Painkiller Side Effects: डोकेदुखी, अंगदुखी, कंबरदुखी किंवा दातदुखी झाली की अनेकजण डॉक्टरांचा सल्ला न घेता लगेच पेनकिलरची )Pain Killer) गोळी घेतात. वेदना काही वेळात कमी होत असल्यामुळे ही सवय अनेकांना लागते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते वारंवार किंवा गरज नसताना पेनकिलर घेणे शरीरासाठी धोकादायक ठरू शकते. या औषधांमुळे वेदना तात्पुरत्या कमी होतात, पण आजाराचे मूळ कारण दूर होत नाही. उलट दीर्घकाळ पेनकिलरचा वापर केल्यास किडनी, यकृत, पोट आणि हृदयावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.

तज्ज्ञ सांगतात की, कोणतीही वेदनाशामक औषधे डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय नियमितपणे घेऊ नयेत. विशेषतः वेदना वारंवार होत असतील किंवा दीर्घकाळ टिकत असतील, तर त्यामागील कारण शोधणे अधिक महत्त्वाचे आहे.  (Painkiller Side Effects)

वारंवार पेनकिलर घेतल्याने सर्वात मोठा परिणाम किडनीवर होऊ शकतो. विशेषतः इबुप्रोफेन, डायक्लोफेनॅक आणि नेप्रोक्सेनसारख्या NSAIDs गटातील औषधांचा दीर्घकाळ वापर केल्यास किडनीकडे जाणारा रक्तपुरवठा कमी होऊ शकतो. त्यामुळे किडनीवर ताण येतो आणि तिची कार्यक्षमता हळूहळू कमी होऊ शकते. ज्या व्यक्तींना आधीपासून मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा किडनीचा आजार आहे, त्यांनी अधिक काळजी घ्यावी.  (Painkiller Side Effects)

पेनकिलरचा अति वापर पोटासाठीही हानिकारक ठरू शकतो. या औषधांमुळे पोटाच्या आतील आवरणाला इजा होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे अॅसिडिटी, छातीत जळजळ, गॅस, पोटातील अल्सर किंवा गंभीर परिस्थितीत अंतर्गत रक्तस्राव होण्याची शक्यता वाढते. रिकाम्या पोटी पेनकिलर घेणे किंवा दीर्घकाळ त्यांचा वापर करणे अधिक धोकादायक ठरू शकते.

यकृतावरही काही पेनकिलरचा वाईट परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः पॅरासिटामॉलसारखी औषधे ठरवून दिलेल्या प्रमाणापेक्षा जास्त घेतल्यास यकृताला गंभीर इजा होण्याचा धोका असतो. मद्यपान करणाऱ्या किंवा आधीपासून यकृताच्या आजाराने त्रस्त असलेल्या व्यक्तींनी अशा औषधांचे सेवन डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय करू नये.  (Painkiller Side Effects)

काही संशोधनांनुसार, काही NSAIDs औषधांचा दीर्घकाळ वापर केल्यास उच्च रक्तदाब, हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोकचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे हृदयविकार किंवा उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांनी कोणतेही पेनकिलर नियमितपणे घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.  (Painkiller Side Effects)

पेनकिलरमुळे वेदना कमी होतात, पण आजार बरा होत नाही. त्यामुळे सतत वेदना होत असतानाही फक्त गोळ्या घेत राहिल्यास आजाराचे मूळ कारण लक्षात येण्यास उशीर होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, सतत डोकेदुखी, सांधेदुखी किंवा पोटदुखी ही एखाद्या गंभीर आजाराची सुरुवात असू शकते. त्यामुळे अशा वेदनांकडे दुर्लक्ष करू नये.

काही लोकांना पेनकिलरची अॅलर्जीही असू शकते. त्वचेवर पुरळ येणे, खाज सुटणे, सूज येणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, मळमळ, उलटी किंवा चक्कर येणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. अशी लक्षणे आढळल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.   (Painkiller Side Effects)

वेदना झाल्यास वारंवार पेनकिलर घेण्याऐवजी काही सोपे उपाय करता येतात. पुरेशी विश्रांती घ्यावी, भरपूर पाणी प्यावे आणि गरजेनुसार गरम किंवा थंड शेक द्यावा. वेदना कमी होत नसतील किंवा वारंवार होत असतील, तर स्वतः औषधे घेण्याऐवजी डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्यावी. औषधांचा डोस आणि कालावधी डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणेच पाळावा.

किडनीचे आजार, यकृताचे विकार, पोटातील अल्सर, रक्तस्रावाची समस्या, हृदयविकार तसेच गर्भवती महिलांनी पेनकिलर घेण्यापूर्वी विशेष काळजी घ्यावी. ज्येष्ठ नागरिकांनीही डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतेही वेदनाशामक औषध घेऊ नये.  (Painkiller Side Effects)

एकूणच, पेनकिलर ही तात्पुरता आराम देणारी औषधे आहेत, कायमस्वरूपी उपचार नाहीत. त्यामुळे वारंवार वेदना होत असतील, तर स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी त्यामागील कारण शोधून योग्य उपचार घेणे हेच आरोग्यासाठी अधिक सुरक्षित आणि योग्य ठरते. (Painkiller Side Effects)