दिल्ली: देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये प्रदूषणाने कहर केला असून, हवेची गुणवत्ता (AQI) अति-गंभीर पातळीवर पोहोचली आहे. या धोकादायक परिस्थितीमुळे दिल्ली सरकारने शालेय विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने एक मोठा आणि महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. दिल्लीच्या शिक्षण संचालनालयाने (Directorate of Education) तातडीने आदेश जारी करत नर्सरीपासून ते इयत्ता ५ वी पर्यंतच्या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी शाळांमधील ऑफलाइन (प्रत्यक्ष) शिक्षण थांबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या आदेशानुसार, आता पुढील सूचना मिळेपर्यंत या लहान विद्यार्थ्यांसाठी केवळ ऑनलाइन क्लासेस (Online Classes) चालवल्या जातील. सरकारी, अनुदानित आणि मान्यताप्राप्त खासगी अशा दिल्लीतील सर्व शाळांना हा नियम लागू असणार आहे. याचा अर्थ, लहान मुलांना आता पुढील आदेशापर्यंत शाळेत बोलावले जाणार नाही. पूर्वीचा निर्णय बदलला – यापूर्वी दिल्ली सरकारने पालकांना त्यांच्या इच्छेनुसार मुलांना शाळेत पाठवण्याची मुभा दिली होती आणि शाळेत न येणाऱ्यांसाठी ऑनलाइन वर्गाची सोय ठेवली होती. मात्र, आता वाढत्या प्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर नवीन आदेशानुसार इयत्ता १ ते ५ वी पर्यंतच्या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्यक्ष वर्ग पूर्णपणे बंद करण्यात आले आहेत. इयत्ता ६ वी व त्यापुढील वर्गांसाठी जुने नियम कायम – इयत्ता ६ वी आणि त्यापुढील वर्गांसाठी मात्र, जुने नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वे लागू राहतील. इयत्ता ६ वी ते ९ वी आणि ११ वी: या विद्यार्थ्यांसाठी हायब्रिड मोड (Hybrid Mode) लागू आहे. शाळा ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही पद्धतीने वर्ग घेऊ शकतात, परंतु प्रत्यक्ष वर्गाला विद्यार्थ्यांची उपस्थिती अनिवार्य (Mandatory) नाही. इयत्ता १२ वी: बोर्डाच्या परीक्षा असल्यामुळे या वर्गाच्या विद्यार्थ्यांसाठीही हाच नियम लागू असून, ऑनलाइन पर्यायी व्यवस्था खुली ठेवणे आवश्यक आहे. प्रदूषणाची पातळी आणि आवश्यकतेनुसार त्वरित ऑनलाइन शिक्षण प्रणालीकडे वळता यावे यासाठी शाळांना दोन्ही व्यवस्था तयार ठेवण्यास सांगण्यात आले आहे. दिल्लीतील प्रदूषणाने पुन्हा एकदा ‘ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लॅन’ (GRAP) च्या गंभीर टप्प्यासाठी धोक्याची घंटा वाजवली आहे.
