढ क्षमता ७ टक्क्यांच्या जवळ पोहोचली आहे.

सर्वेक्षणातील महत्त्वाचे मुद्दे: महागाईवर नियंत्रण: रिझर्व्ह बँकेच्या ४% च्या उद्दिष्टापेक्षा महागाई कमी राहण्याची शक्यता आहे. खाद्यपदार्थांच्या किमती स्थिर राहिल्यामुळे महागाईचा दर २% पर्यंत खाली येऊ शकतो.

AI वर विशेष भर: यावेळच्या सर्वेक्षणात एकूण १६ प्रकरणे असून, ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ (AI) साठी एक स्वतंत्र प्रकरण ठेवण्यात आले आहे. तंत्रज्ञानातील बदलांचा अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम यात सविस्तर मांडला आहे.

कर सुधारणा: आगामी काळात प्राप्तिकर (Income Tax) आणि जीएसटी (GST) मध्ये सवलती मिळण्याचे संकेत देण्यात आले आहेत. तसेच एप्रिलपासून ‘सुलभ प्रत्यक्ष कर कायदा’ लागू होण्याची शक्यता आहे.

परकीय गुंतवणूक (FDI): जागतिक अस्थिरता असूनही भारतात ‘ग्रीनफील्ड प्रोजेक्ट्स’ आणि इक्विटीमधील गुंतवणूक स्थिर आहे, जे अर्थव्यवस्थेच्या मजबुतीचे लक्षण आहे.

काय असतो आर्थिक पाहणी अहवाल? आर्थिक पाहणी अहवाल म्हणजे देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे वर्षभराचे प्रगतीपुस्तक असते. यामध्ये गेल्या वर्षभरातील आर्थिक स्थितीचा आढावा आणि येणाऱ्या वर्षासाठीची आव्हाने व उपाययोजना सुचवल्या जातात. १९६४ पर्यंत हा अहवाल अर्थसंकल्पाचाच भाग होता, मात्र त्यानंतर तो स्वतंत्रपणे सादर केला जाऊ लागला.