Health Tips: एखादा आजार झाला की त्याची लक्षणं प्रत्येक व्यक्तीमध्ये सारखीच दिसतील असं नाही. विशेषतः महिला आणि पुरुषांमध्ये काही आजारांची लक्षणं वेगवेगळ्या प्रकारे दिसू शकतात. त्यामुळे केवळ ठरावीक लक्षणांवरून आजार ओळखण्याऐवजी शरीरात होणाऱ्या इतर बदलांकडेही लक्ष देणं महत्त्वाचं आहे. हृदयविकार, ऑटोइम्यून आजार आणि मानसिक आरोग्याशी संबंधित समस्यांमध्ये हा फरक दिसून येतो.

हार्ट अटॅकची लक्षणं वेगळी असू शकतात

हार्ट अटॅक म्हटलं की सर्वप्रथम छातीत तीव्र वेदना किंवा जडपणा जाणवण्याचा विचार केला जातो. महिला आणि पुरुष दोघांमध्येही छातीत दाब, जकडणं किंवा वेदना हे महत्त्वाचे संकेत असू शकतात. मात्र प्रत्येक वेळी हेच लक्षण दिसेल असं नाही.

महिलांमध्ये हार्ट अटॅकच्या वेळी श्वास घेण्यास त्रास, अचानक किंवा असामान्य थकवा, मळमळ, उलटी तसेच पाठ किंवा जबड्यात दुखणे यांसारखी लक्षणंही दिसू शकतात. पुरुषांमध्येही अशी लक्षणं होऊ शकतात, मात्र महिलांमध्ये त्यांचं प्रमाण अधिक आढळत असल्याचं सांगितलं जातं. त्यामुळे अचानक छातीत त्रास, श्वास लागणे, घाम येणे किंवा प्रकृतीत अचानक बदल जाणवल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. अशा वेळी तातडीने वैद्यकीय मदत घेणं महत्त्वाचं आहे.

महिलांमध्ये ऑटोइम्यून आजारांचा धोका अधिक

ऑटोइम्यून आजारांमध्ये शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा चुकून शरीरातील निरोगी पेशी किंवा ऊतींवर हल्ला करते. ल्यूपस, रुमेटॉइड आर्थरायटिस आणि सोग्रेन सिंड्रोम यांसारखे काही आजार महिलांमध्ये पुरुषांच्या तुलनेत अधिक आढळतात.

यामागे आनुवंशिकता, हार्मोन्स आणि शरीरातील विविध जैविक घटकांची भूमिका असू शकते. त्यामुळे महिलांमध्ये वारंवार जाणवणारा थकवा, सांधेदुखी किंवा इतर सततची लक्षणं असल्यास स्वतःहून निष्कर्ष काढण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरतं.

मानसिक आरोग्याच्या समस्यांमध्येही फरक

डिप्रेशन किंवा तणावाशी संबंधित समस्यांची लक्षणंही प्रत्येक व्यक्तीमध्ये वेगवेगळी असू शकतात. उदास वाटणे, कोणत्याही गोष्टीत रस न राहणे, थकवा, झोप किंवा भुकेमध्ये बदल आणि एकाग्रता कमी होणे ही काही सामान्य लक्षणं आहेत.

महिलांमध्ये चिंता, उदासीनता, लोकांपासून दूर राहण्याची इच्छा, थकवा किंवा झोपेतील बदल दिसू शकतात. पुरुषांमध्ये मात्र चिडचिड, राग, धोकादायक वर्तन किंवा काही वेळा चुकीच्या पद्धतीने तणाव हाताळण्यासारखे बदल दिसू शकतात. मात्र ही लक्षणं प्रत्येक व्यक्तीमध्ये सारखी असतीलच असं नाही.

लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका

महिला आणि पुरुषांमध्ये आजारांची लक्षणं वेगळी दिसू शकतात, पण दोन व्यक्तींमध्येही एकाच आजाराची लक्षणं वेगळी असू शकतात. वय, आनुवंशिकता, इतर आजार आणि सुरू असलेली औषधं यांचाही लक्षणांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे अचानक किंवा सतत जाणवणाऱ्या असामान्य त्रासाकडे दुर्लक्ष करू नका. इंटरनेटवरील माहितीच्या आधारे स्वतःच आजाराचं निदान करण्याऐवजी गरजेनुसार डॉक्टरांचा सल्ला घेणं अधिक सुरक्षित आहे.

ही माहिती सामान्य आरोग्यजागरूकतेसाठी आहे. गंभीर, अचानक किंवा सतत जाणवणारी लक्षणं असल्यास योग्य वैद्यकीय सल्ला घ्यावा.