Cyberattacks in India: भारतामध्ये डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. ऑनलाइन बँकिंग, ई-गव्हर्नन्स, शिक्षण, व्यवसाय आणि सोशल मीडिया यामुळे अनेक कामे सोपी झाली आहेत. मात्र, या डिजिटल प्रगतीसोबत सायबर हल्ल्यांचे प्रमाणही वाढत असल्याचे समोर आले आहे. Check Point Software Technologies यांच्या २०२६ च्या सायबर सुरक्षा अहवालानुसार, भारतातील संस्थांना दर आठवड्याला सरासरी ३,१९५ सायबर हल्ल्यांचा सामना करावा लागत आहे. ही संख्या २०२४ च्या तुलनेत सुमारे २ टक्क्यांनी अधिक आहे. अहवालानुसार, २०२५ मध्ये सायबर हल्ल्यांची तीव्रता आणि वेग दोन्ही वाढले आहेत. पूर्वी हल्ले प्रामुख्याने मॅन्युअल पद्धतीने केले जात होते. आता मात्र हल्लेखोर ऑटोमेशन आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) चा वापर करत आहेत. त्यामुळे हल्ले अधिक जलद, योजनाबद्ध आणि मोठ्या प्रमाणावर होत आहेत. एआयच्या मदतीने फसवणूक करणारे ई-मेल, बनावट संदेश आणि बनावट वेबसाइट्स तयार करणे सोपे झाले आहे. विशेष म्हणजे, शिक्षण क्षेत्र सर्वाधिक निशाण्यावर आहे. शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठांना दर आठवड्याला सरासरी ७,६८४ हल्ल्यांचा सामना करावा लागत आहे. त्यानंतर सरकारी क्षेत्रावर दर आठवड्याला सुमारे ४,९१२ हल्ले होतात. बिझनेस सर्व्हिसेस क्षेत्रातही दर आठवड्याला ३,७४७ हल्ले होत असल्याचे अहवालात नमूद आहे. यावरून शिक्षण आणि सरकारी संस्था सायबर गुन्हेगारांच्या प्रमुख लक्ष्यावर असल्याचे स्पष्ट होते. Cyberattacks in India रॅन्समवेअर हल्ल्यांमध्येही मोठी वाढ झाली आहे. रॅन्समवेअर म्हणजे संगणक प्रणाली हॅक करून माहिती लॉक करणे आणि ती सोडवण्यासाठी पैसे मागणे. अशा प्रकारच्या जबरदस्ती वसुलीच्या प्रकरणांत ५३ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. तसेच, रॅन्समवेअर करणाऱ्या नव्या गटांची संख्या ५० टक्क्यांनी वाढली आहे. यामुळे सायबर सुरक्षेचे आव्हान अधिक गंभीर झाले आहे. सोशल इंजिनिअरिंग हल्ल्यांमध्येही वाढ झाली आहे. यामध्ये हल्लेखोर स्वतःला अधिकारी किंवा कर्मचारी असल्याचे भासवून फोन किंवा ई-मेलद्वारे फसवणूक करतात. काहीजण VPN आणि इतर नेटवर्क साधनांचा वापर करून आपली खरी ओळख लपवतात. त्यामुळे अशा हल्ल्यांना ओळखणे आणि थांबवणे कठीण झाले आहे. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, केवळ हल्ला झाल्यानंतर उपाययोजना करणे पुरेसे नाही. संस्थांनी आधीपासूनच मजबूत सायबर सुरक्षा प्रणाली उभारणे गरजेचे आहे. एआयच्या युगात सायबर सुरक्षेच्या रणनीतीत बदल करणे आवश्यक आहे. नियमित सॉफ्टवेअर अपडेट, कर्मचारी प्रशिक्षण, मजबूत पासवर्ड धोरण आणि डेटा बॅकअप यांसारख्या उपायांनी धोका कमी करता येऊ शकतो. एकूणच, डिजिटल भारतासोबत सायबर सुरक्षेला प्राधान्य देणे ही काळाची गरज बनली आहे.
