Demat account in India । भारतात एकूण बँक खात्यांपैकी ३९.२ टक्के खाती महिलांकडे आहेत. ग्रामीण भागात महिलांच्या नावावर बँक खात्यांची संख्या सरासरीपेक्षा जास्त आहे. याठिकाणी ४२.२ टक्के बँक खाती महिलांच्या नावावर आहेत. हे आकडे भारत सरकारने जाहीर केले आहेत. सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने जारी केलेल्या आकडेवारीत ग्रामीण भारतातील बँक खात्यांमधील ठेवी आणि बँक खात्यांच्या प्रसाराशी संबंधित महत्त्वाची माहिती देण्यात आली आहे.

या आकडेवारीनुसार, भारतातील बँक खात्यांमध्ये जमा होणाऱ्या पैशांमध्ये महिलांचे योगदान ३९.७ टक्के आहे. म्हणजेच, भारतातील बँकांमध्ये जमा होणाऱ्या एकूण पैशांपैकी जवळजवळ ४० टक्के रक्कम महिलांच्या नावावर आहे. या अहवालात शेअर बाजारात महिलांचा वाढता सहभाग देखील अधोरेखित करण्यात आला आहे. अहवालानुसार, महिलांच्या नावाने उघडण्यात आलेल्या डिमॅट खात्यांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. ३१ मार्च २०२१ ते ३० नोव्हेंबर २०२४ पर्यंत देशातील एकूण डिमॅट खात्यांची संख्या ३३.२६ दशलक्ष वरून १४३.०२ दशलक्ष झाली. याचा अर्थ असा की साडेतीन वर्षांत डिमॅट खात्यांमध्ये चार पटीने वाढ झाली.

सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या मते, “पुरुष डिमॅट खात्यांची संख्या २०२१ मध्ये २.६५ कोटींवरून २०२४ मध्ये ११.५३ कोटींवर पोहोचली, तर त्याच कालावधीत महिला डिमॅट खात्यांची संख्या ६६ लाखांवरून २.७ कोटींवर पोहोचली. आकडेवारीनुसार, “२०२१-२२, २०२२-२३ आणि २०२३-२४ या वर्षात उत्पादन, व्यापार आणि इतर सेवा क्षेत्रातील महिलांच्या मालकीच्या आस्थापनांचे प्रमाण वाढण्याची अपेक्षा आहे.”

स्टार्टअप्समध्ये महिला संचालकांच्या संख्येत वाढ Demat account in India । 

अहवालानुसार, “गेल्या काही वर्षांत, डीपीआयआयटीने मान्यता दिलेल्या अशा स्टार्टअप्सच्या संख्येत वाढ झाली आहे ज्यात किमान एक महिला संचालक आहे”. यावरून असे दिसून येते की महिला उद्योजकतेचा कल वाढत आहे. देशातील महिला नवीन स्टार्टअप्समध्ये आघाडीच्या पदांवर येत आहेत. अशा स्टार्टअप्सची एकूण संख्या २०१७ मध्ये १,९४३ वरून २०२४ मध्ये १७,४०५ पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे.

महिलांच्या मालकीच्या आस्थापनांची संख्या वाढली Demat account in India । 

सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या या आकडेवारीवरून असे दिसून येते की २०२१-२२ मध्ये महिलांच्या मालकीच्या उत्पादन युनिट्स ५४ टक्के होत्या. जे २०२३-२४ मध्ये ५८ टक्क्यांपर्यंत वाढले. व्यापारात, हा आकडा १२ टक्क्यांहून अधिक वाढून १४% पर्यंत पोहोचला. या ट्रेंडवरून असे दिसून येते की महिला, नवीन शिक्षित तरुणी खुल्या मनाने व्यवसाय उद्योजकता स्वीकारत आहेत. यामुळे, ती आता नोकऱ्या देण्याच्या स्थितीत येत आहे.

महिला मतदारांची संख्याही वाढली  

देशातील एकूण मतदारांची संख्या १९५२ मध्ये १७.३२ कोटी होती ती २०२४ मध्ये ९७.८ कोटी झाली. याव्यतिरिक्त, महिला मतदार नोंदणीमध्येही मोठी वाढ दिसून आली आहे. २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीत मतदार यादीत नोंदणीकृत ६७.२ टक्के महिलांनी मतदान केल्याचे आकडेवारीवरून दिसून येते. तथापि, २०२४ मध्ये यामध्ये थोडीशी घट झाली आणि हा आकडा ६५.०८ टक्के झाला. पण मतदानातील लिंगभेद आता कमी होत आहे. २०२४ मध्ये, महिलांचे मतदान पुरुषांपेक्षा जास्त झाले आहे. यावरून असे दिसून येते की लोकशाही प्रक्रियेत महिलांची भूमिका मोठी आहे.