Curdled Milk recipe: दूध गरम करताना अचानक फाटलं की अनेकदा आपण ते खराब झालं असं समजून थेट फेकून देतो. पण प्रत्येक वेळी फाटलेलं दूध फेकून देण्याची गरज नसते. दूध फक्त लिंबू, दही, व्हिनेगर किंवा एखाद्या आंबट पदार्थामुळे फाटलं असेल आणि त्याला दुर्गंधी, बुरशी किंवा खराब झाल्याची इतर लक्षणं नसतील, तर त्याचा स्वयंपाकात चांगला उपयोग करता येतो.

यामुळे अन्नाची नासाडीही कमी होते आणि घरच्या घरी काही चविष्ट पदार्थही तयार करता येतात. मात्र, दूध स्वतःहून खराब झाल्यामुळे फाटलं असेल, त्याला विचित्र वास येत असेल किंवा रंग आणि चव बदलली असेल, तर ते वापरू नये. अशा वेळी दूध फेकून देणंच योग्य आहे.

जर दूध ताजं होतं आणि फक्त फाटलं असेल, तर त्यापासून हे ५ पदार्थ बनवून पाहू शकता.

१. घरच्या घरी बनवा ताजं पनीर  (Curdled Milk recipe)

फाटलेल्या दुधाचा सर्वात सोपा उपयोग म्हणजे पनीर बनवणं. यासाठी फाटलेलं दूध मलमलच्या किंवा स्वच्छ सूती कापडातून गाळून घ्या. त्यानंतर छेना थंड पाण्याने हलका धुवून घेतल्यास त्यातील आंबटपणा कमी होतो.

आता कापड बांधून काही वेळ लटकवून ठेवा, जेणेकरून त्यातील अतिरिक्त पाणी निघून जाईल. त्यानंतर त्यावर एखादी जड वस्तू ठेवून दाबून ठेवा. काही वेळाने घरचं ताजं पनीर तयार होईल. या पनीरपासून भुर्जी, पनीर मसाला किंवा इतर भाज्या बनवता येतात.

२. झटपट बनवा पनीर किंवा छेना भुर्जी  (Curdled Milk recipe)

फाटलेलं दूध गाळल्यानंतर उरलेला मऊ छेना भुर्जीसाठीही वापरता येतो. कढईत थोडं तेल घेऊन त्यात कांदा आणि टोमॅटो परतून घ्या. त्यात हळद, तिखट, मीठ आणि आवडीनुसार इतर मसाले घाला. यानंतर त्यात छेना किंवा पनीर घालून काही मिनिटं शिजवा. चव वाढवण्यासाठी यात शिमला मिरची आणि हिरवी मिरचीही घालू शकता. ही भुर्जी पोळी, पराठा किंवा ब्रेडसोबत खाता येते.

३. गोड छेना बनवा  (Curdled Milk recipe)

फाटलेल्या दुधापासून तयार झालेला ताजा छेना गोड पदार्थ बनवण्यासाठीही वापरता येतो. छेना हाताने हलका मळून त्यात चवीनुसार साखर आणि वेलची पूड मिसळा. आवडत असल्यास त्यात काजू, बदाम किंवा इतर ड्रायफ्रूट्सही घालू शकता. यापासून साधा गोड छेना तयार होतो. याच छेन्याचा वापर रसगुल्ल्यासारख्या पारंपरिक मिठाईसाठीही केला जातो.

४. पराठ्याच्या स्टफिंगमध्ये करा वापर

फाटलेल्या दुधातून तयार झालेला छेना पराठ्याच्या सारणासाठीही उत्तम पर्याय आहे. त्यात बारीक चिरलेला कांदा, हिरवी मिरची, कोथिंबीर, मीठ आणि आवडीनुसार मसाले घाला. हे मिश्रण कणकेच्या गोळ्यात भरून नेहमीप्रमाणे पराठा लाटून घ्या आणि तव्यावर भाजा. गरमागरम छेना पराठा दही किंवा चटणीसोबत खायला खूप चविष्ट लागतो.

५. छेना टिक्की किंवा कटलेट बनवा

फाटलेल्या दुधापासून तयार झालेल्या छेन्यापासून टिक्की किंवा कटलेटही बनवता येतात. यासाठी छेन्यात उकडलेला बटाटा, हिरवी मिरची, कोथिंबीर, मीठ आणि आवडीनुसार मसाले मिसळा. या मिश्रणाच्या छोट्या टिक्क्या तयार करून तव्यावर हलक्या तेलात भाजून घ्या. कुरकुरीत झाल्यानंतर या टिक्क्या हिरवी चटणी किंवा टोमॅटो सॉससोबत सर्व्ह करू शकता.

म्हणजेच, दूध फाटलं म्हणून लगेच ते फेकून देण्याची गरज नाही. दूध खराब झालेलं नसेल, तर त्यापासून पनीर, भुर्जी, गोड छेना, पराठा आणि टिक्की असे अनेक पदार्थ सहज बनवता येतात. अशा छोट्या उपायांमुळे स्वयंपाकघरातील अन्नाची नासाडी कमी करण्यासही मदत होते.