Morning Water: दिवसाची सुरुवात चहा किंवा कॉफीने करणारे अनेक जण आहेत. मात्र, सकाळी उठल्यानंतर एक ग्लास पाणी पिण्याची सवय आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. पुरेसं पाणी प्यायल्यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यास, पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास आणि किडनीचं सामान्य कार्य सुरू राहण्यास मदत होते. विशेष म्हणजे, सकाळी उठल्यानंतर पाणी पिण्याची योग्य पद्धत कोणती आणि ब्रश करण्याआधी पाणी प्यावं की नंतर, असे प्रश्न अनेकांना पडतात. जाणून घेऊया सकाळी पाणी पिण्याचे सहा फायदे आणि त्यासंबंधी महत्त्वाच्या गोष्टी.

१. मेंदूच्या कार्यासाठी फायदेशीर

रात्री झोपल्यानंतर शरीरातून श्वास आणि घामाच्या माध्यमातून पाणी बाहेर पडत असतं. त्यामुळे सकाळी उठल्यावर शरीराला पाण्याची गरज असू शकते. पाणी प्यायल्यामुळे शरीर हायड्रेट राहण्यास मदत होते. शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण झाल्यास लक्ष केंद्रित करणं, स्मरणशक्ती आणि मनःस्थितीवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे दिवसाची सुरुवात पाणी पिऊन करणं फायदेशीर ठरतं.

२. शरीराच्या चयापचय क्रियेला मदत

शरीरातील चयापचय म्हणजेच मेटाबॉलिझमच्या सामान्य कार्यासाठी पाणी आवश्यक आहे. काही संशोधनांमध्ये पाणी प्यायल्यानंतर ऊर्जेच्या वापरात तात्पुरता बदल दिसून आला आहे. मात्र, सकाळी रिकाम्या पोटी पाणी प्यायल्यामुळे मेटाबॉलिझम वेगाने वाढतो किंवा वजन कमी होतं, याचा ठोस पुरावा नाही. वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी संतुलित आहार आणि नियमित शारीरिक हालचाली महत्त्वाच्या आहेत.

३. पचनक्रिया सुधारण्यास मदत

पचनसंस्था व्यवस्थित काम करण्यासाठी शरीरात पुरेसं पाणी असणं आवश्यक आहे. पाण्यामुळे मल मऊ राहण्यास आणि आतड्यांची हालचाल सुरळीत होण्यास मदत होते. त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी करण्यासाठी पुरेसं पाणी पिणं उपयोगी ठरू शकतं. सकाळी एक ग्लास पाणी पिण्याची सवय दिवसभराच्या पाणी पिण्याची चांगली सुरुवात ठरते.

४. किडनीच्या कार्यासाठी आवश्यक

किडनी रक्तातील टाकाऊ पदार्थ गाळून ते लघवीद्वारे शरीराबाहेर टाकण्याचं काम करते. शरीराला आवश्यक तेवढं पाणी मिळाल्यास या प्रक्रियेला मदत होते. पाण्याची कमतरता झाल्यास लघवी अधिक गडद होऊ शकते. सतत पाणी कमी पिणं हे काही व्यक्तींमध्ये किडनी स्टोनचा धोका वाढवणाऱ्या घटकांपैकी एक आहे. त्यामुळे दिवसभर नियमितपणे पाणी पिणं महत्त्वाचं आहे.

५. त्वचेतील ओलावा टिकवण्यास मदत

त्वचेचं आरोग्य चांगलं राखण्यासाठी शरीरात पाण्याचं योग्य प्रमाण असणं आवश्यक आहे. आधी कमी पाणी पिण्याची सवय असल्यास पाण्याचं प्रमाण योग्य केल्याने त्वचेच्या हायड्रेशनमध्ये सुधारणा होऊ शकते. मात्र, सकाळी रिकाम्या पोटी पाणी प्यायल्याने चेहऱ्यावर लगेच चमक येते, सुरकुत्या नाहीशा होतात किंवा मुरुम पूर्णपणे बरे होतात, याचा ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. त्वचेच्या काळजीसाठी संतुलित आहार, पुरेशी झोप, मॉइश्चरायझर आणि सनस्क्रीनही महत्त्वाचे आहेत.

६. शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यास मदत

रात्री झोपताना श्वास आणि घामामुळे शरीरातील काही पाणी कमी होतं. सकाळी उठल्यानंतर पाणी प्यायल्याने शरीराला पुन्हा द्रवपदार्थ मिळतात. त्यामुळे दिवसाची सुरुवात हायड्रेशनने होते. मात्र, फक्त सकाळी पाणी पिणं पुरेसं नाही. दिवसभर तहान, हवामान आणि शारीरिक हालचाली लक्षात घेऊन नियमित पाणी पिणं आवश्यक आहे.

ब्रश करण्याआधी पाणी प्यावं की नंतर?

सकाळी उठल्यानंतर ब्रश करण्याआधी पाणी प्यायल्याने काही विशेष अतिरिक्त फायदे होतात, असा ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. त्यामुळे आधी पाणी प्यायचं की ब्रश करायचा, हे तुमच्या सवयीनुसार ठरवू शकता. मात्र, दातांची स्वच्छता महत्त्वाची आहे. फ्लोराइडयुक्त टूथपेस्टने दिवसातून दोनदा दात घासणं आवश्यक आहे.

सकाळी पाणी पिताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

सकाळी उठल्यावर एक ग्लास पाण्याने सुरुवात करू शकता. पाणी हळूहळू प्या. एकाच वेळी खूप जास्त पाणी पिण्याची गरज नाही. दिवसभर नियमित अंतराने पाणी पित राहा. उन्हाळा, व्यायाम किंवा जास्त घाम येत असल्यास शरीराला अधिक द्रवपदार्थांची गरज भासू शकते. किडनी किंवा हृदयाच्या आजारामुळे डॉक्टरांनी पाणी पिण्यावर मर्यादा घातली असल्यास त्यांच्या सल्ल्यानुसारच पाणी प्या.

एकूणच, सकाळी पाणी पिण्याची सवय आरोग्यासाठी चांगली असली, तरी दिवसभर पुरेसं पाणी पिणं आणि दातांची योग्य स्वच्छता राखणं तितकंच महत्त्वाचं आहे.