Donald Trump: अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष थांबण्याची चिन्हे अद्याप दिसत नाहीत. त्यातच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अवघ्या एका तासात इराणशी संबंधित सात पोस्ट सोशल मीडियावर केल्या आहेत.

या पोस्टमधून ट्रम्प यांनी अमेरिकेच्या लष्करी आणि आर्थिक दबावामुळे इराणची अर्थव्यवस्था मोठ्या संकटात सापडल्याचा दावा केला आहे.

इराणच्या नकाशावर ट्रम्प यांचा फोटो

ट्रम्प यांच्या पहिल्या पोस्टमध्ये इराणच्या नकाशावर त्यांचा फोटो दाखवण्यात आला. काही दिवसांपूर्वीच ट्रम्प यांनी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या होर्मुझ सामुद्रधुनीचे नाव बदलून ‘ट्रम्प सामुद्रधुनी’ करण्याची मागणी केली होती. त्यामुळे त्यांच्या या पोस्टकडेही विशेष लक्ष वेधले गेले.

होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तेल वाहतुकीवर भर Donald Trump:

दुसऱ्या पोस्टमध्ये होर्मुझ सामुद्रधुनीचा नकाशा आणि तेल वाहतुकीशी संबंधित आकडेवारी शेअर करण्यात आली. या आकडेवारीनुसार, संघर्षापूर्वी या मार्गातून दररोज सुमारे २ कोटी बॅरल तेलाची वाहतूक होत होती. आता ही वाहतूक पूर्वपदावर येत दररोज सुमारे १.८ कोटी बॅरलपर्यंत पोहोचल्याचा दावा करण्यात आला आहे. जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याच्या दृष्टीने होर्मुझ सामुद्रधुनी हा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग मानला जातो.

इराणच्या तेल निर्यातीत मोठी घट?

ट्रम्प यांनी आणखी एका ग्राफिकद्वारे इराणच्या कच्च्या तेलाच्या निर्यातीत मोठी घट झाल्याचा दावा केला. या चार्टनुसार, २०२५ मध्ये दररोज सुमारे २० लाख बॅरल असलेली इराणची तेल निर्यात २०२६ मध्ये जवळपास शून्यावर आल्याचे दाखवण्यात आले आहे. त्यानंतर निर्यातीत काही प्रमाणात सुधारणा झाल्याचेही या आकडेवारीत दिसते.

इराणी रियालची घसरण दाखवणारे ग्राफिक्स

ट्रम्प यांनी इराणच्या अर्थव्यवस्थेची स्थिती आणि देशाच्या चलनाची घसरण दर्शवणारे दोन ग्राफिक्सही शेअर केले. त्यापैकी एका ग्राफिकमध्ये अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत इराणी रियालच्या मूल्यात मोठी घसरण झाल्याचे दाखवण्यात आले आहे.

२०२५ च्या सुरुवातीला डॉलरच्या तुलनेत सुमारे ९ लाख रियाल असलेले चलन २२.७ लाखांच्या पुढे गेल्याचे या आकडेवारीत नमूद करण्यात आले आहे. दुसऱ्या ग्राफिकमधून इराणच्या चलनव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम झाल्याचा संदेश देण्यात आला.

‘बाय-बाय खारग’ म्हणत ट्रम्प यांचा इशारा Donald Trump:

ट्रम्प यांनी एआयच्या मदतीने तयार करण्यात आलेला एक फोटोही पोस्ट केला. या चित्रात इराणचे प्रमुख तेल निर्यात केंद्र असलेल्या खारग बेटावर लढाऊ विमान हल्ला करत असल्याचे आणि परिसरात मोठी आग लागल्याचे दाखवण्यात आले आहे.

या पोस्टसोबत ‘बाय-बाय खारग’ असा संदेश देण्यात आला. खारग बेट हे इराणच्या तेल व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र असल्याने ट्रम्प यांच्या या पोस्टमुळे खळबळ उडाली.

‘इराण एक अपयशी राष्ट्र आहे’

ट्रम्प यांच्या सातव्या आणि शेवटच्या पोस्टमध्ये इराणचा नकाशा शेअर करत त्यांनी इराण ‘एक अपयशी राष्ट्र बनत आहे’, असा दावा केला. त्यांच्या सलग पोस्टमधून इराणवर लष्करी तसेच आर्थिक दबाव कायम ठेवण्याचा अमेरिकेचा निर्धार स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न झाल्याचे दिसून येते.

दरम्यान, अमेरिकेच्या दबावामुळे इराण आपले धोरण बदलण्यास भाग पडेल, हा दावा इराणने फेटाळून लावला आहे. इराणचे अर्थमंत्री अली मदनीझादेह यांनी देशाची अर्थव्यवस्था सुधारण्याची जबाबदारी इराण सरकार आणि नागरिकांची आहे, अमेरिकेच्या तिजोरीची नाही, असे स्पष्ट केले.

आर्थिक दबावामुळे इराण झुकणार नसल्याचा संदेशही त्यांनी दिला. त्यामुळे ट्रम्प यांच्या आक्रमक सोशल मीडिया पोस्ट आणि इराणकडून दिले जाणारे प्रत्युत्तर यामुळे अमेरिका-इराण संघर्ष आणखी चिघळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.