Hydration Tips: ऑक्टोबर महिना संपत आला असून हवामानातही बदल जाणवू लागला आहे. हळूहळू थंडी वाढू लागल्याने अनेकांना उन्हाळ्याच्या तुलनेत कमी तहान लागते. त्यामुळे नकळत पाणी पिण्याचं प्रमाणही कमी होतं. मात्र, शरीराला पाण्याची गरज प्रत्येक ऋतूत असते. शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळण्यासाठी पुरेसं पाणी पिणं आणि आहारात पाण्याचं प्रमाण जास्त असलेल्या पदार्थांचा समावेश करणं महत्त्वाचं आहे. मग बदलत्या हवामानात शरीर हायड्रेट ठेवण्यासाठी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, जाणून घेऊया.

दिवसभर थोडं-थोडं पाणी प्या

शरीराला हायड्रेट ठेवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे दिवसभर नियमितपणे पाणी पिणं. अनेकदा तहान लागल्यानंतरच आपण पाणी पितो. मात्र, थंडीच्या दिवसांत तहान कमी लागल्यामुळे पाणी पिण्याकडे दुर्लक्ष होऊ शकतं. असं होऊ नये म्हणून सकाळी उठल्यानंतर पाणी प्या. काम करताना किंवा अभ्यास करतानाही जवळ पाण्याची बाटली ठेवा. एकाच वेळी भरपूर पाणी पिण्याऐवजी दिवसभर थोडं-थोडं पाणी पिण्याची सवय लावा. शरीराला किती पाणी आवश्यक आहे, हे हवामान, शारीरिक हालचाली आणि आरोग्य यांवर अवलंबून असतं.

आहारात पाण्याने समृद्ध फळांचा समावेश करा

शरीराला हायड्रेट ठेवण्यासाठी केवळ पाणी पिण्यावर अवलंबून राहण्याची गरज नाही. काही फळं आणि भाज्यांमधूनही शरीराला पाणी मिळतं. संत्री, मोसंबी, द्राक्षं आणि काकडी यांसारख्या पदार्थांचा आहारात समावेश करू शकता. या पदार्थांमधून शरीराला पाण्यासोबतच आवश्यक पोषक घटकही मिळतात. फळांचा रस पिण्याऐवजी शक्यतो संपूर्ण फळ खाणं हा चांगला पर्याय आहे. त्यामुळे शरीराला फायबरचाही फायदा मिळतो.

ताक आणि सूपचा आहारात समावेश करा

थंडीच्या दिवसांत अनेकांना थंड पाणी पिण्याची इच्छा होत नाही. अशा वेळी सामान्य तापमानाचं किंवा कोमट पाणी पिऊ शकता. याशिवाय, जेवणासोबत ताक आणि आहारात भाज्यांच्या सूपचा समावेश करणंही फायदेशीर ठरू शकतं. या पदार्थांमधून शरीराला द्रवपदार्थ मिळतात. मात्र, ताक किंवा सूप तयार करताना मिठाचं प्रमाण जास्त ठेवू नका. संतुलित आहारासोबत या पदार्थांचं सेवन केल्यास शरीरातील पाण्याची गरज पूर्ण करण्यास मदत होते.

पाण्याची चव बदलण्यासाठी हा पर्याय वापरा

काही लोकांना साधं पाणी वारंवार पिण्याचा कंटाळा येतो. अशा वेळी पाण्यात लिंबाचे किंवा काकडीचे काही तुकडे घालून त्याची चव बदलू शकता. यामुळे पाणी पिणं अधिक सोपं आणि आवडण्यासारखं होऊ शकतं. याशिवाय, साखर न घातलेला हर्बल चहा किंवा कमी साखर असलेली पेयंही द्रवपदार्थांचं सेवन वाढवण्यास मदत करू शकतात. मात्र, साखरयुक्त पेयांचं सेवन मर्यादित ठेवणं चांगलं.

शरीर देत असलेल्या संकेतांकडे दुर्लक्ष करू नका

शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण झाल्यास काही लक्षणं दिसू शकतात. लघवीचा रंग नेहमीपेक्षा गडद होणं, तोंड कोरडं पडणं, चक्कर येणं आणि असामान्य थकवा जाणवणं ही त्याची संभाव्य लक्षणं आहेत. सामान्यतः फिकट पिवळ्या रंगाची लघवी पुरेसं द्रवपदार्थ मिळत असल्याचं एक संकेत असू शकते. मात्र, लघवीच्या रंगावरूनच शरीरातील पाण्याची स्थिती निश्चित करता येत नाही. चक्कर किंवा अशक्तपणा सतत जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

डिहायड्रेशन झाल्यास प्रत्येक वेळी ORS घ्यावं का?

शरीरात पाण्याची कमतरता टाळण्यासाठी सामान्यतः पुरेसं पाणी पिणं आणि संतुलित आहार घेणं महत्त्वाचं असतं. मात्र, उलट्या किंवा जुलाबांमुळे शरीरातील पाणी आणि क्षार कमी झाल्यास ओआरएस (ORS) उपयुक्त ठरू शकतं. प्रत्येक वेळी डिहायड्रेशन झाल्यावर ओआरएस घेण्याची गरज नसते. तसंच, रोजच्या पाण्याला पर्याय म्हणून ओआरएसचा वापर करू नये.

थोडक्यात सांगायचं तर, शरीर हायड्रेट ठेवण्यासाठी फक्त उन्हाळ्यातच नव्हे, तर थंडीच्या दिवसांतही पुरेसं पाणी पिणं गरजेचं आहे. नियमितपणे पाणी पिणं, पाण्याने समृद्ध फळं खाणं आणि शरीराच्या संकेतांकडे लक्ष देणं या साध्या सवयी आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी उपयोगी ठरू शकतात.